<div class="wpg-element paragraph">
Marieke Hart en Jan Thij Bakker begonnen een website voor thuiskoks. Het bleek een ongekend succes.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Het is iets over zessen. Langs de Durgerdammerdijk springen de straatlantaarns aan. Op nummer 165 zwaait Marianne van Ruitenbeek in schort de voordeur open om na een haastig welkom weer terug te rennen naar haar fornuis. Uit de keuken, met uitzicht over de donkerende polder, stijgen de heerlijkste geuren op. Op het menu vanavond: op de huid gebakken dorades met coquilles in kappertjes-boter-citroensaus. En o ja, in de oven wacht een aardappeltortilla. Af te halen voor negen euro vijftig per persoon, &#8216;maar dat is ook wel echt de kostprijs,&#8217; zegt Van Ruitenbeek. &#8216;Ik kook niet om er aan te verdienen.&#8217; Op het aanrecht staan stapels aluminiumbakjes klaar, de eerste afhaler is al geweest. &#8216;Een mevrouw die vijf huizen verderop woont. Hartstikke leuk, ze komt bijna elke week. Vroeger kende ik haar alleen van zwaaien, nu ken ik haar echt.&#8217;
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Van Ruitenbeek is een van de bijna 4700 &#8216;thuiskoks&#8217; die te vinden zijn op de website Thuisafgehaald.nl. Daar hebben zich inmiddels ook meer dan 32000 &#8216;afhalers&#8217; geregistreerd. Het concept is simpel: de thuiskok zet zijn potje online met een korte beschrijving van het recept, de beschikbare porties en de prijs. Verder kan naar believen ook nog het aantal mee te nemen Tupperware-bakjes en de uiterlijke afhaaltijd aangegeven worden. De hongerige afhaler op zijn beurt bekijkt op een onlinekaart het aanbod in zijn buurt. Met een druk op de afhaalknop meldt hij zich online bij de thuiskok, die daardoor weet op hoeveel afhalers hij kan rekenen. Vanaf daar wordt de hele transactie weer levensecht: de afhaler meldt zich rond etenstijd aan de deur bij de thuiskok en betaalt hem contant voor de geleverde waren. Dat mensen die elkaar voorheen nooit spraken zo toch even bij elkaar over de vloer komen, is natuurlijk pure bonus voor de buurt.
Buurtcohesie
Tegen half zeven loopt de kersverse trainer van de Durgerdammer Draken, het plaatselijke voetbalteam, de keuken van Marianne van Ruitenbeek binnen. Hij is nieuw in het dorp, import uit de stad. Thuisafgehaald heeft zijn integratie in Durgerdam absoluut bespoedigd, verklaart hij quasiplechtig. Dankzij de kookkunsten van buurvrouw Marianne heeft hij al menig dorpsbewoner de hand geschud.
Als alle afhalers naar huis zijn, verzucht Van Ruitenbeek dat ze er vooral ook zelf voldoening uit haalt. Jarenlang werkte ze als manager in het bedrijfsleven, bij een reorganisatie werd ze boventallig verklaard. &#8216;Van de zomer las ik over Thuisafgehaald in de krant, ik heb me meteen aangemeld. Als je werkeloos bent, mis je toch wel het contact met mensen.&#8217; Inmiddels kijkt ze elke week uit naar de woensdag, haar vaste kookdag. &#8216;Je krijgt zoveel positieve reacties. Ik geloof dat ik in al die jaren misschien van één directeur een schouderklopje heb gekregen.&#8217;
Per ongeluk
Thuisafgehaald.nl is bedacht door Marieke Hart en Jan Thij Bakker. Per ongeluk, eigenlijk, vertelt Hart. Zelf hadden ze als drukke tweeverdieners met kleine kinderen weinig tijd om te koken, maar vanuit de keuken van de buurvrouw waaiden voortdurend de lekkerste luchtjes over de schutting. &#8216;We dachten: we kúnnen het haar gewoon vragen,&#8217; zegt Hart. De buurvrouw vond het meteen leuk en bracht hetzelfde weekend nog pompoensoep. Vrienden waren zo enthousiast over hun verhaal dat ze vroegen: kan dat ook in Den Haag? Zo ontstond het idee voor een onlineplatform. Wat hielp: Bakker is internetondernemer, Hart geeft als sociaal wetenschapper adviezen over mondiaal burgerschap. &#8216;Een match tussen buurtbewoners kun je in deze eeuw nu eenmaal het beste online regelen.&#8217; In hun vrije avonduren bouwden ze verder aan de site, sinds maart 2012 zijn ze online. En met succes dus. Er zijn al spin-offs in onder meer België, Oostenrijk en Duitsland. Ze zijn geëxplodeerd, zegt Hart. &#8216;We hadden dit totaal niet voorzien.&#8217;
Aanschuifdinnerparty
Hun businessmodel is nog een uitdaging, zegt Hart. &#8216;We zijn sociaal ondernemers, onze winst is dat we waarde aan de maatschappij toevoegen. Maar intussen maken we wel aardig wat kosten.&#8217; Ze zijn aan het experimenteren met advertenties en sponsoring, krijgen steun van Stichting DOEN. Bovendien worden ze financieel ondersteund door zeven gemeenten voor hun nieuwe project &#8216;Thuisafgehaald in de buurt&#8217;. Daarbij bundelen thuiskoks de krachten om bijvoorbeeld gezamenlijk te koken in een zorginstelling waar de kok is wegbezuinigd of door een &#8216;aanschuifdinnerparty&#8217; voor eenzame ouderen te organiseren. &#8216;Gemeenten kampen met enorme bezuinigingen en proberen inwoners zoveel mogelijk op hun eigen verantwoordelijkheid aan te spreken. Wij passen precies in dat plaatje,&#8217; zegt Hart.
Er zijn meer maatschappelijke trends waar Thuisafgehaald op aansluit. &#8216;Steeds meer mensen vragen zich af waar hun eten vandaan komt. Bovendien is er veel ongenoegen over alle verspilling. Ik denk ook dat velen zoeken naar een eigentijdse manier om op lokaal niveau een gemeenschap te creëren, die toch prettig-vrijblijvend is.&#8217; Maar bovenal is er die andere trend, die na het uitbreken van de economische crisis opdoemde: collaborative consumption, de economie van het delen. Waarom een boormachine aanschaffen als je &#8216;m van je buurman kan lenen? En waarom alleen voor jezelf koken, als je er ook een ander mee kan plezieren?
Het eerste jaar Thuisafgehaald.nl stemt Hart optimistisch over de stand van het land, zoveel is zeker. Het platform reguleert zichzelf. Commerciële cateraars worden vaak meteen gesnapt door een andere gebruiker. En dat collectieve gevoel van onveiligheid dan, dat in ieder onderzoek naar voren komt? Doen al die bange burgers de deur voor elkaar open? &#8216;Kennelijk hebben we meer vertrouwen in elkaar dan we dachten,&#8217; zegt Hart.
Ook thuiskok Willy Kalf, begin zestig, uit het Haagse Zeeheldenkwartier is er in haar keuken kort over. &#8216;Iemand die kwaad in de zin heeft, gaat echt geen maaltijd bestellen. Die wacht je liever &#8216;s avonds op in een donker steegje.&#8217; Dan schatert ze: &#8216;En anders heb ik hier altijd nog een set giga Sabatier-messen staan.&#8217; Ze voelt zich juist hartstikke veilig, ineens is er weer wat sociale controle. &#8216;Met de kerst was ik een weekje naar Marokko. Kreeg ik meteen een mail van een van mijn afhalers. Ze zagen maar geen maaltijden verschijnen, ze waren bang dat er misschien iets aan de hand was.&#8217;
</div>

Sophie Derkzen

Thuisafgehaald.nl: waarom alleen voor jezelf koken?

Nie wieder is nu

Meebuigen is zinloos

Verhaal van de Week

Van burgerverzet tot dictators

Social media als geheim wapen 

Klimaat, klimaat, klimaat!

Teun van de Keuken

Wat gebeurt er nu>

Europa na de AfD

Weg met de model-minderheid

Interview Pete Wu

Sport wordt almaar duurder

Hans Against the Machine

Schieten en huilen in Israël

Cultuurtip

Staken is winnen

Debat op Dinsdag