Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips

Analyse

<div>
<div class="info-box">
<p><iframe src="https://w.soundcloud.com/player/?url=https%3A//api.soundcloud.com/tracks/1376452522%3Fsecret_token%3Ds-9Q4phwpRPzy&amp;color=%23ff5500&amp;auto_play=false&amp;hide_related=false&amp;show_comments=true&amp;show_user=true&amp;show_reposts=false&amp;show_teaser=true" width="100%" height="120" frameborder="no" scrolling="no"><span data-mce-type="bookmark" style="display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;" class="mce_SELRES_start">﻿</span></iframe><br />
<em>Meer zin om te luisteren? Dat kan ook!</em></p>
</div>
<p class="Body">Hoewel alle landen ter wereld worden blootgesteld aan de gevaren van klimaatverandering, zijn de risico’s niet gelijk verdeeld, waarschuwt een recent rapport van de Egyptian Initiative for Personal Rights.</p>
<p class="Body">De cijfers liegen er niet om: de landen die het minst hebben bijgedragen aan klimaatverandering krijgen de hardste klappen. ‘Sinds 1991 bevinden 79 procent van de sterfgevallen en 97 procent van het aantal mensen dat geraakt wordt door extreme weersomstandigheden zich in ontwikkelingslanden.</p>
<p class="p1">‘Zonder compensatie kunnen deze mensen hun leven niet opnieuw en klimaatbestendig opbouwen, waardoor de kloof tussen arm en rijk blijft groeien,’ aldus Rosa van Driel van CARE Nederland.</p>
<p class="Body">Dat geldt met name voor Afrika. Het hele continent heeft slechts 3,8 procent bijgedragen aan de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen, maar is het meest kwetsbaar voor de gevolgen van klimaatverandering. Om dat gat te dichten, wil het mondiale Zuiden geld zien. Door klimaatfinanciering en klimaatschade op de agenda van de COP27 te zetten, hoopt Egypte op een doorbraak in een discussie die al sinds 1991 wordt opgehouden door het mondiale Noorden.</p>
</div>
<div>
<p class="Body">
</div>
<div>
<h5 class="Body"><b>Nooit duidelijk afgesproken</b></h5>
</div>
<div>
<p class="Body">Op de klimaatconferentie in Kopenhagen in 2009 beloofde het mondiale Noorden om mee te betalen aan klimaatadaptatie (aanpassen) en klimaatmitigatie (voorkomen) in het mondiale Zuiden.</p>
<p class="Body">De afspraak was om tot 2020 steeds meer geld vrij te maken en dan tussen 2020 en 2025 jaarlijks 100 miljard dollar over te maken. Maar het mondiale Noorden haalt dat streefbedrag structureel niet, blijkt uit data van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD).</p>
<blockquote><p>Het probleem is dat er nooit duidelijk is afgesproken welk land verantwoordelijk is voor welk deel. ‘Dat maakt het voor elk land heel makkelijk om hun eigen visie erop los te laten.’</p></blockquote>
</div>
<div>
<p class="Body">Tijdens de klimaatconferenties in Kopenhagen en Parijs werd ook afgesproken dat klimaatfinanciering ‘nieuw’ moet zijn. Het moet dus boven op het geld voor ontwikkelingssamenwerking komen. Maar tussen 2011 en 2018 was dit slechts voor 45 procent van de verstrekte klimaatfinanciering het geval, aldus een rapport van CARE. ‘Er is vaak alleen een andere saus over bestaande middelen gegoten,’ zegt Nils Mollema van ActionAid Nederland.</p>
<p class="Body">Het probleem is dat er nooit duidelijk is afgesproken welk land verantwoordelijk is voor welk deel, aldus Mollema. ‘Dat maakt het voor elk land heel makkelijk om hun eigen visie erop los te laten. Zo betaalde de Verenigde Staten onder oud-president Donald Trump nauwelijks klimaatfinanciering. Het maakt het ook moeilijk om er consequenties aan te verbinden.’</p>
</div>
<div>
<p class="Body">
</div>
<div>
<h5 class="Body">Klimaatnoodovereenkomst</h5>
</div>
<div>
<p class="Body"><i>Loss and damage</i>, ofwel klimaatschade die niet voorkomen kan worden door adaptatie of mitigatie, valt niet onder die belofte van 100 miljard per jaar. Er zijn nog nooit harde afspraken over gemaakt, terwijl het al bij de VN-klimaatconferentie van 1991 voor het eerst onder de aandacht werd gebracht. De eilandengroep Vanuatu wordt bedreigd door de stijging van de zeespiegel en diende daarom een voorstel in voor financiële compensatie.</p>
<p class="Body">Sindsdien hebben landen in het mondiale Zuiden tot wel dertien keer geprobeerd om afspraken te maken over klimaatschade. Maar hun initiatieven werden telkens tegengehouden, afgezwakt of vertraagd door het mondiale Noorden.</p>
<p class="Body">Dat blijkt uit een rapport van de Loss and Damage Collaboration. De laatste poging werd vorig jaar gedaan, tijdens de COP26 in Glasgow. China en de Groep van 77, die bestaat uit 134 ontwikkelingslanden, riepen op tot een ‘Glasgow Klimaatnoodovereenkomst’. Het voorstel werd echter afgeschoten door de Verenigde Staten, Australië en de EU. In plaats daarvan stelden de rijke landen een alternatief voor: een dialoog over de tijdspanne van drie jaar. Er is geen verplichte uitkomst afgesproken, waardoor de gesprekken mogelijk op niets uitdraaien.</p>
</div>
<div>
<p class="Body">
</div>
<div>
<h5 class="Body">Geen verantwoordelijkheid</h5>
</div>
<div>
<p class="Body">Ondertussen nemen extreme weersomstandigheden toe. Denk aan de overstromingen in Pakistan waarbij zeker 1.500 mensen omkwamen en de schade opliep tot zo’n 30 miljard dollar. Of de zomers die tegenwoordig in het teken staan van hittegolven, bosbranden en droogte.</p>
<p class="Body">Ook de economische kosten van klimaatschade lopen op. Tussen 2000 en 2019 betrof de klimaatschade in 55 van de meest klimaatkwetsbare landen 525 miljard dollar.</p>
</div>
<div>
<p class="Body">De noodzaak is er, dus waarom blijft het mondiale Noorden zo moeilijk doen over klimaatfinanciering?</p>
</div>
<blockquote><p>‘Klimaatschade wordt veroorzaakt door uitstoot en het mondiale Noorden is daar historisch het meest verantwoordelijk voor.’</p></blockquote>
<div>
<p class="Body">Volgens Mollema wil het mondiale Noorden geen verantwoordelijkheid nemen uit angst voor een stroom rechtszaken. ‘Maar of die landen het nou toegeven of niet, die rechtszaken kunnen er komen. Wetenschappelijk weten we namelijk dat klimaatschade veroorzaakt wordt door uitstoot en dat het mondiale Noorden daar historisch het meest verantwoordelijk voor is,’ legt Mollema uit. Een voorbeeld is de zaak tegen Shell die onder meer werd aangespannen door Milieudefensie. De rechter bepaalde vorig jaar dat Shell wereldwijd op korte termijn minder CO<sub>2</sub> moet uitstoten.</p>
</div>
<div>
<p class="Body">
</div>
<div>
<h5 class="Body">Wie betaalt?</h5>
</div>
<div>
<p class="Body">Klimaatrechtvaardigheid gaat ook over de vraag: wie betaalt? Een groep Amerikaanse klimaatonderzoekers keek daarom naar klimaatfinanciering door de lens van wereld-systeemtheorie. Het artikel verschijnt in november in het wetenschappelijke tijdschrift <a href="https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0962629822001834" target="_blank" rel="noopener"><span class="Hyperlink0"><i>Political Geography</i></span></a>. Wereld-systeemtheorie categoriseert landen op basis van hun economische status. Landen die tot de kern behoren, zijn rijk, hebben vaak een sterk leger, een stabiele overheid en waren ooit koloniale machten. De periferie bestaat uit arme landen met veel instabiliteit; vaak voormalige koloniën. En dan is er de semi-periferie. Dat zijn de landen die ertussenin zitten. Kort gezegd worden periferielanden volgens de wereld-systeemtheorie geëxploiteerd door kernlanden.</p>
<p class="Body">De Amerikaanse klimaatonderzoekers concluderen dat klimaatfinanciering ongelijkheid tussen kernlanden en periferielanden in stand houdt. Een voorbeeld daarvan is dat rijke landen vinden dat ze het recht hebben om te beslissen wat er met klimaatfinanciering gebeurt. Het mondiale Noorden wil bijvoorbeeld graag winst halen uit klimaatfinanciering. Volgens de Amerikaanse onderzoekers willen kernlanden daarom liever investeren in de semi-periferie dan in de periferie, omdat de economische sector daar meer ontwikkeld is en er dus meer geld te verdienen valt.</p>
<p class="Body">Dat is terug te zien in de verdeling van klimaatfinanciering onder ontwikkelingslanden. Tussen 2016 en 2020 ging slechts 8 procent van de klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden naar de laagste inkomstenlanden, terwijl zij 20 procent uitmaken van alle ontwikkelingslanden. De minst ontwikkelde landen kregen maar 17 procent van het beschikbare geld, terwijl zij 34 procent van alle ontwikkelingslanden vertegenwoordigen.</p>
<p class="Body">Daarnaast gaat er meer klimaatfinanciering naar mitigatie dan naar adaptatie. In 2020 ging het om 58 procent van alle klimaatfinanciering dat werd uitgegeven door ontwikkelde landen. Het doel van mitigatieprojecten is het voorkomen van klimaatschade, waardoor ook kernlanden er baat bij hebben. Adaptatieprojecten richten zich op het aanpassen aan klimaatverandering en leveren dus alleen op lokaal niveau iets op. Een dijk in Egypte houdt bijvoorbeeld geen water tegen in Nederland, maar het tegengaan van luchtvervuiling in de hoofdstad Caïro draagt wél bij aan het verminderen van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen.</p>
</div>
<div>
<p class="Body">
</div>
<div>
<h5 class="Body">Afhankelijk</h5>
</div>
<div>
<p class="Body">Doordat periferielanden worden geëxploiteerd, blijven ze afhankelijk van kernlanden, beargumenteren de Amerikaanse onderzoekers. Op het gebied van klimaatfinanciering uit zich dat op twee manieren.</p>
</div>
<blockquote><p>De administratieve drempel van sommige fondsen is zo hoog dat organisaties in ontwikkelingslanden al snel twee jaar lang bezig zijn met het een projectaanvraag.</p></blockquote>
<div>
<p class="Body">Veel van het beschikbare geld stroomt via internationale organisaties en fondsen waar kernlanden veel zeggenschap over hebben. De administratieve drempel van bijvoorbeeld de Green Climate Fund is zo hoog dat organisaties in ontwikkelingslanden al snel twee jaar lang bezig zijn met het doen van een projectaanvraag, zegt Rosa van Driel van CARE Nederland. Daardoor is het voor kleine lokale initiatieven vaak onmogelijk om geld uit zulke fondsen te krijgen.</p>
<p class="Body">Daarnaast bestaat het overgrote deel van klimaatfinanciering uit leningen. In 2019 ging het om 71 procent, blijkt uit cijfers van de OECD. Kernlanden kunnen zo toezicht houden op hoe klimaatfinanciering wordt uitgegeven. Bovendien moet er ook (vaak hoge) rente betaald worden over die leningen. Daar verdienen kernlanden aan, en het staat de ontwikkeling van periferielanden in de weg waardoor ze afhankelijk blijven van kernlanden.</p>
</div>

<div>
<h5 class="Body">Risico durven nemen</h5>
</div>
<div>
<p class="Body">Het mondiale Noorden beslist dus voor een groot deel wat er met de klimaatfinanciering gebeurt, en vaak komt het niet terecht bij de groepen die dit het hardst nodig hebben. Dat geldt ook voor Nederland, concludeert de evaluatiedienst van het ministerie van Buitenlandse Zaken (IOB). Vrouwen, arme en kwetsbare mensen worden in Nederlands klimaatbeleid wel aangemerkt als prioriteit, maar het geld bereikt deze doelgroepen zelden.</p>
<p class="Body">En zelfs als landen het tijdens de COP27 in Egypte eens worden over klimaatfinanciering en rijke landen zich aan de nieuwe afspraken houden, zijn er zorgen. Want ‘wat is dan het plan voor de omgang met corrupte regimes die deze fondsen hoogstwaarschijnlijk zullen misbruiken?’, schreef mensenrechtenactivist Sanaa Seif op Twitter. Haar broer Alaa Abd El Fattah is een van de bekendste politieke gevangenen in Egypte en is al ruim tweehonderd dagen in hongerstaking om te protesteren tegen zijn opsluiting.</p>
<p class="Body">Er zijn wel mogelijkheden, benadrukt Nils Mollema. Overheden kunnen bijvoorbeeld omzeild worden via ambassades die samenwerken met ngo’s. Ook kan de administratieve drempel voor fondsen zoals het Green Climate Fund omlaag, zodat lokale initiatieven makkelijker aan geld kunnen komen. Maar het mondiale Noorden moet ook risico durven nemen, vindt Mollema. Alleen op die manier komt het geld terecht waar het nodig is.</p>
</div>


Emma van der Zalm

De meest vervuilende landen weigeren nog altijd de klimaatschade te betalen

Opnieuw relevant

Waarom Egyptische schatten in Europa blijven: ‘De archeologie is nog steeds koloniaal’

<p>‘Ik betaalde mijn taxichauffeur en toen hij zich omdraaide om het wisselgeld te geven, betastte hij mijn borsten.’ 19 oktober 2017 om 1.00 uur.<br />
‘Ik was aan het wandelen toen iemand me vanachter aanraakte en daarna wegrende.’ 26 februari 2018 om 12.13 uur.<br />
‘Ik werd seksueel geïntimideerd op straat en omstanders ondernamen geen actie!’ 2 mei 2018 om 12.58 uur.</p>
<blockquote><p>Volgens een VN-rapport uit april 2013 ervaart 99,3% van de Egyptische vrouwen seksuele intimidatie.</p></blockquote>
<p>Drie van de honderden verklaringen op de website van <a href="https://harassmap.org/en/" target="_blank" rel="noopener">HarassMap</a>, een Egyptisch initiatief dat vrouwen aanmoedigt seksuele intimidatie te melden. Dergelijke incidenten vormen een diepgeworteld probleem in Egypte. In 2017 werd Caïro door de Thomson Reuters Foundation uitgeroepen tot gevaarlijkste stad voor vrouwen. Volgens een VN-rapport uit april 2013 ervaart 99,3% van de Egyptische vrouwen seksuele intimidatie.</p>
<p>Elke vrouw die ik er hier naar vraag, heeft er wel ervaring mee. Zelf ontkom ik er ook niet aan. Het staren, naroepen en lonken zijn alledaagse incidenten die ik inmiddels makkelijk van me af laat glijden. Deels omdat ik weet dat de meeste mannen het slechts doen om aandacht te krijgen en er geen kwaadaardige bedoeling achter schuilt.</p>
<p>Dat is anders wanneer de intimidatie directer is. Bijvoorbeeld als iemand met zijn motor tegen de achterkant van mijn schoenen aanrijdt terwijl hij schreeuwt hoe mooi hij me vindt, of als ik tijdens het hardlopen word achtervolgd door een jongen die schreeuwt: ‘Hello! Fucking?!’</p>
<p>Seksuele intimidatie is ook niet iets van een bepaalde leeftijd of sociale klasse. Zowel kinderen als volwassenen – mannen in pak, soldaten, taxichauffeurs en vuilnismannen – doen eraan mee.</p>
<h5>Een westers debat</h5>
<p>Afgelopen jaar ging #MeToo viral en bereikte ook Egypte, waar het debat over seksuele intimidatie nu een paar jaar mondjesmaat wordt gevoerd. Eind 2017 deelden vrouwen hun ervaringen onder de hashtag ‘Ana Kaman’, een letterlijke vertaling van ‘me too’. Volgens The Egyptian Feminist, die haar feministische ideeën anoniem op <a href="https://www.facebook.com/EgyptianFeminist/">haar Facebookpagina</a> deelt, legde #MeToo de omvang van het probleem in Egypte bloot. ‘Het liet mannen zien dat bijna elke vrouw die zij kennen te maken heeft gehad met seksuele intimidatie.’</p>
<p>Toch bracht de #MeToo-discussie aanzienlijk minder teweeg in Egypte dan in bijvoorbeeld Amerika. Waarom?</p>
<blockquote><p>‘Hoewel er in Egypte veel seksueel wangedrag is, horen we vooral westerse beroemdheden die zich hiertegen uitspreken.’</p></blockquote>
<p>De verklaring die zich als eerste opdringt, is dat #MeToo een westers debat is. Het reflecteert vooral de ervaringen van witte vrouwen en niet die van vrouwen in het Midden-Oosten, zegt Shereen El Feki, auteur van <em><a href="https://www.penguin.co.uk/books/1080786/sex-and-the-citadel/" target="_blank" rel="noopener">Sex and the Citadel</a>, </em>een boek over intimiteit in de Arabische wereld waarvoor El Feki vijf jaar door de regio reisde. Ook mensenrechtenactivist Omar Ahmed, die zich in Caïro inzet voor vrouwenrechten en feminisme, benadrukt het westerse perspectief van #MeToo. ‘Hoewel er in Egypte veel seksueel wangedrag is op de werkvloer, horen we vooral westerse beroemdheden die zich hiertegen uitspreken. Zij hebben het aanzien en de schijnwerpers. Voor vrouwen die dat niet hebben, is het een stuk moeilijker.’</p>
<p><img decoding="async" class="aligncenter wp-image-398275" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2018/07/630419188_preview-1280x854.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2018/07/630419188_preview-320x213.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2018/07/630419188_preview-640x427.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2018/07/630419188_preview-1280x854.jpg 1280w" alt="Caïro, chauffeur achter het stuur van een taxi" width="869" height="579" /></p>
<h5>Goedgepraat</h5>
<p>Online bereikt het debat een kleine groep die zich al langer inzet voor vrouwenrechten. Deze activisten spreken Engels, studeren of werken en kunnen via hun toegang tot sociale media veel bewerkstelligen, zegt Ahmed. Dat bleek bijvoorbeeld toen in 2015 het televisieprogramma van presentatrice Riham Saeed werd geschorst omdat er op sociale media ophef was ontstaan nadat zij een slachtoffer van seksueel geweld belachelijk had gemaakt en persoonlijke foto’s van de vrouw had gelekt.</p>
<p>Sociale media bieden ook een platform aan vrouwen die liever anoniem blijven, zoals The Egyptian Feminist. ‘Op mijn zestiende begon ik mijn Facebookpagina omdat ik de behoefte had mijn mening te uiten en het over onderwerpen te hebben waarover ik niet mag praten met mijn familie omdat ze te controversieel en niet in lijn zijn met de islam en de manier waarop de samenleving functioneert,’ vertelt ze me.</p>
<blockquote><p>‘Vrouwen zijn bang dat niemand met hen wil trouwen als men erachter komt dat ze seksueel lastiggevallen zijn.’</p></blockquote>
<p>Buiten de online sferen is het gesprek over seksuele intimidatie moeilijk vanwege het patriarchaat, tradities en conventies. Hoewel seksuele intimidatie een groot probleem is in Egypte, is het een taboe om erover te praten. Vrouwen die een incident willen aankaarten, worden vaak door hun omgeving onder druk gezet om hun mond te houden. Het zou schaamte met zich meebrengen. In de eerste plaats voor de vrouw. ‘Vrouwen zijn bang dat niemand met hen wil trouwen als men erachter komt dat ze seksueel lastiggevallen zijn,’ zegt The Egyptian Feminist.</p>
<a data-ga-category="embedded-article" data-ga-action="clicked" data-ga-label="zelfde onderwerp" href="https://www.vn.nl/metoo-greenpeace/" class="article-embed article-embed--right"><span class="article-embed__image" style="background-image:url(https://www.vn.nl/wp-content/uploads/fly-images/392037/GP0STRJ4J_Web_size_preview-520x520-cc.jpg);"></span><span class="article-embed__content"><span class="article-embed__read-more">Lees ook</span><span class="article-embed__title">Lees ook: #MeToo in de doofpot bij Greenpeace</span><span class="article-embed__date">29 mei 2018</span></span></a>
<p>Spreekt een vrouw zich toch uit, dan wordt het gedrag van de man vaak goedgepraat. ‘Onze samenleving legt de schuld bij de vrouw,’ zegt Ahmed. Vaak krijgen slachtoffers zelfs van hun vader, moeder of andere vrouwen te horen dat ze het zelf uitlokt omdat ze ongepaste kleding zou dragen, vertelt hij.</p>
<p>El Feki werkte mee aan <a href="https://promundoglobal.org/2017/04/27/unveiling-key-findings-images-mena/" target="_blank" rel="noopener">een studie uit 2017 van de NGO Promundo en UN Women</a> naar de houding en praktijken van mannen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika tegenover gendergelijkheid. Daaruit bleek dat meer dan driekwart van de 1380 ondervraagde mannen vindt dat ‘provocerende kleding’ een legitieme reden is om vrouwen lastig te vallen. Opvallend is dat vrouwen nog conservatiever reageren op diezelfde vraag. Zij schuiven de verantwoordelijkheid voor seksuele intimidatie af op vrouwen die mannen zouden verleiden tot dit soort daden.</p>
<p>Maar ook vrouwen die zich geheel bedekken worden lastiggevallen. Vaak genoeg zijn er verhalen van vrouwen die een boerka dragen en seksueel geïntimideerd worden.</p>
<h5><strong>Gefrustreerd</strong></h5>
<p>Naar de politie gaan heeft weinig zin. Hoewel seksueel wangedrag volgens de wet verboden is, krijgen vrouwen die een incident melden van de politie vaak te horen dat het in zo’n geval om een privéaangelegenheid gaat. Bovendien zijn politieagenten soms zelf de dader, zegt El Feki.</p>
<p>Seksuele intimidatie is volgens haar slechts het topje van de patriarchale ijsberg. Het is datgene wat je ziet, maar eigenlijk is het een manifestatie van diepgewortelde normen en waarden die moeilijk te veranderen zijn.</p>
<blockquote><p>‘Als je geen geld hebt, kun je niet trouwen. Dat betekent dat je bij je ouders blijft wonen en dus ook geen seks hebt, want seks buiten het huwelijk is nogal tricky in Egypte.’</p></blockquote>
<p>‘Uit de studie van Promundo en UN Women blijkt dat mannen met een opleiding het meest geneigd zijn seksueel wangedrag te vertonen. Zij vinden het moeilijk te voldoen aan de verwachtingen van de samenleving over wat het betekent om een man te zijn. Een man moet in de eerste plaats verantwoordelijk zijn; voor zijn familie en gemeenschap, en op financieel gebied. Maar deze mannen hebben moeite een baan te vinden vanwege de hoge werkloosheid in Egypte. Als je geen geld hebt, kun je niet trouwen. Dat betekent dat je moet wachten, bij je ouders blijft wonen en dus ook geen seks hebt, want seks buiten het huwelijk is nogal tricky in Egypte. Ik praat het niet goed, maar het is geen wonder dat ze gefrustreerd zijn.’</p>
<p><img decoding="async" class="aligncenter wp-image-398277" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2018/07/824331176_preview-1280x854.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2018/07/824331176_preview-320x213.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2018/07/824331176_preview-640x427.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2018/07/824331176_preview-1280x854.jpg 1280w" alt="Caïro, gesluierde vrouwen lopen over straat" width="851" height="567" /></p>
<h5>Babysteps</h5>
<p>Volgens Ahmed en The Egyptian Feminist vinden veel Egyptenaren dat vrouwen alle noodzakelijke rechten al hebben. ‘De meeste mensen vinden dat vrouwen mannen moeten gehoorzamen. Hun kijk op de rolverdeling tussen mannen en vrouwen is erg traditioneel,’ zegt The Egyptian Feminist.</p>
<blockquote><p>In westerse landen bracht #MeToo een wervelwind van verandering met zich mee, maar in Egypte is het een langzaam proces.</p></blockquote>
<p>In westerse landen bracht #MeToo een wervelwind van verandering met zich mee, maar in Egypte is het een langzaam proces. Dat komt ook door de slechte economische omstandigheden, zegt The Egyptian Feminist. ‘Er is armoede en lang niet iedereen kan voorzien in de eerste basisbehoeften. Veel families kunnen zich niet genoeg eten veroorloven, laat staan educatie. Daarom zijn feminisme en gelijke rechten geen prioriteit op dit moment.’</p>
<p>Toch gaat de situatie iets vooruit, ziet El Feki. Non-gouvernementele organisaties zetten zich in voor vrouwenrechten, het maatschappelijk middenveld voert campagne, er zijn vrouwelijke politieagenten geïntroduceerd en er worden pogingen gedaan jonge mannen en vrouwen bewust te maken van de problemen. Het zijn <em>babysteps</em>, maar volgens El Feki komt duurzame sociale verandering in het Midden-Oosten voort uit evolutie in plaats van revolutie. ‘Dat is wel gebleken sinds de Arabische Lente. En zolang het babysteps naar voren zijn, hebben we het over progressie.’</p>


Wat is er veranderd in de #MeToo-hoofdstad van de wereld?