In bijna elk Europees land verkopen de regerende politici zichzelf als het redelijke midden. De ‘adults in the room’. De redelijken. En overal waar ze regeren is het resultaat hetzelfde. De verzorgingsstaat wordt verder uitgehold. De ongelijkheid neemt toe. De klimaatcrisis loopt steeds meer uit de hand. En extreemrechts groeit.

Het is een patroon dat zich overal herhaalt. Politici uit het politieke centrum voeren campagne met de belofte van verandering – ‘het kan wél’ – maar leveren meer van hetzelfde. Zelfs na een zomer vol hittegolven die iedereen in Europa raakten. Zelfs nadat extreemrechts er bijna in slaagde een absolute meerderheid te behalen in een Duitse deelstaat. Zelfs dan dringt het kennelijk nog niet door dat doorgaan op dezelfde weg allesbehalve ‘redelijk’ is.

Samen met groene partijen in heel Europa roepen we op tot een nieuwe politiek die eindelijk de klimaatcrisis aanpakt, en een einde maakt aan de politiek van de status quo.

We zitten midden in een klimaatcrisis, en staan tegelijkertijd voor een democratische noodsituatie. Deze crises zijn nauw met elkaar verbonden. Toch blijven zogenaamd ‘redelijke’ politici en extreemrechtse politici ons in heel Europa steeds dieper in de problemen brengen.

Mensen leden deze zomer onder de extreme hitte en zijn terecht boos. De afgelopen weken gingen tienduizenden van hen opnieuw de straat op tijdens klimaatmarsen in Stockholm en Amsterdam. Nog meer mensen zullen volgen in Brussel en in heel Frankrijk.

Op veel plekken in Europa groeit extreemrechts en radicaliseert het. De Alternative für Deutschland (AfD), door de Duitse inlichtingendiensten als rechtsextremistisch gekwalificeerd,  behaalde meer dan 40 procent van de stemmen in Saksen-Anhalt. Extreemrechts staat aan kop in de landelijke peilingen in Duitsland, Frankrijk en Italië, met hun Trumpiaanse demagogie en zondebokkenpolitiek.

Wat nog het meest verbijstert, is de verbazing van de traditionele partijen: de terneergeslagen gezichten op de verkiezingsavond en de verzuchting ‘de kiezer begrijpt ons niet meer’. Maar er is niets mysterieus aan. Politicologen waarschuwen er al twintig jaar voor: wie extreemrechts napraat, wint geen stemmen van hen, maar versterkt hen alleen maar.

In het Verenigd Koninkrijk beloofde de sociaaldemocratische premier Keir Starmer het Britse volk in 2024 één ding: verandering. Dat woord, change, stond in dikgedrukte letters op al zijn verkiezingsposters. Maar vervolgens leverde hij meer van hetzelfde: bezuinigingen op sociale voorzieningen, een voortzetting van het harde immigratiebeleid van de Conservatieven en geen serieuze pogingen om iets aan de groeiende ongelijkheid in het land te doen. Na minder dan twee jaar onder Starmer leed de sociaaldemocratische Labour-partij een zware nederlaag bij de gemeenteraadsverkiezingen in mei, en maakte Starmer plaats voor zijn opvolger.

De wittebroodsweken van zijn opvolger Andy Burnham zijn ondertussen alweer voorbij. Zo voert Burnham nog altijd geen serieus beleid om de allerrijksten te laten bijdragen, maar overweegt hij wél nieuwe boorvergunningen te verlenen voor meer olie en gas uit de Noordzee.

In Nederland zien we hetzelfde. Rob Jetten zet het strenge asielbeleid van zijn voorgangers voort en bezuinigt op de gezondheidszorg en de sociale zekerheid, terwijl hij de enorme vermogensongelijkheid ongemoeid laat. Ooit liep hij mee met de Rode Lijn maar nu hij aan de macht is, weigert hij daadwerkelijk een grens te trekken terwijl hij een genocide voor zijn ogen ziet voltrekken.

Maar als dit het falen is van ‘het redelijke midden’, wat is dan het alternatief? 

Echte verandering komt van politieke partijen die ervoor zorgen dat we onze planeet niet verder vernietigen en dat mensen kunnen leven in plaats van louter overleven. Het komt van politici die niet alleen de juiste dingen zeggen, maar er ook echt werk van maken. Die de superrijken durven te belasten, fossiele subsidies afbouwen, opkomen voor mensenrechten en het leven betaalbaarder maken voor gewone mensen. 

Het is mogelijk. Mijn partij, de Green Party of England and Wales, heeft in mei bij de gemeenteraadsverkiezingen recordwinst geboekt. Ons ledenaantal is in de afgelopen jaren verdrievoudigd tot ruim 230 duizend. Hier in Nederland keldert D66 in de peilingen, terwijl Progressief Nederland op koers ligt om de grootste te worden.

En we zien wat er gebeurt als politici groot durven te denken. In New York beloofde Zohran Mamdani betaalbaarheid, en hij maakt die belofte nu al waar met bevroren huren, gratis bussen en publieke supermarkten. In Boedapest ging de groene burgemeester Gergely Karácsony de strijd aan met de extreemrechtse autocraat Viktor Orbán en liet hij de Boedapest Pride 2025 doorgaan toen Orbán die verbood. Het bleek achteraf het begin van het einde van Orbán’s anti-democratische regime. En in het Verenigd Koninkrijk stelt mijn partij voor om enorm te investeren in de publieke zaak en dat te betalen door extreme rijkdom eindelijk fatsoenlijk te belasten. Dat is hoe je hoop weer normaal maakt.

Mensen zoeken politici die het lef hebben om actie te ondernemen. Daarom zijn de Europese Groenen de toekomst. Wij handelen met één doel: een gelukkig leven op een leefbare planeet, voor deze generatie en alle generaties die nog komen.