‘Ik ben trots dat ik aan de goede kant van de streep aan het strijden ben voor de belangen van Nederland,’ sprak Hans de Boer, voorzitter van VNO-NCW, half september bij WNL Op Zondag. ‘Ik heb maling aan mensen die zich verzetten tegen de afschaffing van de dividendbelasting. Het zijn opvattingen die niet deugen.’
Nog geen drie weken later kondigde Mark Rutte aan dat de omstreden maatregel zou worden ‘heroverwogen’. Daar sta je dan, aan de goede kant van de streep, met helemaal niks in je handen. De lobby voor de afschaffing van de dividendbelasting is uitgedraaid op een publicitair fiasco, niet alleen voor Mark Rutte en de multinationals, maar ook voor VNO-NCW, met dank aan Hans de Boer.
Want de uitval van de werkgeversvoorman in WNL stond niet op zichzelf. Een paar maanden eerder wekte hij al irritatie bij de televisiekijkers door het dedain waarmee hij Jesse Klaver de les probeerde te lezen over de dividendbelasting (‘Dit ís inhoud, vriend!’). En na het optreden bij WNL trok De Boer in het AD andermaal van leer tegen al die critici die het niet hadden begrepen.
Door de ophef over de dividendbelasting is de waardering voor de Nederlandse multinationals de afgelopen maanden tot een dieptepunt gedaald.
Stijfkoppig
Op dat moment hadden verstandiger voorstanders van de maatregel allang door dat de afschaffing van de dividendbelasting niet te redden was, zoals AmCham, de Amerikaanse Kamer van Koophandel in Nederland, die zich bij nader inzien tegen het plan keerde vanwege het ‘ontbreken van maatschappelijk draagvlak’ en de ‘negatieve beeldvorming voor multinationals’. Dat had AmCham goed gezien, want door de ophef over de dividendbelasting is de waardering voor de Nederlandse multinationals de afgelopen maanden tot een dieptepunt gedaald.
Zelfs Unilever-topman Paul Polman, tot voor kort nog een nationale held vanwege zijn wereldwijde inzet voor duurzaam ondernemen, duvelde van zijn sokkel toen bleek dat hij in de achterkamertjes persoonlijk bij Mark Rutte op de maatregel had aangedrongen. En inmiddels is dus ook VNO-NCW de nationale kop van Jut, sinds de mediaoptredens van Hans de Boer.
Het is een raadsel waarom de voorzitter van de machtigste lobbyorganisatie van Nederland niet veel eerder doorhad dat het maatschappelijk tij zich tegen het grote bedrijfsleven aan het keren was. Door in het publieke debat zo koppig de kant van een paar multinationals te kiezen, heeft hij bovendien weinig vrienden gemaakt bij het MKB. De ondernemers in het midden- en kleinbedrijf kregen in het regeerakkoord al een forse btw-verhoging voor de kiezen, om vervolgens te moeten vernemen dat twee miljard euro per jaar zou verdwijnen naar de buitenlandse aandeelhouders van Shell en Unilever.
Geen wonder dat MKB-Nederland zich eind augustus samen met boerenorganisatie LTO Nederland tegen de afschaffing van de dividendbelasting keerde toen de maatregel ook nog eens 600 miljoen euro duurder bleek uit te pakken. En dat zijn dus de mensen waar Hans de Boer maling aan zegt te hebben.
Vertrekkende voorzitters
Erg gezellig zal het niet zijn op de hogere verdiepingen van de Malietoren, het hoofdkwartier van VNO-NCW in Den Haag, waar MKB-Nederland in 2009 is ingetrokken. Het samenwonen was indertijd bedoeld om de ‘synergie’ te versterken, maar de afgelopen jaren zijn de verhoudingen tussen de beide werkgeversorganisaties er alleen maar slechter op geworden. In 2013 vertrok MKB-voorzitter Hans Biesheuvel met slaande deuren, waarna hij zijn eigen ondernemersorganisatie ONL begon.
De conclusie van Biesheuvel: ‘Als voorzitter van MKB had je niets te vertellen.’
De top van VNO-NCW vertelde in de wandelgangen schouderophalend dat de eigenwijze Biesheuvel niet had kunnen aarden in de cultuur van het polderoverleg, maar zelf kwam de gedroste MKB-voorzitter met een heel ander lezing. In 2015 vertelde Biesheuvel in Vrij Nederland aan Map Oberndorff en Max van Weezel dat hij er op zijn eerste dag in de Malietoren achter was gekomen dat zijn staf direct moest rapporteren aan de algemeen directeur van VNO-NCW, Niek Jan van Kesteren.
Ook werd er vreemd van opgekeken dat hij iedere werkdag op kantoor verscheen: dat had zijn voorganger Loek Hermans, bekend van zijn vele nevenfuncties, nooit gedaan. Echt pijnlijk werd het toen Biesheuvel een paar maanden later onder zware druk zijn handtekening moest zetten onder het sociaal akkoord, dat VNO-NCW buiten hem om met de FNV had bedisseld. Zijn conclusie: ‘Als voorzitter van MKB had je niets te vertellen.’
Intussen groeide de wrevel onder de leden van MKB, omdat de belangen van het grote bedrijfsleven steeds voorgingen in het door VNO-NCW gedomineerde polderoverleg met kabinet en vakbonden. In januari 2018 vertrok ook Biesheuvels opvolger Michael van Straalen na jarenlange onenigheid. Zoals hij het zelf diplomatiek uitdrukte was er binnen de samenwerking ‘te weinig ruimte om aan een sterker profiel van MKB-Nederland te werken’.
Van Straalen zweeg verder over de redenen van zijn vertrek, maar je hoeft er geen atoomgeleerde voor te zijn om te bedenken dat het doorduwen van de afschaffing van de dividendbelasting door VNO-NCW in combinatie met de door MKB’ers felbekritiseerde verhoging van de btw er niet los van hebben gestaan.
En toen moest het optreden van Hans de Boer bij WNL nog komen.
Eén van de belangrijkste lessen is ‘Ieder het zijne’: je moet vraagstukken altijd proberen te benaderen vanuit het standpunt van de ander.
Ben Pauwlezing
Als De Boer het vertrouwen van de samenleving en het MKB in de grote werkgevers wil herstellen, zou hij er goed aan doen zich nog eens te verdiepen in de Ben Pauwlezing van Niek Jan van Kesteren, die decennialang bekend stond als één van de invloedrijkste lobbyisten op het Binnenhof en twee jaar geleden afzwaaide als algemeen directeur van VNO-NCW.
Voor de goede sfeer in de Malietoren is Van Kesterens wat patriarchale houding tegenover MKB misschien niet bevorderlijk geweest, maar de lezing staat vol wijze lessen voor wie draagvlak wil verwerven voor wat hij wil bereiken – en daarmee blijvende invloed. Eén van de belangrijkste is ‘Ieder het zijne’: je moet vraagstukken altijd proberen te benaderen vanuit het standpunt van de ander.
Dat klinkt toch anders dan: ik heb er maling aan.
Je reactie wordt geplaatst zodra deze is goedgekeurd. Je reactie is geplaatst.