Op de voorpagina van Time Magazine prijkt deze maand Zohran Mamdani, de jonge, progressieve sociaaldemocraat van Oegandees-Indiase afkomst die onlangs de Democratische voorverkiezingen voor het burgemeesterschap van New York won. In november wordt zijn winst hoogstwaarschijnlijk bezegeld tijdens de uiteindelijke verkiezing, die vrijwel altijd wordt gewonnen door de Democratische kandidaat. Het is een onverwachts sprankje hoop vanaf de andere kant van de oceaan.
Mamdani voerde wat hij noemde een ‘economische campagne’, met glasheldere beloftes: bevriezen van de huren, gratis openbaar vervoer en gratis kinderopvang.
Op de vraag of dat wel haalbaar en betaalbaar is, zegt hij: ‘Belastingtarieven voor miljardairs gaan omhoog’, want zo legt hij uit, miljardairs vertrekken zelden en als ze het wel doen, dan gaan ze juist vaak naar plekken met hogere belastingen. Of miljardairs bestaansrecht hebben? Hij draait het om: ‘Does the working class have the right to exist?’
Iedereen begrijpt het, en dat maakt hem razend populair. Niet alleen bij progressieven; Mamdani won in 30 procent van de plekken die eerder op Trump stemden. Direct na Trumps overwinning zocht hij juist díe wijken op. In Jamaica Hills, een wijk waar de kiezers bij de verkiezingen in 2024 nog grotendeels overstapten naar de Republikeinen, haalde Mamdani nu 84,2 procent van de stemmen. Logisch, want dwars door alle ideologieën en klassen heen willen mensen een betaalbaar bestaan.
Zijn overwinning komt daarom niet uit de lucht vallen. Jonge vrijwilligers gingen van deur tot deur en hij sprak mensen aan in verschillende talen. Zijn boodschap activeerde jongeren, werkenden en niet-stemmers. Het spatte van de energie en hoop.
Een schril contrast met zijn belangrijkste tegenstander: Andrew Cuomo, voorheen de populairste kandidaat. Terwijl Mamdani met mensen op straat stond, bleef Cuomo vasthouden aan oude strategieën. Hij verweet Mamdani onervarenheid, waarop Mamdani terugkaatste:
‘Ik heb nooit vanwege een schandaal hoeven aftreden. Nooit bezuinigd op Medicaid. Nooit miljoenen dollars gestolen. Ik heb nooit vrouwen lastiggevallen die me beschuldigden van seksueel misbruik. Want ik ben jou niet.’
Mamdani won niet ondanks, maar dankzij zijn progressieve agenda. Hij weigerde het frame van zijn tegenstanders en zette zijn eigen verhaal centraal: betaalbaar leven in New York. Waar andere kandidaten zich in verkiezingsdebatten uitsloofden dat hun eerste internationale bezoek aan Israël zou zijn, antwoordde Mamdani: ‘Als de burgemeester van New York, zal ik me richten op de problemen van New Yorkers.’
Nederland is klaar voor een eigen Zohran, die in tegenstelling tot Nederlandse progressievelingen, unapologetically progressief is
Hij begrijpt de essentie van wat moderne campagnes succesvol maakt: issue-ownership. Onderzoeken laten zien dat kiezers stemmen op wie een thema geloofwaardig weet te claimen. En dat is wat Mamdani deed.
En dat deed hij niet alleen: hij maakte New Yorkers zelf hoofdrolspelers in zijn campagne, met straatinterviews die hij zelf voerde en met jonge mensen die op social media filmpjes plaatsen terwijl ze voor hem campagnevoeren. ‘M-A-M-D-A-N-I, learn how to say it’, zegt hij in antwoord op Andrew Cuomo, die zijn naam verkeerd uitspreekt, appellerend aan erkenning van een stad van migranten. Zo wordt het een overwinning niet van hemzelf, maar van alle New Yorkers.
Daar ligt ook een les voor Nederland.
Vernieuwing komt niet van oude politici, maar, zoals Mamdani laat zien, van jongeren, van mensen die in de zorg, de bouw of het onderwijs werken. Dát maakt het een beweging. In Nederland kiest links voor een nieuw verhaal, een nieuwe partij en nieuwe, of nee, dezelfde mensen. En laat ‘progressief’ D66 zich meeslepen in een rechts migratieframe. Nederland is klaar voor een eigen Zohran, die in tegenstelling tot Nederlandse progressievelingen, unapologetically progressief is. De vraag is of gevestigde partijen daar ruimte voor durven te maken.
Als het zelfs in de Verenigde Staten kan, kan het hier ook.
Dit is de eerste column van onze nieuwe columnist Yasmin Ait Abderrahman (2000). Naast columns gaat zij voor Vrij Nederland verhalen schrijven over macht en sociaaleconomische onderwerpen. Voorheen was Ait Abderrahman voorzitter van FNV Jong, lid van de SER, en ze stond voor de klas. Ze studeerde Nederlands en Sociologie.
