Nieuws!
In de uitzending van het &#8216;premiersdebat&#8217; op Pinksterzondag besloot RTL 4 maar weer eens te doen alsof de kijker debiel was. Deze beproefde techniek, ook bij de publieke omroepen steeds populairder, is uiteraard bedoeld om zo min mogelijk kijkers het gevoel te geven dat het onderwerp ze boven de pet gaat.
Soms is die benadering hinderlijk en misplaatst, maar omdat de onderwerpen waarover Balkenende, Cohen, Rutte en Wilders moesten discussiëren nogal ingewikkeld waren, leek het in dit geval niet eens zo&#8217;n gek idee: we horen en lezen voortdurend over de crisis en de economie, maar hoeveel mensen begrijpen nou écht hoe het zit? Vrijwel niemand toch? Dus: een goed idee van RTL om af en toe iets uit te leggen in simpele bewoording.
In de uitvoering ging het helaas faliekant mis. Bijvoorbeeld bij de uitleg van de hypotheekrenteaftrek voorafgaand aan het debat daarover. Het filmpje begint met een vrolijk polderlandschap, maar dan verschijnt er een grote H in een dreigende wolkenlucht en vertelt de voice-over: &#8216;Het is gedaan met de rust in Polderland. Het H-woord hangt weer in de lucht: hypotheekrenteaftrek.&#8217;
Korte zinnetjes, lekker spannend. Beetje populair, maar prima. Nu zien we een Delftsblauw tegeltje met bewegende figuurtjes en zegt de voice-over: &#8216;We hebben het hier over typisch Hollandse folklore, net als molens, coffeeshops en het homohuwelijk. Want nergens anders is de hypotheekregeling zo riant en dus zo kostbaar als bij ons.&#8217;
Ook prima. Best interessant zelfs, zo&#8217;n breder perspectief. Wij, de veronderstelde debielen, beginnen steeds benieuwder te worden naar die riante, unieke, maar peperdure regeling. Het filmpje gaat verder: &#8216;Willen we flink bezuinigen, zo zeggen allerlei slimme economen, dan moet het cadeautje voor de huiseigenaren eindelijk maar eens op de helling. De regeling kostte de staat vorig jaar veertien miljard euro, dus die zijn in de pocket.&#8217; Met een lollig geluidje floepen de woorden &#8217;14 miljard&#8217; in het koffertje van Wouter Bos. Einde uitleg.
Waarom dat stomme geluidje en dat infantiele &#8216;zeggen allerlei slimme economen&#8217;? Moeten wij per se voelen dat de redactie voor ons op de hurken zit? Kennelijk. Maar wat veel erger is: we hebben nog steeds geen flauw idee wat die hypotheekrenteaftrek is. Te ingewikkeld voor ons? Maar waarom dan überhaupt een debielenfilmpje? Iemand die toevallig even niet weet wat de hypotheekrenteaftrek is, wordt dus én als een debiel behandeld én hij leert niks.
Het is een veelgemaakte fout, niet alleen op tv, maar vooral ook bij slechte ouders en leraren die iets aan een kind moeten uitleggen: ze gebruiken een paar kinderwoordjes en laten vervolgens de essentie van het verhaal weg, ook als de essentie helemaal niet zo ingewikkeld is.
Dus: &#8216;vader gaat patat verkopen&#8217; wordt: &#8216;pappa gaat centjes verdienen&#8217;.
Kan iemand uitleggen waarom dat duidelijker is?

Jonathan van het Reve

Zinloos gehurk

Ongelijke transzorg

Machtige Eerste Kamer

Democratisch tekort

Bange huisartsen

Verhaal van de week

Clickbait-sletjes

Nicolaas Veul

Nederland in crisis

Hans against the machine

Iedereen naar het buitenland

Hollander zoekt asiel

‘Mam, ik ga toch niet dood?’

Reportage

Tibet bezet

China verstevigt zijn grip

Het verdriet van Tibet

Iedereen is hypocriet

Hannah Prins

Tien openluchtbioscopen

Cultuurtips