Het begon allemaal in 2014, met een essay in The Atlantic. In een vlijmscherp betoog pleitte Ta-Nehisi Coates voor herstelbetalingen voor de slachtoffers van het racistische huisvestingsbeleid in de Verenigde Staten. De schadelijke invloed van dat racistische beleid, zo bepleitte Coates, is namelijk niet in het verleden blijven hangen.

De hedendaagse welvaartskloof in de Verenigde Staten is nog steeds enorm: het vermogen van witte families is nog steeds tien keer zo hoog als dat van zwarte families. En dat huisvestingsbeleid is daar een van de oorzaken van.

Nieuw Perspectief

Nooit eerder had fotograaf Travis Fox op die manier nagedacht over het racisme in Verenigde Staten. Het daagde hem dat de littekens van dat racisme niet alleen in persoonlijke verhalen liggen, maar ook in de huizen, de wijken en de straten van Amerika. Dat besef vormde de aanleiding voor zijn project Scars of Racism, waarmee hij door middel van luchtfotografie het racisme in de Verenigde Staten van een nieuwe kant belicht.

‘In feite is het project een verkenning van de manier waarop we waarnemen,’ vertelt Fox aan de telefoon. ‘Een luchtfoto ontwricht het brein, vernieuwt ons perspectief en dwingt de kijker op die manier om het beeld actief te bevragen.’

Redlining en milieudiscriminatie

Het project bestaat uit drie soorten foto’s, die allemaal een andere vorm discriminatie laten zien. Een deel van de foto’s laat zien hoe redlining, het systematisch ontzeggen van bepaalde rechten van bepaalde groepen door de overheid, zorgde voor sociaaleconomische segregatie. Omdat zwarte mensen bijvoorbeeld niet dezelfde leningen konden krijgen als witte mensen, werden ze indirect gedwongen om in wijken te gaan wonen waar de huizen goedkoper waren en de voorzieningen slechter.

In Sandtown, Baltimore, worden huizen afgezet in afwachting van de sloop. Een derde van de inwoners van deze wijk leeft in armoede.
De gemiddelde huizenprijs in Menlo Park, Californië is $1.700.000; drie keer zo hoog als in het aangrenzende East Palo Alto.
De gemiddelde huizenprijs in Garden City is $812.000. In Hemstead is dat $309.000.
Garden City en Hemstead, twee aangrenzende wijken op Long Island, New York. 90 procent van de bevolking van Garden City, aan de linker kant, is wit. In Hemstead is 92 procent van de bevolking zwart of Latijns-Amerikaans.

Een ander deel van de foto’s laat zien hoe bij het aanleggen van de Amerikaanse infrastructuur nauwelijks rekening werd gehouden met de zwarte bevolking. In veel grote Amerikaanse steden lopen de snelwegen naar de buitenwijken en voorsteden dwars door de wijken waar voornamelijk zwarte mensen woonden, en vaak nog steeds wonen. ‘De zwarte bevolking van de Verenigde Staten had simpelweg niet de politieke slagkracht om daar iets tegen te doen,’ licht Fox toe.

De Interstate 280 in San Francisco scheidt het industriegebied van het woongebied.
In Lower Bottoms in Oakland stond de Phoenix Iron Works fabriek, waar in de jaren zestig meer dan honderd mensen werkte. De toegenome industriële activiteit was een van de aanleidingen voor de aanleg van de snelweg. Deze verlaten kavel is alles wat er over is gebleven van de fabriek.
Doordat Route 44 dwars door West-Baltimore loopt zijn de huizen in dit overwegend zwarte stadsdeel sterk in waarde afgenomen.
Een onafgemaakte snelweg in een voorstad van Philadelphia.

Het laatste deel van de foto’s toont een vorm van milieugerelateerde discriminatie. Ze laten zien hoe het vaak ‘zwarte’ wijken waren waar fabrieken gebouwd werden, waar het vuilnis gedumpt werd, waar zelfs overstromingsgebieden werden aangelegd. Als gevolg daarvan is de gezondheid in deze wijken vaak aanzienlijk slechter dan in de witte wijken. Ziektes als astma en kanker komen er vaker voor dan in andere wijken.

Southbridge, een overwegend Afro-Amerikaanse wijk in Wilmington, ligt in het overstromingsgebied van de Delaware.
In Wilmington in Los Angeles ligt een olieput naast een speeltuin. Vorig jaar bracht de plaatselijke gezondheidsdienst een rapport uit. De commissie concludeerde dat de chemicaliën die gebruikt worden bij de oliewinning ernstige gezondheidsrisico’s met zich meebrengen.
Chester, Pennsylvania is een van de belangrijkste vuilverwerkingsplaatsen van de oostkust van de VS. Het percentage kinderen met astma is er vijf keer zo hoog als in de rest van de Verenigde Staten.
Democratisering van de luchtfotografie

De foto’s laten zo de erfenis zien van jarenlang institutioneel racisme. ‘Een erfenis waar de overheid een groot aandeel in heeft gehad,’ aldus Fox. ‘De huizen waarin we wonen, de wegen die we bereizen, zelfs de plaats waar we ons afval dumpen; in al die plaatsen leeft de geschiedenis van het institutioneel racisme voort.’

De mogelijkheid om op deze manier iets in beeld te brengen is nog betrekkelijk nieuw. Tot ongeveer vijf jaar geleden konden vergelijkbare luchtfoto’s alleen vanuit een helikopter gemaakt worden. Maar door de ontwikkeling van dronetechnologie is de luchtfotografie gedemocratiseerd. Iedereen die een drone heeft, kan tegenwoordig luchtfoto’s maken.

Het doel van deze fotoserie is om de ogen van mensen te openen, en te laten zien dat ook hún leven beïnvloed is door het institutionele racisme uit het verleden.

Op de vraag hoe Fox de plaatsen uitzoekt waar hij zijn foto’s neemt antwoordt hij kort: ‘Een waanzinnige hoeveelheid onderzoek.’ Waar hij dat onderzoek doet? ‘Boeken, kranten, academische artikelen, Google Maps. You name it.’

Perspectief

Nadat hij een plaats heeft gevonden die een interessant verhaal vertelt voor zijn project begint de tweede fase: een logistiek plan maken voor de vlucht. Aan het vliegen van een drone zijn namelijk veel regels verbonden. Zo is het bijvoorbeeld verboden om over personen of rijdende auto’s heen te vliegen. Ook vliegen in de buurt van een vliegveld is verboden. Fox benadrukt dat al zijn foto’s volledig legaal genomen zijn.

Het doel van deze fotoserie is om de ogen van mensen te openen, en te laten zien dat ook hún leven beïnvloed is door het institutionele racisme uit het verleden, legt Fox uit. ‘Vanaf honderd meter hoogte zie je dingen die je vanaf de grond simpelweg niet kan zien. Ik hoop dat het ons perspectief verandert. Letterlijk en figuurlijk.’