Opnieuw relevant, want

Menno van den Bos heeft met zijn reportage over de ‘journalistieke Bermudadriehoek’ Almere de Saskia J. Stuivelingprijs 2019 gewonnen. De Saskia J. Stuivelingprijs is bedoeld voor de stimulering van innovatieve, jonge of regionale journalisten.

Almere was nog woest en ledig toen Frits Huis in 1975 opdracht kreeg om er een lokale krant uit de grond te stampen. De 26-jarige journalist van De Telegraaf werd samen met een collega door zijn werkgever gedetacheerd om vanuit een mobiel redactiebusje De Almare – Nieuwsblad van Almere te beginnen. Het weekblad moest vanaf de komst van de eerste bewoners in 1976 meegroeien met Almere en op termijn een dagblad worden.

Die ambities bleken na een jaar of vijf onhaalbaar, hoe snel de stad ook groeide, en De Almare verviel tot gratis huis-aan-huisblad. Huis ging terug naar De Telegraaf en ging in 2002 met Leefbaar Almere de politiek in. Hij maakt zich zorgen over de stand van de journalistiek, lokaal en landelijk. ‘Wie nu nog journalistiek werk doet,’ zegt hij, herinneringen ophalend boven chardonnay en bittergarnituur, ‘is in mijn ogen een soort held.’

De Almare hield het als huis-aan-huiskrant vol tot 2012. Dat jaar ging het op in concurrent Almere Vandaag, die weer de opvolger was van het in 2003 gesneuvelde Dagblad van Almere.

‘Wie nu nog journalistiek werk doet is in mijn ogen een soort held.’

Een kleine twee jaar geleden stopte ook Almere Vandaag. Vijf medewerkers – het residu van wat ooit een twintigkoppig team was – verloren hun baan. Toenmalig redacteur Jeroen Oosterheert (43) liep er als laatste naar buiten. ‘Aan het einde van onze laatste dag wilde een collega de koffiekopjes afwassen. “Dat doen we morgenvroeg wel,” zei ik. Toen we de volgende ochtend op de redactie kwamen, was het hele pand al leeggehaald, inclusief de afwas.’

Achter de met stof beslagen ruit van het pand waar de redactie zat, bungelt nog een bordje met het logo van de uitgever. Er komt mogelijk een sushirestaurant in, hoorde Oosterheert, die enkele maanden na het einde van Almere Vandaag een baan aangeboden kreeg als woordvoerder bij de gemeente. Na een paar nachten piekeren nam hij dat aanbod aan.

Te weinig voor een grote stad

Lokale media hebben het in heel Nederland lastig, maar Almere is de eerste grote plaats die niet meer bediend wordt door een regionaal dagblad. De stad is voor kranten een soort Bermudadriehoek: zowel dagbladen (Flevo Parool, in de jaren tachtig een kopblad van Het Parool, en Dagblad van Almere, een kopblad van De Gooi- en Eemlander) als huis-aan-huisbladen (Stadskrant Almere, Almere Post, ’t Groene Weekblad, De Almare en Almere Vandaag) gingen vroeg of laat ten onder.

https://www.vn.nl/product/vrij-nederland-nr-5-2019/

Huis-aan-huiskrant Almere Deze Week overleeft tot nu toe wél en is samen met het regionaal opererende Omroep Flevoland de belangrijkste nieuwsbrenger. Een volwaardige stadsomroep is er al jaren niet. ‘Dit is een grote stad en er is op dit moment te weinig,’ vindt burgemeester Franc Weerwind (D66).

Wat betekent de krimp van traditionele media in Almere, met bijna 210.000 inwoners de zevende stad van Nederland? Vrij Nederland sprak erover met raadsleden, bestuurders, journalisten, woordvoerders en politieke insiders.

Almere
In 2022 is de Floriade in Almere. Op het fietspad zijn leuzen gekalkt.
Geen sufferdje meer

Op een natte donderdagavond in februari vergadert een deel van de Almeerse gemeenteraad op het stadhuis. In het zaaltje zijn twee stoelen voor de pers gereserveerd, maar journalist Robert Mienstra van Almere Deze Week zit liever op een andere rij.

De raad besluit vanavond of Mienstra geheime documenten in handen krijgt over de Floriade, de wereldtuinbouwtentoonstelling die in 2022 in Almere plaatsvindt en tientallen miljoenen gaat kosten. Mienstra heeft daartoe een Wob-verzoek (Wet openbaarheid van bestuur) ingediend. Maar tijdens de vergadering blijkt dat de raad de documenten geheim wil houden. ‘Volgens verwachting,’ zegt Mienstra. ‘Het is in Almere bijzonder lastig om Wob-verzoeken volledig gehonoreerd te krijgen. Maar ik ga in beroep en desnoods door tot aan de rechter.’

‘We zeggen weleens tegen elkaar: wat zou er gebeuren als morgen de krant verdwijnt?’

Nog niet zo lang geleden was Almere Deze Week een typisch ‘sufferdje’, maar de krant richt zich steeds meer op politieke journalistiek, zeker sinds Almere Vandaag weg is. In de pauze vertelt Mienstra dat hij onlangs een deeltijdopleiding onderzoeksjournalistiek heeft gedaan. Vanaf het stadhuis lekken geregeld gevoelige documenten naar zijn krant.

Later op de avond, in de indrukwekkende Almeerse raadzaal, heeft de oppositie de messen geslepen voor de plenaire vergadering. PVV, SP en CDA zeggen dat het college van burgemeester en wethouders (afgevaardigd door een regenboogcoalitie van VVD, PvdA, GroenLinks, D66 en ChristenUnie) de raad onvolledig informeerde over gesprekken tussen de gemeente en de Floriade-organisator. En dus krijgt wethouder Jaap Lodders (VVD) van Financiën een motie van wantrouwen aan zijn broek gespeld.

Tot na middernacht staat Lodders zich met een steeds natter voorhoofd te verdedigen. Raadsleden hebben vooraf geheime stukken ingezien, maar mogen daar niet uit citeren, wat leidt tot een merkwaardig schouwspel. De motie haalt het uiteindelijk net niet. ‘Floriade gaat boven de democratie,’ kopt Almere Deze Week later. ‘Met verbijstering beluisterden publiek, het landelijke en lokale journaille het debat over de Floriade.’ Met dat ‘landelijke journaille’ – een zeldzaamheid op het stadhuis – wordt de Vrij Nederland-redacteur bedoeld.


Voor dit stuk was Menno van den Bos wekenlang in Almere te vinden. Wat vindt hij zelf van het gebrek aan lokale collega’s? We vroegen het hem in onze podcast ‘In gesprek met’ (abonneer!).

Een steeds serieuzere krant

‘Ooit komen die Floriade-documenten boven water,’ zegt Robert Mienstra (66) enkele dagen na het debat op de redactie van zijn krant, gevestigd op een winderig bedrijventerrein langs de A6. ‘Ik zou eigenlijk drie maanden vrij geroosterd moeten worden voor het hele dossier, dat uit duizenden pagina’s bestaat.’

‘Robert en ik zeggen weleens tegen elkaar: wat zou er gebeuren als morgen de krant verdwijnt?’ zegt Marcel Beijer (58), de andere fulltime redacteur van de krant, die in zijn vrije tijd bijklust als hypnotiseur. ‘Dan is elke controle op de politiek verdwenen. Alleen Omroep Flevoland is er dan nog, maar die zitten niet in de haarvaten. Die moeten ook naar het Pieperfestival in Emmeloord.’

‘Met beperkte middelen doet Almere Deze Week zijn uiterste best.’

Almere Deze Week (ADW, oplage: 89.000) begon in 2005 als luchtige tegenhanger van de bestaande kranten en bleef overeind toen de advertentiemarkt in de jaren daarna verkruimelde. Dankzij haar monopoliepositie staat ADW nu boordevol advertenties. Zo koopt de gemeente wekelijks vier pagina’s in voor verplichte bekendmakingen en gemeentenieuws. Tot vorig jaar schreef Marcel Beijer – toen nog freelancer – die pagina’s vol. Maar die dubbelrol werd te ongemakkelijk, zegt hij. ‘Zeker toen we een steeds serieuzere krant werden.’

Ondertussen rinkelt de telefoon. Een wethouder is niet blij met hoe hij op een foto staat. Of de redactie niet een andere foto kan gebruiken. ‘Nee, natuurlijk niet,’ zegt Beijer na te hebben opgehangen.

Op de wekelijkse borrel na de raadsvergadering (geboycot door de PVV) drinken journalisten, raadsleden en wethouders gemoedelijk een biertje met elkaar: de lijnen zijn in Almere kort. Almere Deze Week wordt op het stadhuis gezien als kritisch, goed ingevoerd en productief gezien de kleine redactie. ‘Met beperkte middelen doen ze hun uiterste best,’ zegt wethouder Loes Ypma (39), verantwoordelijk voor de Floriade. Jan Dirk Pruim, sinds 2002 raadsgriffier, zag de krant zich ontwikkelen. ‘Er is ook een tijd geweest waarin ze persberichten een op een overnamen.’

Almere

te grote broek

Maar er is ook kritiek: volgens sommigen zijn de koppen veel te ronkend en trekken de redacteuren een te grote broek aan. Bang om zich te profileren zijn ze inderdaad niet. Als er een debat in de raad plaatsvindt dat ze onzinnig achten, leunen ze demonstratief met hun smartphones achterover.

Naast Almere Deze Week is ook Omroep Flevoland regelmatig aanwezig bij raadsvergaderingen, vaak met een camjo (een journalist die tegelijkertijd cameraman en verslaggever is). De in Lelystad gevestigde omroep ligt niet geweldig op het stadhuis: ze zouden alleen afkomen op de ‘spannende’ debatten en te weinig aandacht besteden aan Almere, dat de helft van alle Flevolanders huisvest.

‘Het is lastig voor ons om de vinger te krijgen achter alles wat er in Almere gebeurt,’ zegt Odeke de Jong (40), radiojournalist bij Omroep Flevoland. ‘We proberen de grote dossiers te volgen, maar we hebben ook te maken met wisselende diensten en moeten ook over plaatsen als Lelystad, Dronten en Zeewolde berichten.’ De vraag is inderdaad of de omroep meer kan doen dan hij al doet. In 2016 moesten alle regionale omroepen, dus ook Omroep Flevoland, flink bezuinigingen. ‘Daardoor zijn ze er niet meer elke week, zoals vroeger,’ zegt raadsgriffier Pruim.

‘Bij Almere Vandaag schreef ik mee aan de geschiedenis van wat nog altijd een stad in wording is. Dat is iets magisch.’

De Jong kwam in 2015 over van Almere Vandaag. Ze was murw van de tegenslagen bij de krant, waarvan de verschijningsfrequentie schoksgewijs bleef dalen: vijf, drie, twee keer per week. Toch verlangt ze soms nog terug naar die tijd: ‘Ik schreef daar mee aan de geschiedenis van wat nog altijd een stad in wording is. Dat is iets magisch.’

Online is een kluwen aan alternatieve lokale media te vinden. Nieuwssites die veelal persberichten plaatsen, bloggende querulanten en aspirerende lokale omroepen. ‘Grotendeels eenpitters op zolderkamers,’ zegt Robert Mienstra. Zo wordt Almere-Nieuws gerund door een redacteur die zijn liefde voor de PVV niet onder stoelen of banken steekt en zelfs Geert Wilders-T-shirts verkocht. Op Facebook heeft Almere-Nieuws niettemin ruim vijf keer zoveel volgers dan ADW. Hoewel het geen volwaardige journalistiek is, worden zulke sites in de Almeerse politiek wel in de gaten gehouden.

Almere
Het voormalige pand van de in 2017 gesneuvelde lokale krant Almere Vandaag
Het betrekken van de burger

Een betaald nieuwsmedium kent Almere niet. Uit onderzoek van de Erasmus Universiteit uit 2014 blijkt dat weinig Almeerders willen betalen voor journalistiek. Instituties als de media hebben van oudsher weinig gezag in de jongste stad van Nederland. Mienstra: ‘Almere is op veel gebieden een voorloper, ook op mediagebied. Almeerders wilden altijd al alleen gratis nieuws en de laatste jaren is dat ook elders de standaard geworden.’

Een paar jaar geleden begon de lokale tekstschrijver en journalist Mario Withoud de website Almere Diep, met ‘diepgaande artikelen’ over Almeerse onderwerpen. Een abonnement kostte 35 euro per jaar, maar er bleek te weinig animo en de site is inmiddels gestopt. ‘Mensen willen dat nieuws gratis is’, zegt Withoud. ‘Maar ze moeten leren begrijpen dat journalistiek geld kost. En Almeerders dubbel zo hard.’

Politiek nieuws is bij de lokale media een ondergeschoven kindje, bleek in 2016 uit promotie-onderzoek van Marco van Kerkhoven van de Hogeschool Utrecht. Onderzoek van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek liet vorig jaar zien dat Almeerders relatief weinig betrokkenheid bij de lokale politiek ervaren. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 daalde het opkomstpercentage met vier procentpunt naar 44 procent. En ‘stadsgesprekken’ die de gemeente onlangs hield trokken bar weinig bewoners.

Uit het archiefBang, boos en afgehaakt in Almere Haven na 'Pimmie'23 mei 2016

In 2003 lanceerde Almere de Politieke Markt, een innovatief systeem dat de lokale politiek toegankelijker maakt. De formule: parallelle deelvergaderingen, geconcentreerd op donderdagavond, met een strakke tijdslimiet per agendapunt. Toch komen meestal weinig Almeerders kijken – al zou de livestream wel zes- à twaalfhonderd kijkers trekken.

‘De Politieke Markt is een briljant systeem, maar buiten de politieke junkies is het moeilijk mensen te bereiken.’

‘De Politieke Markt is een briljant systeem, maar het betrekken van de burger is naar de achtergrond geraakt,’ zegt Bart Buijs (60), communicatiemedewerker bij de raadsgriffie. ‘Buiten de politieke junkies is het moeilijk mensen te bereiken.’ Raadslid Aya Selman: ‘Je hebt geen idee waar het over gaat in de vergaderingen als je niet alle achterliggende stukken hebt gelezen, en de gemiddelde Almeerder heeft wel wat beters te doen.’

Het stadsbestuur is volgens sommige insiders geneigd defensief te reageren op kritische vragen van pers, raad en burgers. Die cultuur is er ingeslopen, zegt Buijs. ‘Op vragen over gevoelige onderwerpen als de Floriade wordt regelmatig afstandelijk en zonder veel empathie gereageerd.’

Het bestuur, dat jaarlijks 900 miljoen besteedt, kan volgens sommige geïnterviewden z’n gang gaan omdat processen niet voldoende worden gecontroleerd door pers en gemeenteraad. De huidige raad is fanatiek, maar veel raadsleden werken fulltime en doen het raadswerk ’s avonds en in de weekenden. Grote dossiers als de Floriade zijn dan een flinke kluif.

Almere

Meiden van de politiek

Niet alleen lokale journalisten en ‘eenpitters op zolderkamers’ strijden in Almere om aandacht – politici doen dat zelf ook.

‘We zijn allemaal onze eigen verslaggevers geworden,’ zegt wethouder voor Sociaal domein, Diversiteit en Inclusie Jerzy Soetekouw (30). Op zijn Facebookpagina (vierduizend volgers) plaatst Soetekouw wekelijks een blog en hij volgt zijn politieke collega’s zelf ook via hun sociale kanalen. Zijn partij, de PvdA, valt op qua onlinecommunicatie. De fractie groeide de laatste verkiezingen dankzij een sociale-media-campagne vol fijnzinnige targeting van vijf naar zeven raadszetels (van de 45) – volstrekt tegen de landelijke trend bij de sociaal-democraten in.

‘Er zijn dingen waar een journalist geen interesse in heeft, maar die je wel aan inwoners wilt laten zien.’

Loes Ypma, Soetekouws collega-wethouder en partijgenoot, laat positieve filmpjes over de Floriade produceren, met zichzelf in een hoofdrol. Ypma probeert daarmee het negatieve imago van de Floriade te kantelen. ‘Zo doen voetbalclubs en bedrijven het ook,’ zegt haar woordvoerder Oosterheert. ‘Ik vind dat heel goed. Er zijn dingen waar een journalist geen interesse in heeft, maar die je wel aan inwoners wilt laten zien.’

Raadslid Aya Selman (26) vlogt samen met Provinciale-Statenlid en PvdA-partijgenoot Dania Al-Obaidi (30) over lokale politiek. Onder de naam ‘De meiden van de politiek’ proberen ze de interesse van Almeerse jongeren te wekken. Dat doen ze met passie, maar de reacties zijn niet zoals gehoopt. ‘Als we op straat kijkers tegenkomen, zeggen ze dingen als: “Ik zag je vlog, wat waren je nagels mooi.” Maar daar gaat het niet om!’ zegt ze half lachend, half verontwaardigd. ‘Ik hoop dan maar dat er ook iets van de inhoud blijft hangen.’

https://youtu.be/SspPGohy5fs

Hun YouTube-kanaal, met video’s als ‘Aya zit in de raad!’ en ‘Eerste politieke discussie’, heeft 161 abonnees. ‘Sommige vloggers vloggen over hun beenhaar of hoe ze hun vriendje dumpen, en trekken daarmee miljoenen kijkers,’ zegt Selman. ‘Ik vecht als raadslid voor mijn stad en maak mensen beter in het ziekenhuis, maar ik ben veel minder interessant.’ Even later: ‘Maar misschien ligt het ook aan ons. Misschien moeten we meer humor gebruiken, zoals Arjen Lubach.’

Bloedworst

Ook burgemeester Franc Weerwind vlogt. Zijn woordvoerder kwam met het idee nadat Almere Vandaag, waar de burgemeester een column in had, verdween. ‘Ik vond het een fantastisch idee,’ zegt Weerwind op zijn kantoor. ‘Tachtig tot negentig procent van de samenleving is visueel ingesteld. Een vlog past bij deze tijd.’

De afleveringen van ‘Francs Vlog’ zijn eigenlijk korte reportages, waarin de burgemeester op en buiten het stadhuis interviews afneemt. Hij gaat onder meer de markt op. ‘Wat is er gezellig aan deze markt?’ vraagt hij een vrouw die hij een groene plopkap voorhoudt. Met een andere bezoeker bespreekt hij de kwaliteit van de bloedworst. Een koopman krijgt de gelegenheid voor kritiek op het marktbeleid van de gemeente. ‘Ik zit niet te wachten op alleen maar loftuitingen,’ zegt Weerwind. ‘We gaan voor de dialoog.’

De eerste afleveringen waren klungelig, met een hoofdpersoon die langs de camera kijkt en ambtelijke taal gebruikt. Weerwind, een wat statige man met een handdruk als een kartonpers, is geen geboren vlogger. Maar met hulp van een jong videobedrijfje werden de vlogs vlotter. ‘Ik ben geen mediajongen, ik moest erin groeien. Maar ik krijg nu veel positieve reacties.’

Op Facebook bereikt een gemiddelde aflevering een paar duizend mensen. Op het stadhuis voelen sommigen zich ongemakkelijk bij de vlog van de verder goed gewaardeerde burgemeester. ‘Het is stroef, hij houdt de camera niet zelf vast zoals vloggers doen,’ zegt Aya Selman. ‘Maar toch vind ik het mooi. Het is supertof dat hij het probeert.’

Griffier Jan Dirk Pruim – zelf erg betrokken bij de missie om de politiek naar de burger te brengen en hoofdarchitect van de Politieke Markt – is strenger. ‘Het getuigt van moed dat hij het aandurft. Maar zo’n vorm moet goed bij je passen. Ik vind dat hij er verkeerd in is geadviseerd.’

Dommigheid

Bij de gemeente werken vijftig communicatiemedewerkers (‘tegen twee journalisten’, grapt Marcel Beijer van Almere Deze Week), onder wie een woordvoerder voor elke wethouder. Ze nemen hun taak serieus: als een van de woordvoerders een interview voor dit artikel geeft, wordt die vergezeld door een collega die gedurende het gesprek aantekeningen maakt op haar iPad.

Bij de gemeenteraad is Bart Buijs verantwoordelijk voor de communicatie. Hij maakt foto’s van en blogs en vlogs over raadsvergaderingen. ‘Ik help bij waar je vroeger de media voor inschakelde: een schakel zijn tussen politiek en burger.’ De griffie is nog ongelukkig met de huidige communicatie en de mankracht die ervoor is. Er wordt nagedacht over een interactief portaal.

Wordt de rol van journalisten overgenomen door communicatieprofessionals – en in hun kielzog politici zélf – en is dat wel een goede ontwikkeling? Bart Buijs kent de vraag. ‘De journalisten zeggen natuurlijk: “Nee, dat is geen goede ontwikkeling.” En dat begrijp ik. Maar ik denk dat het een onomkeerbaar proces is.’

Woordvoerder Jeroen Oosterheert beseft dat hij nooit meer journalist kan zijn in Almere. ‘Ik ben de Rubicon overgevaren.’

Het is ook een proces met kinderziekten. De gemeente verspreidt vlogs en video’s op een kanaal met de enigszins misleidende naam ‘Redactie Almere’. En eind 2017 gleed de gemeente pijnlijk uit toen het een pr-folder over de Floriade verspreidde met daarop het logo van Almere Deze Week. ‘Een ouderwetse blunder,’ zegt Jeroen Oosterheert. Maar geen bewuste misleiding, bezweert hij – eerder dommigheid.

Het proces dat Buijs beschrijft, wordt in Oosterheert weerspiegeld. Als journalist schreef hij kritisch over de Floriade; nu voert hij er het woord over. Soms jeuken zijn journalistenhanden nog. Bij een vraag waarop hij vanuit zijn nieuwe functie geen antwoord kan geven, bijt hij letterlijk op zijn tong. Oosterheert beseft dat hij nooit meer journalist kan zijn in Almere. ‘Ik ben de Rubicon overgevaren.’

De kreungeluiden waren stoelgangproblemen

Ongeveer een jaar geleden botsten politiek en pers hard in een affaire die nog steeds gevoelig ligt. Tjeerd Herrema – de vorige Floriadewethouder – en Marcel Beijer van Almere Deze Week raakten verstrikt in een bizarre zaak rond vermeende seksuele intimidatie. Herrema stuurde via Facebook ambigue teksten en emoji’s. Beijer interpreteerde die seksueel; Herrema sprak van onhandigheid met zijn smartphone. Later belde Herrema Beijer en maakte hij kreungeluiden. Volgens de wethouder was het een broekzakgesprek en kwamen de geluiden door stoelgangproblemen.

De krant wilde er aanvankelijk in stilte met Herrema uitkomen, maar toen verscheen er opnieuw een in Beijers ogen vreemd berichtje op diens telefoon. De krant besloot er toen over te publiceren, wat de Raad voor de Journalistiek later afkeurde. Niet lang na de publicatie zegden de coalitiepartijen – uitgezonderd zijn eigen PvdA – het vertrouwen in Herrema op en pakte die uit eigen beweging zijn biezen. Herrema lag bij raad en college al langer slecht en de affaire zou zijn aangegrepen om hem te lozen, zeggen insiders.

Het uit de hand lopen van de affaire hangt samen met de positie van ADW, wordt wel gezegd, want als er meer kranten waren geweest, had de krant zich waarschijnlijk niet genoodzaakt gevoeld zélf te schrijven over de affaire en was het anders gelopen. Een mediation-traject tussen Beijer en Herrema om een door Herrema aangespannen rechtszaak te vermijden, liep in februari stuk.

Almere

Mot en amateurisme

Alle geïnterviewden vinden dat ‘echte journalistiek’ belangrijk blijft. ‘In een democratie heb je die controlerende macht nodig,’ zegt wethouder Soetekouw. ‘Een bestuurder mag laten zien wat hij of zij doet,’ vindt de burgemeester, ‘maar daarnaast heb je wel degelijk die neutrale journalist nodig.’

Begin vorig jaar stelde Leefbaar een mediafonds voor diepgravende lokale journalistiek voor. Ironisch genoeg was het juist Leefbaar-lid Frits Huis die een kleine vijftien jaar geleden als wethouder verantwoordelijk was voor het uitvoeren van een raadsbesluit om een tonnensubsidie voor Almeers nieuws aan Omroep Flevoland te beëindigen. ‘Wij vonden dat de overheid niet moet meebetalen aan onafhankelijke journalistiek,’ zegt Huis. Tegenwoordig is hij voorstander van subsidies aan lokale pers, als er maar een onafhankelijke tussenlaag is. ‘Er is nauwelijks kritische controle op de zittende macht, maar ook niet op sommige dingen die de PVV zomaar roept. Ik ben blij dat er nog een krant is, maar die heeft te weinig tijd en ruimte voor verdieping.’

‘Sommige wethouders hebben dossiers in de maag gesplitst gekregen die zó gecompliceerd zijn… Dan zit je misschien niet te wachten op een goede journalist die alles gaat doorworstelen.’

Het plan werd door de raad afgewezen, waardoor het niet verder kwam dan een oriënterend rondetafelgesprek op het stadhuis. De toenmalig fractievoorzitter van de VVD achtte een mediafonds een zaak voor de markt. ‘Zij vroeg of ik de mogelijkheden wilde verkennen,’ zegt Robert Mienstra. ‘Maar ik ben druk genoeg met stukjes schrijven.’

Bij de huidige coalitie lijkt nog altijd geen draagvlak te zijn voor een mediafonds. Buijs: ‘Sommige wethouders hebben dossiers in de maag gesplitst gekregen die zó gecompliceerd zijn… Dan zit je misschien niet te wachten op een goede journalist die alles gaat doorworstelen.’

De Almeerse bevolking verandert

Eind vorig jaar wees de gemeente na een slepend beslisproces een nieuwe lokale omroep aan. Mot en amateurisme zaten lokale omroepen in Almere in het verleden in de weg. ‘Zolang als ik me kan herinneren, mislukt elke poging. En ik woon hier sinds 1978,’ zegt Robert Mienstra.

Kan in het verschraalde Almere nog een nieuw, stevig lokaal medium opstaan? Mediawetenschapper Marco van Kerkhoven, die op Almere promoveerde, sluit het niet uit. De landelijke markt voor regionieuws herstelt zich voorzichtig, zegt hij. ‘Het was een race to bottom, maar er blijkt nog een groep burgers te zijn die ervoor wil betalen.’ Bovendien: de Almeerse bevolking verandert. ‘Nieuwe inwoners kiezen bewust voor Almere. Die zien hun belastinggeld verdwijnen in een project als de Floriade. Tel daarbij ontwikkelingen als populisme en nepnieuws op, en dan heeft een betaald platform voor betrouwbaar lokaal nieuws wellicht een kans.’

Anderen geloven er niet meer in. ‘Ik zie hier geen bloeiend journalistiek landschap meer ontstaan,’ zegt Bart Buijs. ‘Reden te meer om als politiek zelf de verbinding met de burger te zoeken.’

Toevoeging 19-4: In een eerdere versie van dit artikel kon een passage over het beëindigen van een subsidie aan Omroep Flevoland, de indruk wekken dat toenmalig wethouder Frits Huis dit uit eigen beweging deed. Hij deed dit in opdracht van de raad. Dat is inmiddels toegevoegd.

Deze publicatie is ondersteund met een bijdrage uit de Regeling Onderzoeksjournalistiek van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.