Boek

<p>Schrijver Daan Borrel (35) peinst en schrijft over seks, politiek en de ruimte ertussenin. Wat begon als een onderbuikgevoel, bleek gewoon waar. ‘We zitten in een internationale seksrecessie, en dat is geen toeval.’ De orgasmekloof tussen mannen en vrouwen groeit vrolijk door. Jongeren hebben minder <em>en</em> later dan ooit voor het eerst seks. En slechts 56 procent van de Nederlanders is tevreden over hun seksleven.</p>
<p>Toeval? Volgens Borrel niet, en ligt het ook aan de politiek, getuige de titel van haar nieuwe boek <em>Rechts verpest onze seks</em>.</p>
<p><em>Seksualiteit wordt gezien als privé maar volgens jou is het ook een publieke en zelfs politieke kwestie. Hoe zit dat?</em></p>
<p>‘Ik zie het als een collectieve verantwoordelijkheid. Als je je niet seksueel bevredigd voelt, is dat geen persoonlijk falen, het is een falen van de gemeenschap. Net zoals het bijna onmogelijk is om als individu écht eerlijk geproduceerde kleding te kopen, of je privacy te beschermen op het internet, is het ook uitdagend om in dit systeem een bevredigend seksleven op te bouwen. Onze omstandigheden; hoe lang we werken, hoe duur het leven is, of er überhaupt fijne plekken zijn om anderen te ontmoeten bepalen hoe sensueel, erotisch en seksueel we ons kunnen voelen. En die omstandigheden worden mede door de politiek bepaald.’</p>
<blockquote><p>‘Intimiteit met anderen, die niet per se seksueel is maar wel sensueel, ontstaat in gemeenschappelijke ruimtes’</p></blockquote>
<p><em>Jij beschrijft in je boek hoe de politiek doorwerkt in allerlei alledaagse situaties waardoor we geen zin meer in seks hebben. Ineens klinkt het heel logisch.</em></p>
<p>‘Zeker! Ik vergelijk eigenlijk twee dinsdagen in twee parallelle universums. In het eerste slaap je uit, er staat een gekookt eitje voor je klaar, je fietst door een groene omgeving naar je werk, je kruist de blik van een stralend persoon op de rotonde en je lacht terug. Je werkt vier, vijf uur en fietst dan rustig naar huis.</p>
<p>‘De tweede dag schrik je wakker van je wekker, je haast je, haalt snel een te duur en ongezond ontbijt op het station, werkt acht uur achter je computer en warmt thuis in het donker een maaltijd op in de magnetron. Op welke van die twee avonden heb jij meer zin in seks? Precies. En toch is die tweede dag voor de meeste mensen gewoon: dinsdag.’</p>
<p><em>Klinkt als </em>Groundhog Day<em>! Jouw conclusie: die dystopische dinsdag komt voort uit het neoliberale beleid van afgelopen decennia. Hoe heeft rechts concreet onze seks verpest?</em></p>
<p>‘Op vier manieren, eigenlijk. De eerste is het individualisme. Het neoliberalisme zegt: winst gaat boven welzijn en het individu gaat voor de gemeenschap, zelfredzaamheid staat voorop. Dat idee van: ieder voor zich, heeft er ook voor gezorgd dat de buurthuizen verdwenen, het aantal bibliotheken gekrompen is. De <em>third spaces</em>, openbare plekken waar je gewoon, gratis, jezelf kunt zijn, zijn vervangen door dure koffiezaakjes. Alles is commercieel geworden en duur. Jonge mensen gaan niet meer naar de club of bruine kroeg. En die plekken, waar je gewoon met vreemde lijven tegen elkaar staat, zijn zo belangrijk. Want intimiteit met anderen, die niet per se seksueel is maar wel sensueel, ontstaat in gemeenschappelijke ruimtes. Als je die niet meer hebt, dan wordt je seksuele leven ook beperkter.’</p>

<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div>
<h5>Stem links voor goede seks</h5>
<p><em>Nog zoiets, het kapitalisme is ook ons seksleven ingeslopen.</em></p>
<p>‘Ja. Neem datingapp Feeld. Die begon als alternatief voor de heteronormatieve, op snelle seks gerichte datingwereld. Je kon er gericht zoeken naar diverse seksuele ervaringen, er was aandacht voor intimiteit, experiment en voor elkaar. Maar zodra er investeerders bij kwamen, veranderde de sfeer. Investeerders verdienen niet aan bevredigd geraakte gebruikers, maar aan gebruikers die blijven scrollen. Nooit bevredigd raken, altijd meer willen: dat is kapitalistische logica. Maar uiteindelijk vergroot dat juist de eenzaamheid.’</p>
<p><em>Je zegt ook dat polarisatie onze seks verpest. Heeft dat met angst voor de ander te maken?</em></p>
<p>‘Simpel: een lichaam in beschermingsmodus kan geen verbinding maken. Als je voortdurend bang wordt gemaakt voor de ander, de buurman, de vreemdeling, de andersgelovige, dan word je achterdochtig en klap je dicht. In die modus is intimiteit onmogelijk. Je kunt geen erotische verbinding aangaan met iemand als je lijf denkt dat er gevaar op de loer ligt. Polariserende politiek die ons collectief angstig maakt, maakt ons ook collectief minder seksueel.</p>
<p>‘Ook het rechts-conservatieve idee van heteronormativiteit is funest. Het reduceert iedereen tot twee stereotypen: de seksueel actieve, harde man en de seksueel passieve, zachte vrouw. Als dat in je lijf gaat zitten, dan durven vrouwen niet te zeggen wat ze willen in bed, ze worden toch als passief gezien. Mannen durven niet kwetsbaar te zijn want ze moeten presteren. Dat levert in het mildste geval een orgasmekloof op en seks zonder echte verbinding. In het ergste geval maakt het grensoverschrijdend gedrag makkelijker. Conservatieve partijen die seksuele voorlichting willen inperken tot penis-in-vaginaseks; dat is dus letterlijk werken aan slechte seks.’</p>
<p><em>Volgens jou is de oplossing, stem links voor goede seks.</em></p>
<p>‘Ja klopt. Een sociaal én progressief beleid – daar worden mensen ontspannen van. De verzorgingsstaat moet weer terug op de agenda en snel ook. Betaalbare kinderopvang, economische zelfstandigheid van vrouwen, gratis anticonceptie, het recht op abortus, een eerlijkere verdeling van onbetaald zorgwerk: dat zijn allemaal voorwaarden voor leuke seks. Zonder gelijkwaardigheid geen echte erotiek. En ik zou linkse partijen eigenlijk willen zeggen: gebruik dit! Waarom zou je geen stemmen winnen met de belofte dat we allemaal elke dag licht opgewonden door het leven kunnen gaan? Met een sensueel leven waarin we ons lijf voelen? Dat is pas goed voor de mentale en fysieke volksgezondheid.’</p>
<p><em>Gratis advies voor de linkse politiek! En voor de lezer die dit nu leest en denkt: oké, maar wat moet ík doen?</em></p>
<p>‘Niks dus! Dat is het hem nou juist. Van mij hoef jij persoonlijk niks te veranderen. Je hoeft niet op tantracursus of SM-cursus, nieuwe speeltjes te kopen en ook je ballen te scheren. Je bent als individu maar tot een bepaalde hoogte schuldig aan je teleurstellende seksleven.’</p>
<div class="info-box">
<p><em>Rechts verpest onze seks</em> van Daan Borrel, uitgeverij Maven Publishing, 17,50 euro,  ISBN 978949343425724, 120 pagina’s.</p>
</div>


Wekelijkse Nieuwsbrief

Laura Kemp

‘Stem links voor goede seks’

Ook links wint

Links wint wel

Verhaal van de Week

De techlobby regeert

Nieuws

Repressie in Marokko

Reportage

Waar vechten we voor?

Teun van de Keuken

Van foodblog tot verzetskrant

Werken loont niet

Hans Against the Machine

Secretaris-generaal

Gezocht

Totaal boycot op Israël?

Debat