Brug dicht, geld op

Werkt het minderheidskabinet?

Tussenstand zomerreces 

6 miljard tekort op Rijkswaterstaat 

Verhaal van de Week

Kruistocht tegen de hoofddoek

Chard van den Berg

Cassettes en cd's zijn terug

Zeitgeist: TikToktrend

Big Tech maakt van burgers vee

Essay Roxane van Iperen

Vladimir Poetin is de wanhoop nabij

Rusland

De AI-hype is ordinaire landroof

Hans against the machine

Super El Niño is hier

Column Hannah Prins

Wat is leuk in juli?

Cultuurtips

Jongerenpanel

<figure id="attachment_1020622" aria-describedby="caption-attachment-1020622" style="width: 1280px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-image_1280 wp-image-1020622" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/04/JongerenpanelBreed-1-1280x817.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/04/JongerenpanelBreed-1-640x408.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/04/JongerenpanelBreed-1-1280x817.jpg 1280w" alt="" width="1280" height="817" /><figcaption id="caption-attachment-1020622" class="wp-caption-text">De leden van ons jongerenpanel. Van links naar rechts en boven naar onder: Arthur Abbes (16, Deventer), Veere Arends (16, Rotterdam), Salma Khateib (18, Haaksbergen), Diva Pinales (16, Rotterdam), Florian van Drunen (15, Baarn) en Jenna Meijer (16, Hengelo).</figcaption></figure>
<h3>Veere Arends</h3>
<p>We vliegen te veel. Dat is een feit. Er gaan gemiddeld honderdduizend vluchten per dag en maar liefst 40 procent daarvan zijn korte afstanden die niet gevlogen hadden hoeven worden. Vluchten bijvoorbeeld van Parijs naar Lyon en van Amsterdam naar Brussel. Dit is best gek, helemaal als je bedenkt dat dit soort afstanden ook met de trein te doen zijn.</p>
<p>Neem China. Daar zijn afstanden van tussen de 500 en 1500 kilometer, afstanden die we normaliter met het vliegtuig zouden doen, makkelijk en snel te overbruggen met de trein. Reizen met de trein is daar gewoon sneller, efficiënter en makkelijker dan reizen met het vliegtuig. De goede infrastructuur en de goede regelingen maken dat de trein het meest aantrekkelijke vervoer wordt. Het laat zien dat met een goede spoordienstregeling mensen vanzelf andere keuzes gaan maken. En dan heb ik het nog niet eens over de prijs gehad.</p>
<blockquote><p>&#8216;Het gaat niet om geld, het gaat om toegankelijkheid&#8217;</p></blockquote>
<p>&nbsp;</p>
<p class="p1">
<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div></p>
<p>Want we moeten oppassen. Het vliegen duurder maken klinkt als een logische stap voor ons klimaat, maar dit zou ook gevolgen kunnen hebben. Er zijn namelijk vele arbeidsmigranten voor wie het meer betalen voor vliegtickets geen optie zou zijn. Dit zijn mensen die maandenlang ver van huis en hun familie aan het werk zijn en dan een maand vrij krijgen om naar de andere kant van de wereld te reizen om hun thuis te bezoeken.</p>
<p>Voor deze mensen is een vliegtuig nemen nu de enige optie. Op dat moment wil je dat de enige weg naar huis te betalen is.</p>
<p>Dit geeft aan dat de oplossing dus niet alleen in prijsverhoging ligt. Het ligt in het bieden van alternatieven. Op het moment dat treinreizen aantrekkelijker wordt zal de doelgroep toenemen. Mensen kiezen namelijk graag voor de makkelijkste weg.</p>
<p>Het gaat niet om geld, het gaat om toegankelijkheid.</p>
<blockquote><p>‘Verhoog belasting op kerosine en tickets’</p></blockquote>
<h3>Diva Pinales</h3>
<p>Vliegen heeft een grote impact op het milieu. Vliegtuigen stoten veel CO₂ uit en dragen bij aan klimaatverandering. Treinen daarentegen zijn aanzienlijk schoner, zeker wanneer ze op groene energie rijden. Door vliegreizen duurder te maken, bijvoorbeeld via hogere belastingen op kerosine of vliegtickets, wordt de trein een aantrekkelijkere optie voor reizigers.</p>
<p>Daarnaast kan een prijsverhoging van vliegvakanties helpen om bewuster reisgedrag te stimuleren. Mensen zullen eerder nadenken over hun keuze en mogelijk vaker kiezen voor bestemmingen dichter bij huis. Dit kan ook leiden tot een herwaardering van lokale en regionale vakanties wat weer goed is voor de economie in eigen land.</p>
<p>Tegenstanders zeggen vaak dat vliegen voor iedereen betaalbaar moet blijven. Toch is het de vraag of goedkoop vliegen nog past in een tijd waarin duurzaamheid steeds belangrijker wordt. Het is niet per se nodig om vliegen onmogelijk te maken maar wel om de werkelijke kosten inclusief milieuschade eerlijker in de prijs te verwerken.</p>
<p>Kortom, door vliegvakanties duurder te maken dan treinvakanties kunnen overheden duurzamer reizen stimuleren, de impact op het klimaat verminderen en mensen bewuster laten omgaan met hun reisgedrag.</p>
<h3>Florian van Drunen</h3>
<p>Ik ben het eens met deze stelling, vooral omdat ik denk dat de meeste mensen nog wel vliegen, in plaats van dat ze reizen met de trein, omdat vliegtickets juist zo goedkoop zijn. Inmiddels kan je best gemakkelijk met de trein naar steden als Londen en Parijs en als je geluk hebt Frankfurt, maar het is met name de prijs die mensen toch afschrikt. Een vlucht naar een stad als Londen met een budget-airline is ook gewoon een stuk goedkoper.</p>
<blockquote><p>‘EU moet samenwerken op het spoor’</p></blockquote>
<p><span draggable="true"><a href="https://www.vn.nl/product/vrij-nederland-juli-2026/[/embed-vn-article]" target="_blank" rel="noopener noreferrer">https://www.vn.nl/product/vrij-nederland-juli-2026/</a></span></p>
<p>Het is verder bekend dat er in vergelijking met vliegtickets veel meer belastingen en extra kosten zitten op treinkaartjes. Als je de prijzen voor vliegvakanties omhoog gooit, denk ik niet dat men massaal overstapt op de trein. Want ja, in principe zou je met een uur of drie van Amsterdam naar Parijs kunnen.</p>
<p>Wat echt zou helpen om mensen schoner te laten reizen is als we als EU op het spoor nou eens echt gaan samenwerken om een goed alternatief aan te bieden. En geld daarvoor mag zeker, graag zelfs, van de vliegvakanties komen.</p>


Het Vrij Nederland-jongerenpanel

Zouden vliegvakanties verboden moeten worden?

<figure id="attachment_1020622" aria-describedby="caption-attachment-1020622" style="width: 1280px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-image_1280 wp-image-1020622" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/04/JongerenpanelBreed-1-1280x817.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/04/JongerenpanelBreed-1-640x408.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/04/JongerenpanelBreed-1-1280x817.jpg 1280w" alt="" width="1280" height="817" /><figcaption id="caption-attachment-1020622" class="wp-caption-text">De leden van ons jongerenpanel. Van links naar rechts en boven naar onder: Arthur Abbes (16, Deventer), Veere Arends (16, Rotterdam), Salma Khateib (18, Haaksbergen), Diva Pinales (16, Rotterdam), Florian van Drunen (15, Baarn) en Jenna Meijer (16, Hengelo). Deze keer voeren Veere, Jenna en Arthur het woord.</figcaption></figure>
<h5></h5>
<h5>Veere Arends (16)</h5>
<p>In de praktijk blijkt het schoolsysteem er niet voor elke leerling te zijn. Klaslokalen die te druk zijn, pauzes die moeilijk zijn, leraren die je gedrag niet opvatten als overprikkeld maar brutaal. Dit zijn enkele dingen waar ik als kind met hypersensitiviteit, een extreme gevoeligheid voor prikkels uit de omgeving, bijna dagelijks mee te maken heb. Net als andere kinderen die buiten het gemiddelde neurologisch profiel vallen. Het reguliere onderwijs is niet afgestemd op leerlingen die niet ‘normaal’ zijn.</p>
<p>Een op de vijf leerlingen in Nederland is neurodivergent, een verzamelterm voor mensen bij wie het brein anders werkt dan wat als neurotypisch (‘normaal’) wordt gezien. Dat zijn vier à vijf leerlingen in een klas, en zo’n tweehonderd op een gemiddelde school.</p>
<blockquote><p>Leraren zouden een cursus kunnen krijgen over hoe je moet omgaan met neurodivergente kinderen</p></blockquote>
<p>Neurodivergentie is niks ergs. Wij hebben een scherp oog voor detail, kunnen een eerlijke mening geven, logisch denken en zijn bovengemiddeld creatief. Alleen: ik heb me nooit volledig thuisgevoeld op school. Dat kan anders. Tijdens de opleiding zouden leraren een cursus kunnen krijgen over hoe je moet omgaan met neurodivergente kinderen. Verder zou er voor elk kind op ieder moment een rustige werkplek beschikbaar moeten zijn. Ook zou het helpen als er tijdens de lessen aandacht komt voor neurodivergentie. Als een ‘raar’ kind beter begrepen wordt, is dat kind vanzelf niet raar meer, maar ‘gewoon’ andere leerling op een fijne, veilige school.</p>
<h5>Jenna Meijer (16)</h5>
<p>Op school worden we voorbereid op de toekomst. Dit gebeurt niet alleen via de lesstof. We ontwikkelen ons ook aan de hand van alles dat we buiten de lesboeken tegenkomen. Nadat we eindexamen hebben gedaan, belanden we in een wereld waar zelfstandigheid en doorzettingsvermogen essentieel zijn om ons staande te houden. Daar bereidt school ons óók op voor.</p>
<blockquote><p><span style="font-weight: 400;">Het systeem leert ons zelfredzaam en flexibel te zijn</span></p></blockquote>
<p>Juist omdat niemand volledig in het schoolsysteem past, leren we ons er allemaal op aan te passen en ontwikkelen we onszelf op die manier door. Als we het schoolsysteem inrichten op een manier die volledig op elk individu aansluit, missen leerlingen een belangrijke stap in hun ontwikkeling: zelfredzaam en flexibel zijn. In dit geval komen ze na school terecht in een samenleving die niet altijd meebuigt met hun wensen en dus teleurstelt. In combinatie met de nieuwe verantwoordelijkheden die komen kijken bij volwassen worden (werk, belasting) lijkt mij dit een lastige overgang die misschien wel schadelijke gevolgen heeft voor het mentale welzijn van de leerling.</p>
<p>Het schoolsysteem aanpassen voor leerlingen die er moeite mee hebben, lijkt mij dan ook geen goed idee. In plaats daarvan stel ik voor dat deze leerlingen meer begeleiding krijgen bij het vinden van hun weg in het onderwijs.</p>
<h5>Arthur Abbes (16)</h5>
<p>Het schoolsysteem is er voor slechts een select groepje leerlingen. De manier van toetsing is bizar. Er wordt op één moment gemeten hoe goed we iets kunnen opschrijven waar we twee maanden voor hebben geleerd. Persoonlijke omstandigheden, groei en het leerproces doen er niet toe, zolang we het maar goed doen op dat ene ogenblik.</p>
<p>De uitslag van een toets laat niet zien hoe ‘goed’ of ‘slim’ een leerling is, maar hoe goed hij bepaalde informatie en specifieke methodes kan overnemen uit een boek. Zo komt er veel druk te liggen op leerlingen die hard moeten werken voor een zesje, terwijl andere leerlingen juist niet worden uitgedaagd.</p>
<blockquote><p><span style="font-weight: 400;">School gaat te veel over het reproduceren</span></p></blockquote>
<p>Niet alleen zijn de criteria willekeurig bepaald, ook sluit de toetscultuur niet aan bij de realiteit van de arbeidsmarkt. Het maakt een werkgever niet uit of je goed bent in kennis reproduceren op een papiertje. Veel belangrijker is je inzet.</p>
<p>Buiten de theoretische toetscultuur is er op school geen andere mogelijkheid om je te ontwikkelen. Belangrijke praktische vaardigheden moeten we buiten school leren. Belastingaangifte doen, een band plakken, een formeel gesprek voeren, een sollicitatiemail schrijven, omgaan met social media. Als jongeren dit niet leren van hun ouders, grijpen ze er dus op mis.</p>
<p>Het hele schoolsysteem heeft dringend verandering nodig. Het zorgt op elk niveau en in elk schooljaar voor stress en ongelijkheid. Het is er niet voor iedereen. Sterker nog: het is er voor bijna niemand.</p>

<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div>
<a data-ga-category="embedded-article" data-ga-action="clicked" data-ga-label="" href="https://www.vn.nl/product/vrij-nederland-juni-2026/" class="article-embed article-embed--left article-embed--new"><span class="article-embed__image" style="background-image:url(https://www.vn.nl/wp-content/uploads/fly-images/1048801/Omarm-de-dood-winkel-520x520-cc.png);"></span><span class="article-embed__content"><span class="article-embed__read-more">Bestel 'm hier</span><span class="article-embed__title">Dit verhaal komt uit ons laatste maandblad, met als thema ‘De dood’! Heb jij hem al in huis?</span><span class="article-embed__date">4 juni 2026</span></span></a>


Het schoolsysteem is voor iedereen

<figure id="attachment_1020622" aria-describedby="caption-attachment-1020622" style="width: 1280px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-image_1280 wp-image-1020622" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/04/JongerenpanelBreed-1-1280x817.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/04/JongerenpanelBreed-1-640x408.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/04/JongerenpanelBreed-1-1280x817.jpg 1280w" alt="" width="1280" height="817" /><figcaption id="caption-attachment-1020622" class="wp-caption-text">De leden van ons jongerenpanel. Van links naar rechts en boven naar onder: Arthur Abbes (16, Deventer), Veere Arends (16, Rotterdam), Salma Khateib (18, Haaksbergen), Diva Pinales (16, Rotterdam), Florian van Drunen (15, Baarn) en Jenna Meijer (16, Hengelo). Deze keer voeren Jenna, Diva en Veere het woord.</figcaption></figure>
<h5>Jenna Meijer (16), Hengelo</h5>
<p>Wij zijn de toekomst van Nederland. De beslissingen die nu worden gemaakt, gaan ons op de lange termijn aan.</p>
<p>Als jongeren hebben wij goed zicht op welke problemen er nu én later gaan spelen. Op school komen we in contact met de mensen die Nederland in de toekomst zullen dragen en laten functioneren. Wij zitten niet vast aan vastgeroeste ideeën uit het verleden en de manieren waarop het vroeger ging, maar we zijn doorgaans progressief en hebben een schone blik op hoe we Nederland kunnen verbeteren.</p>
<p>Daarom zouden we op een directe manier toegang moeten krijgen tot de politiek, door middel van een jongerenraad. Hier kunnen jongeren adviseren over maatregelen die hen aangaan en hun beleving toepassen waardoor er goed beslist kan worden. Door samenwerking van jong en oud zal de uitkomst hiervan (bijvoorbeeld een aangepaste wet) met minder tegenstribbelingen worden ontvangen, omdat de stem van iedereen is gehoord en toegepast.</p>
<p>Ook kan er op verschillende scholen worden gekeken naar wat jongeren vinden dat er moet gebeuren in de politiek. Omdat jongeren nu weinig te zeggen hebben, interesseren ze zich ook weinig in besluitvorming. Toch weten ze heel goed wat ze belangrijk vinden als het gaat om de toekomst van Nederland. Daarom is het een goed idee om op scholen enquêtes rond te laten gaan over maatschappelijke onderwerpen die betrekking hebben op de jeugd. De uitslagen van die enquêtes moeten bepalend worden in de plannen van beleidsmakers.</p>
<blockquote><p>De toekomst gaat vooral ons aan</p></blockquote>
<h5>Diva Pinales (16), Rotterdam</h5>
<p>Jongeren hebben recht van spreken. Alleen wij kunnen aangeven of we ons goed voelen bij een beslissing of ons veilig voelen bij een situatie. Ook gaat de toekomst vooral ons aan, wij zijn nog jong en moeten later dealen met de wereld zoals die nu wordt vormgegeven. Daarom is stemrecht vanaf 16 jaar een goed idee. Sommige mensen denken dat jongeren niet veel weten over de samenleving en niet goed begrijpen wat ze precies willen, maar dat is niet zo. Ook jongeren kunnen rustige, afgewogen beslissingen maken en dus prima stemmen. Als jullie zouden luisteren, kunnen jullie zien hoe slim we wel niet zijn. Ook is het gek dat 16-plussers al wel verantwoordelijkheden dragen als de wet volgen, een baan hebben en belasting betalen, maar dat ze nog niet mogen stemmen. Waarom het één wel en en het ander niet?</p>
<a data-ga-category="embedded-article" data-ga-action="clicked" data-ga-label="" href="https://www.vn.nl/jongeren-bestormen-de-arena/" class="article-embed article-embed--left article-embed--new"><span class="article-embed__image" style="background-image:url(https://www.vn.nl/wp-content/uploads/fly-images/592675/Sander_preview-520x520-cc.jpg);"></span><span class="article-embed__content"><span class="article-embed__read-more">Sander Heijne praat je bij</span><span class="article-embed__title">Dit is de tweede aflevering van het Vrij Nederland-jongerenpanel. Wil je meer weten?</span><span class="article-embed__date">23 april 2026</span></span></a>
<h5>Veere Arends (16), Rotterdam</h5>
<p>Ik ben van mening dat jongeren geen toegang moeten krijgen tot officieel stemrecht in de politiek. Niet omdat ik denk dat jongeren geen waardevolle stem kunnen uitbrengen, maar omdat veel jongeren zich nog niet voldoende verdiepen in politieke onderwerpen. Mijn zorgen komen ook voort uit het feit dat de frontale cortex van de hersenen pas rond het 25ste levensjaar volledig ontwikkeld is. Jongeren zijn daardoor gevoeliger voor beïnvloeding, hebben soms moeite met impulscontrole en kunnen risico’s minder goed inschatten. Deze eigenschappen horen bij het opgroeien, maar ik ben van mening dat ze minder goed passen bij politieke besluitvorming.</p>
<blockquote><p>Geen stemrecht, maar wel een stem</p></blockquote>
<p>Geen stemrecht hoeft echter niet te betekenen dat jongeren geen stem hebben. Jongeren zijn de toekomst en verdienen het om gehoord te worden. Dat is toekomstgericht en ook rechtvaardig. Daarom stel ik voor om jongeren op andere manieren te betrekken bij de politiek. Zo kunnen scholen gesprekken organiseren met politici, experts en ambtenaren over actuele en ook concrete vraagstukken. Het advies van jongeren moet dan tellen als doorslaggevend. Op landelijk niveau kan dit uitpakken als een soort Derde Kamer. Omdat jongeren worden betrokken bij beslissingen die hen aangaan, ontstaat beter beleid en krijgen jongeren invloed. Geen stemrecht voor mensen onder de 18 hoeft dus geen stilte te betekenen. Elke stem is belangrijk, ook die van jongeren.</p>
<p class="p1">
<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div></p>


Jongeren hebben te weinig politieke invloed

<figure id="attachment_1020622" aria-describedby="caption-attachment-1020622" style="width: 1280px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="wp-image-1020622 size-image_1280" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/04/JongerenpanelBreed-1-1280x817.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/04/JongerenpanelBreed-1-640x408.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/04/JongerenpanelBreed-1-1280x817.jpg 1280w" alt="De leden van ons jongerenpanel. Van links naar rechts en boven naar onder: Arthur Abbes (16, Deventer), Veere Arends (16, Rotterdam), Salma Khateib (18, Haaksbergen), Diva Pinales (16, Rotterdam), Florian van Drunen (15, Baarn) en Jenna Meijer (16, Hengelo). Deze keer voeren Arthur, Florian en Salma het woord." width="1280" height="817" /><figcaption id="caption-attachment-1020622" class="wp-caption-text">De leden van ons jongerenpanel. Van links naar rechts, boven naar onder: Arthur Abbes (16, Deventer), Veere Arends (16, Rotterdam), Salma Khateib (18, Haaksbergen), Diva Pinales (16, Rotterdam), Florian van Drunen (15, Baarn) en Jenna Meijer (16, Hengelo).</figcaption></figure>
<h5>Arthur Abbes (16), Deventer</h5>
<p>Social media zorgt onder meer voor depressieve gevoelens, zelfmoordneigingen, indoctrinatie en polarisatie. Er moet dus zeker een verbod komen voor jongeren tot 16 jaar. Sociaal gedragswetenschapper Esther Rozendaal stelde in een interview met het magazine van de Erasmus Universiteit dat een verbod geen nut heeft. De grens is volgens haar arbitrair, het is ook niet leuk om op je zeventiende shockerende content te zien. Ook stelt ze dat het verbod niet in praktijk te brengen is, en dat jongeren juist kwetsbaarder worden door stiekem gebruik.</p>
<p>Het klopt: het is ook ‘niet leuk’ om op je zeventiende shockerende content te zien. Het heeft alleen simpelweg meer impact op ons en onze ontwikkeling omdat mensen op jongere leeftijd veel kwetsbaarder zijn. Ook zit er een probleem in de meningsvorming die social media met zich meebrengt. De algoritmes trekken jongeren makkelijk in de extreem(rechtse) fuik, omdat wij nog volledig in de vorming van onze identiteit en normen en waarden zitten. Als onze breinen overspoeld worden met extremistisch gedachtegoed, gaan wij daar ook daadwerkelijk in geloven.</p>
<blockquote><p>Schadelijke content is topje van de ijsberg</p></blockquote>
<p>Er is een brede en strenge aanpak op Europees niveau nodig. Alleen de schadelijkste content aanpakken is geen oplossing. Dat is maar het topje van de ijsberg. Social media geeft namelijk ook verkeerde beelden van wat het betekent om een ‘normale’ tiener of volwassene te zijn en legt daarbij beklemmende schoonheidsidealen op. Het geeft de indruk dat imperfecte mensen niet mogen bestaan, terwijl we allemaal imperfect zijn.</p>
<a data-ga-category="embedded-article" data-ga-action="clicked" data-ga-label="" href="https://www.vn.nl/jongeren-bestormen-de-arena/" class="article-embed article-embed--left article-embed--new"><span class="article-embed__image" style="background-image:url(https://www.vn.nl/wp-content/uploads/fly-images/592675/Sander_preview-520x520-cc.jpg);"></span><span class="article-embed__content"><span class="article-embed__read-more">Sander Heijne praat je bij</span><span class="article-embed__title">Dit is de eerste aflevering van het Vrij Nederland-jongerenpanel. Wil je meer weten?</span><span class="article-embed__date">23 april 2026</span></span></a>
<h5>Salma Khateib (18), Haaksbergen</h5>
<p>Sommige mensen vinden dat jongeren te veel tijd online doorbrengen en daar negatief door worden beïnvloed. Daarom gaan er steeds meer stemmen op voor een verbod op social media tot 16 jaar. Ik ben het hier niet mee eens.</p>
<blockquote><p>We leren veel over de politiek en de wereld</p></blockquote>
<p>Via social media kunnen jongeren leren over wat er in de wereld gebeurt. Veel van ons lezen de krant niet of kijken niet naar het journaal. Wel komen we in aanraking met nieuws via video’s op TikTok, Instagram en Facebook. Hierdoor krijgen we meer over (politieke) discussies en belangrijke onderwerpen mee (zoals de oorlog in het Midden-Oosten) dan sommige volwassenen denken. Ook geeft social media de vrijheid om mediakanalen te volgen die wij zelf goed vinden of het nieuws op een manier brengen die ons aanspreekt.</p>
<p>Daarnaast maakt social media het makkelijker om contact te houden met anderen. Via social media-apps kunnen we snel met vrienden en familie communiceren. Een volledig verbod kan ervoor zorgen dat we minder aansluiting vinden bij vrienden die verder weg wonen of niet naar dezelfde school gaan. Het gevolg is dat we ons buitengesloten voelen, of zelfs vereenzamen.</p>
<p>In plaats van een verbod, vind ik het beter om jongeren op bijvoorbeeld school te leren hoe we er op een verstandige manier mee om kunnen gaan. Op deze manier profiteren we van de voordelen zonder dat het al te veel negatieve gevolgen voor ons heeft.</p>
<h5>Florian van Drunen (15), Baarn</h5>
<p>Zelf ben ik voor een verbod, al ben ik wel sceptisch over de implementatie ervan. Voor jongeren zitten er veel mooie kanten aan social media, van op de hoogte blijven van het nieuws tot in de gaten houden wat je vrienden doen. Zelf ervaar ik dat ook.</p>
<blockquote><p>Pak de verslavende algoritmes aan</p></blockquote>
<p>Ik vind het dan ook niet verrassend dat veel jongeren in Australië (dat sinds 10 december 2025 een verbod tot 16 jaar heeft) het verbod omzeilen. Daarvoor scannen ze bijvoorbeeld de ID van hun broer of zus, een trucje dat we hier kunnen na-apen.</p>
<p>Aan het effect van het verbod kan dus getwijfeld worden: gaat het echt iets opleveren? Het doet tenslotte niets aan de echte oorzaak van alle problemen. Om de negatieve impact van social media terug te dringen voor íedereen (dus ook voor mensen die ouder zijn dan 16), moet de verslavende werking van de algoritmes worden aangepakt. Zonder strengere regels voor de verslavende effecten van social media is een verbod eigenlijk symptoombestrijding.</p>

<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div>


Jongerenpanel: Is een social media-verbod een goed idee?