Gedachten op maandagochtend

Luchtballon – De reacties op de film van Geert Wilders klonken als een leeglopende luchtballon. Geen brandende ambassades in Egypte of allochtonenoproer in Slotervaart, slechts een kwade rapper en een handjevol verontwaardigde Jordaanse volksvertegenwoordigers. De vraag is: wie had de ballon opgepompt? Premier Balkenende? Minister Verhagen? Of hebben de media het weer gedaan? In dat geval is de Volkskrant hoofdschuldige. Een onderzoekje leert dat deze krant voor de verschijning van Fitna maar liefst 206 artikelen aan de film wijdde. Trouw staat tweede, met 157 stukken. De Telegraaf had aanzienlijk minder aandacht voor de nog niet uitgebrachte film. Met een kwart van het aantal Volkskrant-artikelen blijkt Het Financieele Dagblad de meest Wilders-schuwe krant. En terwijl de oplagecijfers van de Volkskrant blijven dalen, stijgen die van Het Financieele Dagblad.

Postkantoor – Krijgt Wilders het voor elkaar om in deze ‘week van Verdonk’ zijn collega-populiste te overvleugelen? Daar lijkt het niet op. Rita Favorita is van meer markten thuis dan de liberale jihadist uit Venlo. Ze praat over files terwijl Wilders in een van zijn toelichtingen op Fitna zei: ‘Als ik bang was uitgevallen, had ik op een postkantoor moeten gaan werken.’ Niet zo’n gelukkige vergelijking, want juist postbeambten zijn dezer dagen niet meer zo zeker van hun zaak, nu TNT heeft aangekondigd enkele honderden postkantoren te sluiten en duizenden werknemers te ontslaan. Het lijkt erop dat Wilders in zijn zwaar beveiligde leven langzamerhand het contact kwijtraakt met de gewone Nederlander.

Tetanusprik – De teloorgang van de postbode raakt aan een fundamenteel dilemma voor politici als Wilders en Verdonk. Hoe moeten ze positie kiezen tussen nationalisme en liberalisme, tussen identiteit en markt? In Amerika bestaat dat probleem net zo goed. Republikeinse politici hebben de laatste jaren de nationale kaart gespeeld door voortdurend op te komen voor de Real American. Gevolg: 59 procent van de Republikeinse kiezers vindt inmiddels dat ‘internationale vrijhandel slecht is voor de economie’. Dat was niet de bedoeling van het establishment. Straks mag WalMart zijn T-shirtjes niet meer in China laten maken. Misschien kan Francisco Duque III als voorbeeld dienen voor de Republikeinen. De minister van Volksgezondheid op de Filippijnen wenst niet op te voeden, maar slechts de pijn te verzachten. Hij raadde alle devote rooms-katholieken in zijn land aan een tetanusprik te gaan halen voordat ze zichzelf in paasprocessies aan een kruis laten timmeren.

Achterlijk – Mag je die Filippino-flagellanten ook ‘achterlijk’ noemen? Tuurlijk, vrijheid van meningsuiting! Maar pas op met de koningin. Afgelopen week werd Arie R. uit Dordrecht tot vijf maanden onvoorwaardelijke celstraf veroordeeld omdat hij Hare Koninklijke Hoogheid in een dronken bui voor ‘kankerhoer’ had uitgemaakt. Een dag later bleek het Nederlandse volk even oranjegezind als de rechterlijke macht. Uit de geschiedenismonitor van het Historisch Nieuwsblad bleek dat slechts zeventien procent van de ondervraagden wist dat Nederland pas in de negentiende eeuw een koninkrijk is geworden. Ook opvallend aan de enquête is het geringe verschil in kennis tussen autochtonen en allochtonen. In hun onwetendheid over de vaderlandse geschiedenis blijken Marokkanen en Turken voorbeeldige Nederlanders.

Fictief personage – Uniek zijn we in Nederland niet. Een op de tien Amerikanen schijnt te geloven dat Noach getrouwd was met Jeanne d’Arc. 58 Procent van de Britse tieners, blijkt uit een recent onderzoek, denkt dat Sherlock Holmes echt heeft bestaan. 20 procent gelooft dat Sir Winston Churchill een fictief personage is. En 51 procent is van mening dat het verhaal van Robin Hood werkelijk heeft plaatsgevonden.

Krantenwijk – Onze Nederlandse Robin Hood, oud-minister Eveline Herfkens, staat onder toenemende druk. In januari onthulde dit weekblad dat zij ten onrechte 280.000 dollar aan huursubsidie had ontvangen. Tijdens een teleurstellend Kamerdebat verklaarde minister Verhagen afgelopen week dat de Nederlandse overheid haar niet kan dwingen het geld terug te betalen. Toen zijn ambtenaren hier vriendelijk om vroegen, kregen ze een helder antwoord: geen sprake van. Is Herfkens overtuigd van haar onschuld, of is het tactiek? Hoe langer ze wacht, hoe verder de dollar wegzakt. Nog even en een familielid uit Nederland kan met een krantenwijk en een leninkje van de DSB Bank haar schulden aflossen. (MM, TN, PvO)

Al Gore, part 2

De bloedige strijd tussen Barack Obama en Hillary Clinton verloopt desastreus. Wint Obama, dan weigert 28 procent van Hillary’s aanhangers straks op hem te stemmen. Wint Hillary, dan blijven jongeren en zwarten wrokkig thuis. Oplossing: Al Gore. In Time Magazine muntte Joe Klein een verrassend simpel scenario: laat de super delegates alsnog een beroep doen op Gore. Serieus voorstel? Door panikerende Democraten wordt druk gespeculeerd. Maar wil Gore? De populaire Gore hád al lang de doorslag kunnen geven door zich uit te spreken voor Obama. Het is het hoofd tegen het hart. De denker tegenover het jongetje dat door zijn dominante vader werd opgeleid om president te worden… en verloor.

Maar als Gore trouw is aan de scriptie die hij aan Harvard schreef, dan wint deze keer het hoofd. Al in 1969 schreef Gore dat tv het presidentschap domineert en nonverbale communicatie doorslaggevend is boven inhoud. Natuurlijk weet Al dat hij dan niet gelikt genoeg is. Hillary en Obama kunnen hun slachtpartij nog even voortzetten. (SP)

31,4

Miljoen euro

De totale beloning van Rijkman Groenink voor zijn werk bij ABN Amro in 2007. Op de dag na de verschijning van Fitna bleek Groenink nog eens 1,4 miljoen extra bonus te ontvangen. Het gedoe rond Fitna overstemde de woede van de Vereniging van Effectenbezitters over deze bonus én diens vreugde over een forse overwinning bij Philips. Een meerderheid van aandeelhouders ging niet akkoord met de manier waarop de multinational optiepakketten wil toekennen aan de eigen top. Zo’n blokkade is nog niet eerder vertoond in Nederland, waar de bedrijfstop overigens nog altijd minder aan ‘compensatie’ binnenhaalt dan in Amerika. En misschien is dat maar beter. Want exorbitante bonussen ontnemen het zicht op de werkelijkheid, zo bleek afgelopen juni in een opiniepeiling van The Wall Street Journal. Maar liefst 84 procent van de Amerikaanse CEO’s zei toen dat de nationale economie in ‘goede’ of zelfs ‘uitstekende’ vorm verkeert. Het gemiddelde onder de Amerikaanse burgers lag op 37 procent. (PvO)

Onderschat

Jan Peter Balkenende

Wekenlang zinspeelde de premier op een Fitna-crisis. Op de dag van verschijnen sprak hij futloos de natie toe. Maar Nederlands stille diplomatie voorkwam internationale onlusten, en zijn partij het CDA steeg prompt vier zetels in de peilingen.

Overschat

Bert van Marwijk

De KNVB gelooft heilig in de aanstaande coach van Oranje. Maar met Feyenoord wist Van Marwijk niet één keer kampioen te worden en ook bij Borussia Dortmund sloeg hij geen deuk in een pakje boter. En hoe moet dat straks met zijn schoonzoon Mark van Bommel? (TN)