Tolstojs ‘Wat is kunst?’

Arnon Grunberg
Tolstoj, hier met zijn kleindochter Tatjana, zet Wagner, de late Beethoven, Baudelaire en ook Shakespeare weg als oplichters.
Arnon Grunberg vindt Tolstojs argwaan jegens de heiligheid van kunst en zijn wantrouwen ten overstaan van de traditie verfrissend. ‘Zelden had ik zoiets gelezen.’

In zijn essay Wat is kunst? verwijst Tolstoj zijn eigen romans naar de prullenbak. Alleen de verhalen ‘God ziet de waarheid’ en ‘Een krijgsgevangene in de Kaukasus’ vinden genade. Tolstoj neemt afstand van zijn oeuvre met een vanzelfsprekendheid en een gemak alsof het hem ergert dat hem niet eerder de schellen van de ogen zijn gevallen. Niet alleen zijn eigen werk moet het ontgelden, vrijwel alle kunst beschouwt hij als ‘leeg vermaak van lege mensen’.

De Zwitserse literatuurhistoricus Walter Muschg (1898-1965) vatte het essay als volgt samen: ‘Er legte vor aller Welt die Maske des Dichters ab und zeigte ihr sein wirkliches Gesicht: das eines von allen Leidenschaften gehetzten, von Eitelkeit und Hochmut verwusteten Menschen.’

Dit maakte mij nieuwsgierig, al was het maar omdat tegenwoordig vrijwel niemand...

Vernieuwend, verdiepend, vooruitstrevend: dat is Vrij Nederland. Maar goede journalistiek kost tijd en aandacht. Om de verhalen te kunnen maken die jij graag leest, vragen we je abonnee te worden.
Word abonnee vanaf € 4,99 Sluit je aan
X
Het zijn tijden voor Vrij Nederland
Het zijn tijden voor VN
Goede journalistiek kost tijd en aandacht. Om de verhalen te kunnen maken die jij graag leest, vragen we je abonnee te worden. Sluit je nu aan.
Goede journalistiek kost tijd en aandacht. Om de verhalen te kunnen maken die jij graag leest, vragen we je abonnee te worden. Sluit je nu aan.
Het platform voor progressief Nederland
Voor cultuurliefhebbers en kritische volgers van de actualiteit
Onafhankelijke journalistiek: van maandblad tot video, van podcast tot blog
Met diepgravende interviews, prikkelende columns en onthullende reportages
En: jaarlijks vier thema-specials

Advertentie

Advertentie