Ze hebben het niet met zoveel woorden gezegd, maar voor de Democratische presidentskandidaten was het rapport van speciaal aanklager Robert Mueller een zegen. Als Mueller had geconcludeerd dat Trump met het Kremlin had samengespannen om de verkiezing te winnen, dan was een impeachment-procedure onvermijdelijk geweest. En dat, zo concludeerden we in de vorige podcast, zou alle zuurstof in Washington hebben opgezogen. Nu Mueller geen smoking gun heeft gevonden, is er ruimte voor de Democraten om hun beleidsplannen te etaleren.

Presidentskandidaat en senator Elizabeth Warren herinnerde eraan dat ze in het weekend, toen de conclusie van Mueller bekend werd gemaakt, verschillende rallies had gehouden in New Hampshire. Niet één keer had iemand in het publiek een vraag gesteld over Mueller of Russiagate. Journalisten die met de kandidaten meereizen beamen dit. Mueller komt nooit ter sprake. De vragen uit het publiek gaan over gezondheidszorg, de kosten van een universitaire opleiding, inkomensongelijkheid, klimaat, hogere lonen, wapens, onderwijs.

Allemaal kwesties waarover de kandidaten beleidsvoorstellen hebben.

Innovatieve ideeën

Misschien is het een gevolg van het grote aantal kandidaten (15) of van de kwaliteit van de kandidaten, hoe dan ook, het barst van de innovatieve ideeën. Van het opbreken van de monopolie van de grote tech bedrijven (Amazon en Google) tot universele gesubsidieerde kinderopvang. Van salarisverhoging voor onderwijzend personeel tot volkshuisvesting. Van hogere belastingen voor de superrijken tot gratis hoger onderwijs.

Twee voorstellen zijn met name populair:

– Medicare for All. De federale zorgverzekering voor Amerikanen 65 jaar en ouder is niet alleen populair, ze werkt efficiënt en heeft een lange staat van dienst (sinds 1965). Het openstellen van Medicare als een basisverzekering voor iedereen lijkt een goede oplossing voor Amerika’s eindeloze problemen rond zorgverzekeringen.

Dat is al lang de droom van Democraten, maar was tot nu toe niet politiek haalbaar. Obama’s Affordable Care Act (ACA) was een compromis, het hield particuliere verzekeringen in stand maar breidde de federale verzekering uit. Dat leidde tot een revolte van de Republikeinen die Obamacare, zoals het in de volksmond heet, socialisme noemde.

Inmiddels, bijna tien jaar later, is Obamacare hartstikke populair. Daarom is het bizar dat president Trump, net op het moment dat hij overwinningsrondjes kan lopen na het Mueller-rapport, besluit dat zijn ministerie van justitie een rechtszaak steunt die de ACA als ongrondwettelijk aanklaagt.

Mocht het Hooggerechtshof hier uiteindelijk mee instemmen dan verliezen zo’n dertig miljoen Amerikanen hun verzekering, en is iedereen opnieuw overgeleverd aan verzekeringsmaatschappijen die mensen met een aandoening, zoals astma of diabetes, kunnen weigeren. Politiek gezien is Trumps positie dodelijk. Bij de congresverkiezingen in november, toen de Republikeinen veertig zetels verloren, was gezondheidszorg, de belangrijkste kwestie die kiezers motiveerden. Grote vraag is nu of de Democratische presidentskandidaten voor de overleving van Obamacare zullen vechten of de lat hoger leggen naar Medicare for All.

– Klimaat. De Green New Deal is de Amerikaanse versie van het Klimaatakkoord. Het is vernoemd naar Roosevelts New Deal, het grootschalige overheidsprogramma dat de Great Depression bestreed. Niet alle kandidaten zijn het over alle aspecten van de Green New Deal eens. En tot nu is het geen wetsvoorstel, maar een resolutie. Noem het een ambitie. Of een leidraad voor de discussie over klimaat.

Het jonge politieke talent Alexandria Ocasio-Cortez en de oudere senator Edward Markey zijn de initiatiefnemers. Deze week deed de Senaat, in handen van de Republikeinen, een poging om de Green New Deal de nek om te draaien met een stemming. Maar de Democratische senatoren speelden het spel niet mee en daar hadden ze goede redenen voor. De resolutie was niet als een wetsvoorstel behandeld. Er waren geen hoorzittingen over gehouden. Niemand kon amendementen indienen. Het was een stunt en niemand viel er voor.

Niettemin was het een belangrijk moment. Het toonde aan dat voor de Democraten de discussie met de kiezers belangrijker is dan het politieke spel in Washington. Welke plannen van de Democratische kandidaten politiek haalbaar zijn, hoe ze bekostigd worden, zijn relevante vragen voor een later stadium. Nu is het tijd voor de discussie over een ander, beter Amerika. En het is opvallend dat in die discussie Donald Trump amper wordt genoemd.

Reacties of vragen? Mail ze naar [email protected].