Ongelijke transzorg

Machtige Eerste Kamer

Democratisch tekort

Bange huisartsen

Verhaal van de week

Clickbait-sletjes

Nicolaas Veul

Nederland in crisis

Hans against the machine

Iedereen naar het buitenland

Hollander zoekt asiel

‘Mam, ik ga toch niet dood?’

Reportage

Tibet bezet

China verstevigt zijn grip

Het verdriet van Tibet

Iedereen is hypocriet

Hannah Prins

Tien openluchtbioscopen

Cultuurtips

Voorwoord

<p>Twee moeders. Twee uitersten. De één, mijn moeder, oud en op, in een verzorgingstehuis waar ze haar dagen doodde in een rolstoel, zonder al te veel aandacht of afleiding. Maar haar lijflied bleef: <em>Non, je ne regrette rien</em>. Ze wilde zo lang mogelijk leven. Ook toen het al lang niet meer ging.</p>
<p>De ander, mijn schoonmoeder, met een progressieve ziekte oké, maar nog wel zelfstandig wonend, autorijdend en vooral nog scherp, vol vuur. Elke dag spelde ze de krant, wild fantaserend over hoe ze Trump en Netanyahu hoogstpersoonlijk een kopje kleiner zou maken. Zij besloot op een dag dat ‘t genoeg was. Ruim voordat ze oud en op was.</p>
<p>Mensen sterven zoals ze zijn. Dat zeggen mensen voor wie de dood dagelijkse kost is. En toch, hoe anders is het als je ongeveer weet wanneer je hem kan verwachten. Of als-ie komt als een klap. Te vroeg, onverwachts. In alle gevallen is er geen ontkomen aan. Dealen met de dood, van de ander en van onszelf – ook dat doet iedereen op z’n eigen manier. Verzet, acceptatie, overgave of regie.</p>
<p>Twee moeders. Twee uitersten. De één stierf langzaam. Zij liet de natuur haar gang gaaan. De drang om te blijven leven steeds meer loslatend. Het duurde een paar dagen. Er waren fases. En de verzorging wist waar ongeveer in ‘t proces we waren. De laatste nacht belde ze dat het nu snel kon gebeuren. Mijn oudste zus en ik besloten bij haar te logeren. Nauwlettend volgden we haar ademteugen. We gaven kusjes en zeiden lieve woordjes. Behalve de superzachte klanken van Radio 4 bleef het stil. Het werd ochtend, en middag. Langzaam werd haar gezicht geler, haar oogkassen holler. Drie kwartier voor haar definitieve vertrek klonk het <em>Requiem</em> van Mozart uit haar kleine rode radiootje. Nu zat ik met mijn andere zus aan haar bed. Met kippenvel. De tijd was bijna op. Haar laatste adem blies ze dapper uit. We waren trots op haar.</p>
<p>De tweede moeder was ook dapper. Ze nam de regie en prikte de datum. Het aftellen was begonnen. De laatste dag nam zijn vertrouwde loop. Ontbijt, lunch, avondeten. De planten water, de vuilnis buiten. Ook nu weer een logeerpartij. Dit keer met het hele gezin. In de woonkamer. Matrassen op de grond. Chips, cola, <em>Wie is de Mol</em>?</p>
<p>De volgende ochtend zou de dokter om 11 uur komen. Om 9 uur gaven we nog een laatste knuffel. Ze had voor ons allemaal nog wat. Een kettinkje, een medaillonnetje, een Apple Watch. Toen we weggingen, zwaaiden we: daag oma! Even later stuurde ze nog een appje. Haar laatste woorden. ‘Ik heb gewonnen!!!’ Ze had het niet over de dood of het leven, maar over Wordfeud. Haar manier.</p>

<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div>
<a data-ga-category="embedded-article" data-ga-action="clicked" data-ga-label="" href="https://www.vn.nl/product/vrij-nederland-juni-2026/" class="article-embed article-embed--left article-embed--new"><span class="article-embed__image" style="background-image:url(https://www.vn.nl/wp-content/uploads/fly-images/1048801/Omarm-de-dood-winkel-520x520-cc.png);"></span><span class="article-embed__content"><span class="article-embed__read-more">Bestel 'm hier</span><span class="article-embed__title">Dit verhaal komt uit ons laatste maandblad, met als thema ‘De dood’! Heb jij hem al in huis?</span><span class="article-embed__date">4 juni 2026</span></span></a>


Machteld van Hulten

Omarm de dood

Essay

<p>Ooit had ik medelijden met een lamp dat zomaar werd afgedankt. Ja, dat kan dus. Google maar even: ‘sad lamp 2002’ (en nog niet naar de afzender kijken!).</p>
<p>Wat je krijgt, is een <em>heartbreaking commercial</em> nota bene, gemaakt door regisseur Spike Jonze, over een rood jaren zeventig lampje, dat al sinds jaar en dag op zijn plek naast de bank staat te shinen als plots de eigenaar binnenkomt, bruut de stekker uit het stopcontact trekt, het als een kind op de schouder wegdraagt uit zijn vertrouwde omgeving, en het – het kapje zielig geknikt – buiten in de regen bij het vuilnis zet. Zonder uitleg, zonder reden. En het wordt nóg zieliger, als de avond valt en binnen in het huis een warm, gezellig lichtje aangaat van: een nieuw lampje.</p>
<p>Even hoop je nog dat de man die voorbijloopt Rood Lampje mee naar huis neemt waar het nog lang en gelukkig zal schijnen. Maar dan wendt deze man in regenjas zich plots bot, en in zwaar Zweeds accent, tot de kijker: ‘<em>Many of you feel bad for this lamp. That is because you are crazy! It has no feelings and a new one is much better!</em>’</p>
<p>Verbluft blijf je als kijker achter.</p>
<p>Medelijden om het lampje maakt plaats voor ongeloof als de afzender in beeld verschijnt. Wat, Ikea? 2002? Kon dat toen nog: zonder gêne zo’n antiduurzame boodschap verkopen?</p>
<blockquote><p>Elk jaar rond black friday verbreken we ons kooprecord van het jaar ervoor</p></blockquote>
<p>Meteen daarna besef je ook hoe weinig gedragtechnische vooruitgang we met z’n allen in een kwart eeuw hebben geboekt. We zijn geen haar beter dan die man in de regenjas. Economische crises, klimaatcrisis, recordinflatie, niets maar dan ook niets heeft ons van de noodzaak van consuminderen kunnen overtuigen. Onze footprint dijt alsmaar uit (zie kader). <em>Fast fashion, fast furniture</em>. Sterker nog: we kopen elk jaar steeds meer en meer. Zeker in de laatste twee maanden van het jaar.</p>
<h5>Koophonger</h5>
<p>Elk jaar verbreken we ons record van het jaar ervoor. Zo gaven we vorig jaar in totaal 15,6 miljard euro uit aan Sint- en kerstinkopen, maar liefst 730 miljoen euro meer dan het jaar ervoor. Volgens cijfers van het CBS zette de detailhandel dankzij Black Friday vorig jaar november 2,2 procent meer om dan het jaar ervoor; iDEAL noteerde een recordaantal transacties van 56 miljoen. En PostNL verwerkte op  2 december voor het eerst meer dan 3 miljoen pakketten, in één dag!</p>
<p>Sinds de intrede van Black Friday en Cyber Monday zitten we pakweg vanaf begin november tot vlak voor de kerst onze tijd en verveling weg te webshoppen. Zodra we het woord korting zien, gaan alle principes overboord, en geven we massaal toe aan een onstilbare koophonger.</p>
<p>Zelf maak ik me er ook schuldig aan. Niet per se aan de Black Friday-gekte maar wel aan kerstinkopen. Elke decembermaand stroomt mijn mailbox langzaam over van de mailtjes van bestellingen, berichten met levertijden, facturen, betaalverzoeken. Geen dag gaat voorbij of de deurbel rinkelt. Aan het eind van de maand weet ik precies welke DHL-koerier op welke dag werkt. Tot diep in januari ben ik nog bezig met ruilen en het afhandelen van retouren.</p>
<p>De voornaamste reden dat ik eens per jaar zo veel koop, is omdat ik samenwoon met een stelletje totale Kerstgekkies, die als ik ze niet tegenhoud het liefst in de zomer op het strand al beginnen met <em>Last Christmas</em> en Mariah Carey, waarna ze maandenlang reikhalzend uitkijken naar de donkere dagen. Toen wij een jaar of tien geleden stopten met Sinterklaas – omdat de charme er wel vanaf was – vonden onze kinderen dat (toen 4 en 7) helemaal geen punt. Op één voorwaarde na: dat we vanaf dan Kerst zouden vieren ‘zoals in Amerikaanse films’, met van die strakverpakte kadodozen onder een hysterisch versierde kerstboom.</p>
<p>Zo geschiedde.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_1280 wp-image-928382" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2025/12/2025-11-04-VN-kringloop27856_preview-1280x1920.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2025/12/2025-11-04-VN-kringloop27856_preview-640x960.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2025/12/2025-11-04-VN-kringloop27856_preview-1280x1920.jpg 1280w" alt="" width="1280" height="1920" /></p>
<p>Zelf heb ik, toegegeven, niets met kado’s. Het zoveelste kookboek, de zoveelste chemische bodyscrub, de zoveelste weeïge geurkaars, het zoveelste hebbedingetje voor in huis. Het klinkt misschien onaardig en het is vast goedbedoeld, maar ik hoef het allemaal niet. Voor mij staan dit soort kado’s symbool voor spullen die, om met Marie Kondo te spreken, bij voorbaat al geen <em>joy sparken</em>. Spullen die in een behoefte voorzien die je niet had, die vaak gemaakt zijn van inferieure materialen en als je pech hebt, door kinderhandjes ook. Ze gaan voortijdig kapot, of ze belanden ongebruikt ergens op een donkere plek in huis. Verspilling van schaarse grondstoffen. Voor niets geproduceerd.</p>
<p>Even: de allerergste categorie in dit verband vind ik het genre verantwoorde kado’s. Ga bijvoorbeeld eens kijken bij de winkel die zich graag afficheert als Het Duurzaamste Warenhuis van Utrecht, en je snapt meteen wat ik bedoel. Je wordt hier overstelpt met een onverantwoorde hoeveelheid overbodige spullen die, hoezeer ook gemaakt van gerecycled materiaal, in geen enkele eerste, tweede of derde levensbehoefte voorzien. Hoeveel grappige boekjes met tips voor een duurzame woon-, eet- of leefstijl kan de wereld herbergen? Hoeveel stijlvolle keuken- of badkameraccessoires? En hoeveel organisers om die accessoires weer stijlvol op te bergen?</p>
<div class="content-filled">
<div class="info-box">
<h5 class="p1">SPULLEN-FOOTPRINT</h5>
<p class="p2">De totale footprint van een gemiddeld Nederlands huishouden bedraagt volgens de voorlichtingsorganisatie <i>Milieu Centraal</i> per jaar zo’n zeventienduizend kilo CO2. 13 procent van de uitstoot wordt veroorzaakt door de categorie spullen en kleding.</p>
<p class="p2">‘De totale footprint per huishouden is weliswaar iets gedaald maar dat komt niet doordat we minder zijn gaan kopen’, zegt Angela Bolt, expert circulaire economie van <i>Milieu Centraal</i>. Terwijl vaststaat: mensen worden op de lange termijn niet gelukkig van spullen. ‘Uit onderzoek weten we dat 75 procent van de mensen liever geen spullen cadeau krijgt. Als je de impact van spullen wil verminderen, dan staat niets kopen met stip op één.’</p>
<p class="p2">Haar tip voor een duurzame kerst: ‘Geef alleen een cadeau dat iemand echt wil of nodig heeft, geef iets te eten of drinken, geef een ongebruikt cadeau door, een doorgeefcadeau, ga voor tweedehands of voor het geven van een ervaring.’<span class="Apple-converted-space"> </span></p>
</div>
</div>
<h5></h5>
<h5>Meuk</h5>
<p>We zijn voorzien, verzadigd, verwend. Dag in dag uit krijgen we via onze telefoon weer een ziekmakende hoeveelheid nieuwe behoeftes aangepraat. Aangewakkerd door algoritmen, omgekochte influencers en TikTok-terreur worden hele generaties al jong tot slaaf gemaakt van het kapitalistisch systeem. Alles willen wij arme stakkers hebben, van de allerallergoedkoopste Chinese meuk van Temu, Shein en Action, tot de meest krankzinnig dure shit van designer labels. Hypes beheersen het leven van onze jongeren, die fortuinen uitgeven aan skincare waar ze juist puistjes van krijgen en die bovendien uitsluitend verkrijgbaar zijn in winkels (Sephora!) waarvoor je eerst op vakantie moet. Kan het gekker?</p>
<p>Te midden van deze ellende krijg ik steeds meer behoefte aan minder. Een opvatting die mij binnen het gezin overigens niet per se tot een influencer maakt. Toch ben ik niet de enige. Ik zie het ook om me heen. Laatst kreeg ik een uitnodiging van een vriend. Hij ging een groot feest geven, en zijn grootste wens was… niets! Hij had alles al, zei hij. Dus kado’s waren niet welkom, nee, ook niet toch een bos verantwoorde kunstbloemen, een fles lokale wijn, bier of olie. Gewoon niet. Met lege handen komen, moesten we. Ook mijn zus stuurde mij in de zomer op mijn verzoek een lijstje met kadowensen. Daarop geen spullen maar wel: goede doelen. Als ik per se iets wilde geven, kon ik het overmaken op bovenstaande banknummers. Ze had alles al.</p>
<p>De reden dat ikzelf wil ontspullen is een rechtstreeks gevolg van de overdaad. Mijn huis dat, noem het toevallig, gevestigd is in een voormalige Winkel van Sinkel, wordt al jaren geteisterd door een overschot aan spullen. En dat werkt me hoe langer hoe meer op de zenuwen. Mijn kasten puilen ook uit van dingen waar ik me gewoonweg geen raad mee weet. Vooral ongebruikte spullen stemmen me treurig. Meters stilstaande boeken, meters cd’s die al jaren geen geluid meer hebben gemaakt. Dingen die me ooit dierbaar waren, en die me alles bij elkaar een fortuin gekost hebben, maar die door de tijd heen waardeloos zijn geworden. Wat moet je ermee? Bewaren, wegdoen, wie wil zoiets nog?  En wat te denken van al dat fantastische kinderspeelgoed, waar we zelf op Marktplaats jaren achter elkaar een Kerstfortuin voor neertelden? Bakken vol Lego, bakken vol Playmobil, het is nog goed, onverwoestbaar. Bewaren? Tot onze kinderen kinderen krijgen? Maar waar dan?</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_1280 wp-image-928373" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2025/12/2025-11-04-VN-kringloop27488_preview-1-1280x853.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2025/12/2025-11-04-VN-kringloop27488_preview-1-640x427.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2025/12/2025-11-04-VN-kringloop27488_preview-1-1280x853.jpg 1280w" alt="" width="1280" height="853" /></p>
<p>Dagelijks vecht ik met en tegen spullen. Omdat ze in de weg liggen, op de grond slingeren, vies worden, schoongemaakt moeten worden, omvallen, kapot gaan, kwijt zijn. Met name de dagelijkse gebruiksvoorwerpen van pubers lijken een eigen <em>secret life</em> te hebben. Ze duiken steeds weer op op plekken waar je ze niet hebben wil. Het is een gekmakend perpetuum van opruimen, wegschuiven, terugzetten waar ze horen. Het ergste zijn de kleinere items, zoals huissleutels, ov-kaarten en kledingstukken: op de momenten dat ze het meest nodig zijn, zijn ze plots zoek, verloren, vermist. Wat een stress.</p>
<p>De meeste spullen in huis zijn overigens niet van mij, maar direct terug te leiden tot de bewaarzucht van – hij ontkent noch bevestigt dat – mijn man. Als timmerman/restaurateur is hij een jager-verzamelaar van alles wat mooi, handgemaakt en van waarde is. In ons huis geen Ikea-lampjes – are you crazy? – maar allemaal spullen uit de tijd dat alles nog zo gemaakt werd dat het minstens een mensenleven meekon: een teakhouten tafeltje uit de jaren vijftig, stalen lampjes uit de jaren zestig, een luie stoel van verweerd leer, een emaille theepot.</p>
<h5>Diep duurzaam</h5>
<p>Zijn voorliefde voor spullen komt voort uit een diep duurzame gedachte, gebaseerd op de werkelijke waarde der dingen. Zo komt hij geregeld thuis met schatten van de straat, net als Rood Lampje ten onrechte afgedankt (wij wonen nog in de gelukkige omstandigheid dat die spullen op woensdagavond bij ons op de hoek staan). Straatbankjes van gietijzer waarvan het hout verrot is, een tafeltje met massief marmeren blad dat helemaal groen is uitgeslagen, een grappige stalen buiten-openhaard met een kapotte bak. Hij redt ze niet alleen van de verbrandingsdood, hij brengt ze – het genot van iemand in huis hebben met Gouden Handjes – terug in een nieuwstaat die niet van het origineel te onderscheiden is.</p>
<blockquote><p>Iedereen die kinderen heeft, zal het herkennen: al voor de geboorte kom je als aanstaande ouder ongewenst in een doldwaze spullenfuck terecht</p></blockquote>
<p>Lange tijd was dit natuurlijk geweldig, de hoeveelheid goed beheersbaar. Met af en toe een opruimingsuitverkoop op Koningsdag, een lokale vrijmarkt of Marktplaats. Het leverde zelfs een leuk geldbedrag op waar we geen nieuwe spullen van beloofden te kopen. Dat ging goed, totdat de kinderen kwamen.</p>
<p>Iedereen die kinderen heeft, zal het herkennen: al voor de geboorte kom je als aanstaande ouder ongewenst in een doldwaze spullenfuck terecht. Zo klein als ze zijn, zo groot is hun voetafdruk. Baby’s zijn de ergste: kinderwagen, kinderstoel, autostoel, wipstoel, commode, kinderbedje – allemaal grote units die na een jaar of wat alweer hopeloos in de weg staan. Langzaam maar zeker verandert je huis in een soort afvalrecyclesstation waarbij de influx (rond verjaar- en feestdagen) vele malen groter is dan de uitflux (vaak bij het wisselen van de seizoenen, als alles weer te klein is).</p>
<p>Elke fase, leeftijd of rage vraagt weer om een nieuw assortiment. In de strijd tegen de schermen en de verveling kun je immers niet genoeg binnen- en buitenspeelgoed aanrukken, alles tweedehands. Ook sporten moet worden gestimuleerd. Op een blauwe maandag hockey (stick, tas, bitje, kunstgrasschoenen, tenue), oh nee toch voetbal (kicksen, scheenbeschermers, tenue), of wacht boksen (handschoenen, en weer andere scheenbeschermers), en uiteindelijk paardrijden – hup, een paardrijbroek, weer andere handschoenen, laarzen, chaps, cap, zweep, en body protector, tuurlijk koop je dat.</p>
<p><span style="font-weight: 400;">
<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div></span></p>
<p>Ondertussen bleef  ik ook periodiek verwoede pogingen doen om te ontspullen. Weggeven, doorgeven, opruimen,  verkopen. Maar waar dat voorheen zichtbaar effect had, liep ik nu muurvast.  Iedereen kampt met dezelfde overschotten. En door de overdaad is alles niets meer waard. Je ziet het op Marktplaats: je raakt je goede spullen aan de straatstenen niet kwijt. En zelfs aan geven zit een limiet.</p>
<p>De buren zitten niet meer te wachten op gratis giften. De groene kledingbak is ook geen optie – daarmee verplaats je jouw afvalprobleem alleen maar naar verre landen. En zelfs bij de Kringloop lijkt de verzadiging nabij. Telkens als ik er kom, staat de ingebrachte troep tot ver op de straat. Blijft over het echte afvalpunt. Maar dat is voor iemand die juist begaan is met de wereld, en die haar footprint op een bepaalde manier toch klein probeert te houden, een onverteerbare gedachte: kapitaalvernietiging. Gewoonweg zonde. Hoeveel mensen op de wereld hebben helemaal niks?</p>
<blockquote><p>Waar ik voorheen mijn spullen weigerde te verkopen aan mensen die te weinig boden, ben ik nu blij met elk minimaal bod. Alles voor een glimlach</p></blockquote>
<p>Afgelopen najaar kregen we de inboedels van onze overleden moeders in opslag. Enerzijds een treurig moment van bezinning waarbij ik tot het besef kwam dat zelfs een heel mensenleven uiteindelijk eindigt in een grote berg spullen. Anderzijds een moment van pure paniek. In onze 70 vierkante meter grote werkplaats was nog slechts een heel smal paadje naar buiten begaanbaar. Ik besloot de noodtoestand af te kondigen en  professionele hulp te zoeken, in de vorm van Willem Staphorsius (zie kader).</p>
<h5>Kringloopboulevard</h5>
<p>Geïnspireerd door mijn bezoek aan de Kringloopboulevard in Alkmaar (zie kader) verzamel ik, met nog een paar weken te gaan tot de nieuwe kerstinflux, al mijn moed. Mijn man en ik gaan samen koortsachtig aan de slag.</p>
<p>Alle ongebruikte meuk moet weg. Sorteren, fotograferen, snappy verkooptekstjes schrijven. Na een paar dagen zie ik niet de onwerkelijke verzameling troep maar een window of oppurtunity, ja bijna een popupstore, waar de meest geweldige en duurzame kerstkado’s te verkrijgen zijn. Recycled/ upcycled/ refurbished/ pre-loved/ pre-owned, alles is er te koop en alles voor spotprijzen. Waar ik voorheen mijn spullen weigerde te verkopen aan mensen die te weinig boden, ben ik nu blij met elk minimaal bod. Alles voor een glimlach/ de krappe beurs.</p>
<p>Alles wat we na Black Friday niet verkocht hebben, laten we kosteloos ophalen door de Bingo. Wij blij, zij blij. Opruimen in plaats van kopen: wat een genot! Ineens is er in aanloop naar een nieuw jaar weer hoop en nieuw leven. Voor alle spullen.</p>
<p>Zelfs met Rood Lampje blijkt het alsnog goed gekomen. Google maar even ‘ikea lamp 2’.</p>
<p>Fijne feestdagen!</p>
<div class="info-box">
<p class="p1"><b>Puur kringloopgeluk</b></p>
<p class="p1">‘Geluk zit niet in spullen’, zegt Willem Staphorsius. De oprichter van de kringloopketen Noppes en eigenaar van de Bingo Kringloop in Uitgeest kan het weten. Hij zit al zijn hele leven in de troep. Sinds de opening van een tweede filiaal aan de Kringloopboulevard in Alkmaar loopt het storm. ‘Het is echt niet normaal hoeveel er binnenkomt. Vorige week waren er op één maandag 53 auto’s met spullen.’ Naast karren vol boeken, cd’s en huisraad, ligt het magazijn bedolven onder een lawinegevaarlijke berg shoppers met kleding.<span class="Apple-converted-space"> </span></p>
<p class="p3">Staphorsius maakt zich niet druk. Volgens hem vindt 99 procent van de ingebrachte spullen hun weg naar een nieuwe bestemming. De onverkoopbare spullen gaan naar goede doelen: oud papier naar de lokale sportvereniging, B-kwaliteit kleding naar Oekraïne of de Keniase voddenboer – echt afval is er nauwelijks bij.</p>
<p class="p3">Met de oprukkende verhippingstrend van de grote kringloopketens heeft hij niet zoveel. ‘Dat drijft alleen maar de prijzen op.’ Zelf gaat hij liever voor een ‘snelle gulden dan een langzame knaak’. Zijn geloof is: ‘De kringloop moet een avontuur zijn, en niet te veel op een gewone winkel lijken met alleen maar mooie spullen. Ook de potjes en de pannetjes blijven belangrijk.’<span class="Apple-converted-space"> </span></p>
<p class="p3">Uiteindelijk draait het voor hem toch vooral om de minderbedeelden in onze samenleving. Om die reden gaat hij – wijzend naar de kledingberg – binnenkort starten met een Kledingbank, een equivalent van de Voedselbank, waar mensen met een krappe beurs maandelijks vijf stuks kleding gratis kunnen meenemen.<span class="Apple-converted-space"> </span></p>
</div>
<p>&nbsp;</p>


Geluk vinden in ontspullen

Cultuurtip

<p>Een filmfestival zonder thema’s, prijzen, premières of sterren. Het Beholders Documentairefestival – het leukste niet-hoofdstedelijke internationale filmfestival dat jaarlijks in vier Noord-Brabantse dorpen in de gemeente Meierijstad wordt gehouden – lijkt in niets op een regulier filmfestival. De organisatie gaat zelfs zo ver dat het festival <em>niet </em>draait om de films. Maar, logisch, om de <span style="font-weight: 400;"><em>Beholders,</em> de kijkers, en de gesprekken achteraf. ‘</span><span style="font-weight: 400;">We voegen bewust niet in hokjes’, aldus initiator Willem Wouters.</span></p>
<p>Maar dat het festival bewust niet met zichzelf te koop loopt, betekent niet dat er geen publiek op afkomt of dat het programma geen aanraders kent. Een greep uit de &#8216;gesprekken&#8217; of <em>Documentary Dialogues</em> van dit weekend: de jonge Dominicaan Simeon komt napraten over de film <em>Les Dames Blanches</em>, die volgt hoe hij in een Gents woonzorgcentrum opzien baart bij de lokale oudjes met zijn onorthodoxe opvattingen over ouderenzorg. En om nog maar wat te noemen: de film<em> The Last Expedition,</em> over de verdwijning van de Poolse bergbeklimmer Wanda Rutkiewicz, wordt nabesproken met de Nederlandse bergbeklimster Katja Staartjes die in de jaren negentig als eerste Nederlandse vrouw de top van de Mount Everest bereikte. Ook de vaste cameraman van bergbeklimmer Ronald Naar komt vertellen over hoe dat gaat, een film draaien terwijl je tegelijk zelf ook de op één na hoogste berg ter wereld moet beklimmen.</p>
<p>En tussendoor zijn er stiekem toch ook wel wat prijswinnende docu&#8217;s en premières van jonge makers te zien, alleen wordt dat allemaal niet zo benoemd, want, benadrukt Wouters andermaal, daar gaat het in Meierijstad dus niet om.</p>
<p>Enfin, ons advies naar een goed oud Brabants gezegde: ‘<em>Ge moet maar gaan kijken, dan zulde wel zien.</em>’</p>
<div class="info-box">
<p>Het Internationaal documentaire filmfestival Meierijstad loopt nog tot en met zondag en wordt verspreid over vier locaties gehouden: Mariëndael in Sint-Oedenrode, Spectrum Schijndel, Casa del Arte in Wijbosch en de Noordkade in Veghel. Kaartjes kopen kan via <a href="https://beholders.nl/programma">beholders.nl/programma/</a></p>
</div>
<p><span style="font-weight: 400;">
<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div></span></p>


Het leukste internationaal documentaire filmfestival van Brabant

<p>Het levensverhaal van Souleymane kent twee versies. De echte versie, van een jongen die zijn land Guinee verlaat en in Frankrijk als maaltijdbezorger een bestaan probeert op te bouwen om zijn zieke moeder thuis een beter leven te geven. En een versie die de maaltijdbezorger, terwijl hij op zijn elektrische fiets door Parijs racet en sjeest, uit zijn hoofd probeert te leren. Het is de versie die hij over twee dagen ten overstaan van de OPFRA, de Franse IND, feilloos en tot in detail moet kunnen navertellen. Dat hij als lid van de politieke oppositiepartij in Guinee streed voor beter onderwijs, daarvoor werd opgepakt, in de gevangenis belandde en zodoende uiteindelijk via Mali, Algerije, Libië en Italië naar Frankrijk moest vluchten.</p>
<p>In<em> l’Histoire de Souleymane</em> van de Franse regisseur Boris Lojkine, volgen we de Guinese fietskoerier/maaltijdbezorger gedurende twee dagen en twee nachten op de voet. Of beter: op de hielen, want zo dicht zit de camera hem achterna, kriskras door de drukke straten van Parijs, in moordend tempo, van restaurant naar klant, naar restaurant naar klant. Voortdurend voel je als kijker de gejaagdheid, stress, onzekerheid en zorgen: wat als zijn telefoon straks kapot gaat of op is? Wat als ze er bij de maaltijdbezorgingsapp achter komen dat hij het account van een vriend ‘huurt’ tegen een veel te hoog bedrag, waardoor hij ook nog eens nauwelijks iets overhoudt aan zijn verdiensten? Wat als zijn fiets het begeeft? Wat als hij de laatste bus naar de daklozenopvang mist? En wat heeft hij na zo’n hele dag fietsen nou zelf te eten?</p>
<blockquote><p>Versterkt door de hyperrealistische weergave van het keiharde koeriersbestaan – een ernstige vorm van moderne slavernij – is het net alsof je naar een documentaire zit te kijken.</p></blockquote>
<p>Ook al blijkt op de vele momenten van tegenslag dat Souleymane niet iemand is die snel uit het veld geslagen is &#8211; en hij gelukkig ook mensen om zich heen heeft die hem steunen – kruipt de bezorgdheid onder je huid. Versterkt door de hyperrealistische weergave van het keiharde koeriersbestaan – een ernstige vorm van moderne slavernij – is het net alsof je niet naar een speelfilm zit te kijken maar naar een documentaire.</p>
<p>En wellicht komt het ook doordat het verhaal van Souleymane naadloos overloopt in het verhaal van hoofdrolspeler Abou Sangare, die zonder acteursopleiding of ervaring werd ontdekt tijdens een open casting voor de film. Want ook Sangare kwam zelf ooit van Guinee naar Frankrijk. En ook hij moest voor zijn asielaanvraag net als Souleymane op audiëntie bij de OPFRA. Gelukkig voor hem ontving hij vorig jaar tijdens het Filmfestival van Cannes de <em>Un Certain Regard</em>-award voor beste acteur – waarmee hij na zeven jaar ook de echte hoofdprijs in de wacht sleepte: een officiële verblijfsvergunning.</p>
<p>Niets liever gun je ook Souleymane dat lot, als hij in zijn geleende witte overhemd uiteindelijk tegenover de dame van de OPFRA plaatsneemt en behalve de ingestudeerde versie ook zijn eerlijke verhaal doet. Of dat de juiste keuze is, is allesbehalve een uitgemaakte zaak.</p>
<div class="info-box">
<h5>over de auteur</h5>
<p>Journalist Machteld van Hulten is (de net nieuwe!) eindredacteur bij Vrij Nederland.</p>
</div>


Hoe het lot van een fietskoerier onder je huid kruipt