Cultuurtips

<h3>Verrassend actueel</h3>
<p>Pogingen om het verval van de Amerikaanse democratie te duiden leunen maar al te vaak op de opkomst van fascisme in Europa, terwijl de historie van de VS een eigen kader biedt om chocola te maken van de heikele situatie – meer nog dan op SS’ers lijken ICE-agenten op slavenjagers uit de Zuidelijke Staten.</p>
<p><em>De Amerikaanse Burgeroorlog</em> van Amerika-kenner Frans Verhagen is een verhelderend overzicht van het conflict dat draaide om het af- schaffen van de slavernij en een heleboel polariserende pijnpunten, van ras en rechten tot de machtsverdeling tussen de staten en de federale overheid.</p>
<p>Ook op andere manieren herkent de lezer zijn eigen tijd terug. Zo trekken de inwoners van Washington D.C. massaal naar het slagveld bij Manassas in 1861, voorzien van verrekijkers en goedgevulde picknickmanden – om zich te laat te realiseren dat het hier om bloedvergieten gaat, niet om een show.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085246" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Frans-Verhagen-De-Amerikaanse-Burgeroorlog-De-Verenigde-Staten-op-de-rand-van-de-afgrond-1861-1865-640x972.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Frans-Verhagen-De-Amerikaanse-Burgeroorlog-De-Verenigde-Staten-op-de-rand-van-de-afgrond-1861-1865-640x972.jpg 640w" alt="" width="640" height="972" /></p>
<div class="info-box">
<p>Frans Verhagen, <em>De Amerikaanse Burgeroorlog</em>: <em>De Verenigde Staten op de rand van de afgrond</em> <em>(1861-1865)</em>, € 28,99, verschijnt 17 september bij Omniboek</p>
</div>
<h3>Roadtrip uit verdriet</h3>
<p>In het autobiografische <em>NVRLND</em> van Valentijn de Heer is de hoofdpersoon een laat slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog. Zijn jeugd is getroebleerd.</p>
<p>Zijn moeder is depressief, afstandelijk, getekend door de opvoeding van haar ouders die hun oorlogstrauma vooral in het café verwerkten. Treffend zegt Valentijns broer: ‘We zijn in de verkeerde familie geboren.’ Tot dat inzicht komt ook de hoofdpersoon tijdens een roadtrip die tegelijk een existentiële crisis is: weg van zijn man en kinderen, richting Neverland, het landgoed van jeugdidool Michael Jackson. <em>NVRLND</em> is een in warme krulzinnen opgetekende exegese van geërfd oorlogsverdriet. Van een guerrilla in de huiskamer, waarbij ieder familielid op zijn eigen manier moet verwerken wat de vorige generaties niet verwerkt kregen.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085248" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/NVRLND-640x1024.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/NVRLND-640x1024.jpg 640w" alt="" width="640" height="1024" /></p>
<div class="info-box">
<p>Valentijn de Heer, <em>NVRLND</em>, € 23,99, Uitgeverij Pluim</p>
</div>
<h3>Snel, stoer, smerig</h3>
<p>Een wereld die geobsedeerd is door vooruitgang heeft als bijkomstigheid dat zij, door die vlucht naar voren, ook veel drek, vuilnis en outcasts produceert. Eén van die outcasts is Simon Paré-Poupart, een 40-jarige vuilnisman uit Montréal, die zijn twintig jaar achter de wagen heeft vervat in een snel, stoer boek. Beschrijvingen van het smerige, harde werk worden afgewisseld door anekdotes over kleurrijke collega’s (Spandex werkt altijd in een wielrenbroekje en praat tegen het afval) en sociologische beschouwingen over onze consumptiemaatschappij. Dat Paré-Poupart daarin wat pompeus is, neem je voor lief.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085249" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Simon-Paré-Poupart-Afval--640x1024.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Simon-Paré-Poupart-Afval--640x1024.jpg 640w" alt="" width="640" height="1024" /></p>
<div class="info-box">
<p>Simon Paré-Poupart, <em>Afval!</em>, € 23,99, De Bezige Bij</p>
</div>
<h3>Slechte vrouw</h3>
<p><em>We call her Emma</em> is een aangrijpende podcast van Tortoise Investigates (en <em>The Observer</em>) over Asma al-Assad, de vrouw van de Syrische oud-dictator. Asma groeide op in het Verenigd Koninkrijk, waar familie en vrienden haar Emma noemden. Ze maakte carrière in het bankwezen en presenteerde zichzelf als modern, charmant en voorstander van een democratisch Syrië. ‘<em>A rose in the desert</em>’, kopte <em>Vogue</em>. Maar de podcast schetst ook een ander beeld van haar rol en invloed. Zo verkocht haar organisatie VN-voedsel dat bedoeld was om gratis onder de bevolking te worden gedistribueerd. Ook schokkend is haar betrokkenheid bij kidnappings van vrouwen en kinderen van rebellen. Een belangrijk inkijkje in de gesloten wereld van het Syrische regime.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085250" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/WeCallHerEmma-3000px_V3.jpg.960x0_q70-640x640.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/WeCallHerEmma-3000px_V3.jpg.960x0_q70-640x640.jpg 640w" alt="" width="640" height="640" /></p>
<h3>Avontuur op epische schaal</h3>
<p>In juni 1940 capituleert Frankrijk voor nazi-Duitsland. Charles de Gaulle, op dat moment een vrijwel onbekende generaal, vlucht naar Londen en roept via de BBC zijn landgenoten op om door te vechten. Het probleem: hij heeft geen leger, en zelfs zijn bondgenoten vertrouwen hem niet. <em>De Gaulle: Liberté</em> volgt hoe hij vanuit ballingschap de beweging van de Vrije Fransen uitbouwt tot aan de bevrijding van Parijs in 1944. Regisseur An- tonin Baudry maakt van de geschiedenis een avonturenfilm op epische schaal, met een De Gaulle die tegelijk koppig, potsierlijk en indrukwekkend is. Bijzonder: de film vormt samen met <em>De Gaulle: Résistance</em> een historisch tweeluik van ruim vijf uur.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085251" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/007eabb624825d2f0145cc0f390d-640x419.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/007eabb624825d2f0145cc0f390d-640x419.jpg 640w" alt="" width="640" height="419" /></p>
<div class="info-box">
<p>Vanaf 17 september in de bioscoop</p>
</div>
<h3>Coming of age op zijn Indiaas-Amerikaans</h3>
<p>Twee jeugdvriendinnen sluiten zich aan bij het Bollywood-dansteam van hun universiteit in Los Angeles en dat gaat op zijn over the top Amerikaans: met audities, rivaliserende teams, blessures en prestatiedruk. De serie is geschreven door comedian Hasan Minhaj, bekend van Patriot Act, die zelf ook meespeelt. Identiteit, vriendschap en coming-of-age komen samen, met glitter, heupbewegingen en genoeg Bollywood- beats om de herfst mee door te komen.</p>
<figure id="attachment_1085252" aria-describedby="caption-attachment-1085252" style="width: 1280px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-image_1280 wp-image-1085252" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/BOB_20250825_0204_R2-2-1280x853.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/BOB_20250825_0204_R2-2-640x427.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/BOB_20250825_0204_R2-2-1280x853.jpg 1280w" alt="" width="1280" height="853" /><figcaption id="caption-attachment-1085252" class="wp-caption-text">Best of the Best. (L to R) Maitreyi Ramakrishnan as Maya, Priyanka Kedia as Anjali in Best of the Best. Cr. Emily V. Aragones/Netflix © 2026</figcaption></figure>
<div class="info-box">
<p>Vanaf september op Netflix</p>
</div>
<h3>Rauw en explosief IJsland</h3>
<p>IJsland is het spannende muziekcollectief van rapper Sef en Abel van Gijlswijk, zanger van punkrockband Hang Youth. Begin dit jaar verscheen <em>IJsland 2</em>, hun buitengewoon goede tweede album. In de handen van hun vaste producer Faisal is het album meer een punky danceplaat dan hun eerste EP waar de hiphop overheerste. Vaste prik zijn de vlijmscherpe, maatschappijkritische teksten over klimaat, oorlog, grootkapitaal en de falende politiek. De rauwe energie van het duo krijgt live op het podium nog meer explosiviteit – mis het niet!</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085253" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Ijsland-2-640x823.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Ijsland-2-640x823.jpg 640w" alt="" width="640" height="823" /></p>
<div class="info-box">
<p>Tournee vanaf 30 september in Utrecht, Nijmegen, Den Haag, Groningen en Tilburg. www.ijs.land</p>
</div>
<h3>Haagse humor</h3>
<p>Een Haagse traditie tijdens Prinsjesdag: <em>het Prinsjescabaret</em>. Voor de vierde keer nemen cabaretiers Sanne Wallis de Vries en Patrick Nederkoorn het afgelopen politieke jaar onder de loep. Van de campagne en de verkiezingen tot de formatie en het minderheidskabinet, alles passeert de revue op deze cabaretavond die onderdeel is van het Prinsjesfestival. Elk jaar doen ook gastspelers mee. In deze editie is dat cabaretier Teun van den Elzen die net als Nederkoorn bekend is van radioprogramma <em>Spijkers met Koppen</em>.</p>
<a data-ga-category="embedded-article" data-ga-action="clicked" data-ga-label="" href="https://www.vn.nl/product/vrij-nederland-september-2026/" class="article-embed article-embed--left article-embed--new"><span class="article-embed__image" style="background-image:url(https://www.vn.nl/wp-content/uploads/fly-images/1085868/Webshop-De-oorlog-om-de-waarheid-520x520-cc.png);"></span><span class="article-embed__content"><span class="article-embed__read-more">Bestel 'm hier</span><span class="article-embed__title">Dit verhaal komt uit ons nieuwe nummer, met als thema ‘De oorlog om de waarheid’! Heb jij hem al in huis?</span><span class="article-embed__date">2 september 2026</span></span></a>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085254" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/img18270_orig-640x448.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/img18270_orig-640x448.jpg 640w" alt="" width="640" height="448" /></p>
<div class="info-box">
<p>Op 12, 13 en 15 september in Theater Diligentia in Den Haag</p>
</div>
<h3>Deinende beats en knispergeluiden</h3>
<p>Op zijn achtste album <em>Distance In Static</em> laat Simon Green, de Britse producer van Bonobo, opnieuw horen waar hij goed in is: jazzy groove, prachtige melodieën over zacht deinende beats en knisperende geluiden op de achtergrond. Green werkt zowel in de warme en tijdloze songs en als in de wat stevigere dansnummers samen met diverse gastartiesten, onder wie de Pakistaanse zangeres Arooj Aftab. Haar prachtige stem is te horen op het nummer<em> Fire on the Water</em> – een lekkere melancholische Bonobo-klassieker.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-1085255" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Bonobo-Distance-in-Static-.png" srcset="" alt="" width="300" height="300" /></p>
<div class="info-box">
<p>Bonobo, <em>Distance in Static</em>, verschijnt op 11 september</p>
</div>
<h3>Versierde stad</h3>
<p>Tijdens BredaPhoto, de grootste fototentoonstelling in de Benelux, is de stad behangen met fotografie en audiovisuele kunst. In parken, in een voormalig politiebureau en een oude gevangenis. Het thema van de twaalfde editie is <em>Our Songs Came Through</em> en er zijn werken te zien van toonaangevende makers tot jonge talenten onder wie Yuki Kihara, Eva Roefs, Noor Abed, Awoiska van der Molen, Kali Spit- zer, Puck Verkade (zie foto) en Prin Rodriguez. Ook zijn er tours, talks en performances.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_1280 wp-image-1085256" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Puck-Verkade-Uprooted-1-1280x905.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Puck-Verkade-Uprooted-1-640x452.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/Puck-Verkade-Uprooted-1-1280x905.jpg 1280w" alt="" width="1280" height="905" /></p>
<div class="info-box">
<p>Van 11 september tot en met 25 oktober op diverse locaties in Breda. www.bredaphoto.nl</p>
</div>
<h3>Verdwijnkunst</h3>
<p>Stippenkunstenaar wordt Kusama wel genoemd, de Japanse kunstenaar die sinds het begin jaren vijftig van stippen haar handelsmerk maakte. De stippen verwerkt ze in beeldende kunst, performances, spiegelruimtes en immense installaties waar je in kan verdwijnen. Daarmee bouwde ze een baanbrekend oeuvre op. Nu is er een uitgebreid overzicht in het Stedelijk Museum in Amsterdam, van haar vroege werken in Japan, haar avant-gardistisch experimenten uit de jaren zeventig en recent werk van de inmiddels 97-jarige kunstenaar.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_640 wp-image-1085257" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/the-hope-of-the-polka-dots-buried-in-infinity-will-eternally-cover-the-universe-2025-640x480.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/the-hope-of-the-polka-dots-buried-in-infinity-will-eternally-cover-the-universe-2025-640x480.jpg 640w" alt="" width="640" height="480" /></p>
<div class="info-box">
<p>Van 11 september tot en met 17 januari, Stedelijk Museum in Amsterdam, www.stedelijk.nl</p>
</div>
<h3>Belangrijk voor burgers</h3>
<div class="page" title="Page 113">
<div class="section">
<div class="layoutArea">
<div class="column">
<p>Hoe ziet macht eruit? Hoe beïnvloeden systemen ons denken? Welke rol speel je als burger zelf in deze tijd waarin democratieën wereldwijd onder druk staan? Met deze vragen zijn vijftien (inter)nationale kunstenaars aan de slag gegaan. Het resultaat is te zien in videos, kaarten en installaties op de tentoonstelling <em>Democratie NU?</em> Een mooie samenwerking tussen het Rijksmuseum Twenthe en het altijd interessante kunst- en technologiefestival Gogbot.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-image_1280 wp-image-1085386" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/INDECLINE-Hatebreed-video-still-courtesy-of-INDECLINE-1-1-1280x853.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/INDECLINE-Hatebreed-video-still-courtesy-of-INDECLINE-1-1-640x427.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2026/08/INDECLINE-Hatebreed-video-still-courtesy-of-INDECLINE-1-1-1280x853.jpg 1280w" alt="" width="1280" height="853" /></p>
<div class="info-box">
<p><em>Democratie NU? </em>van 15 september tot en met 14 februari, Rijksmuseum Twenthe, Enschede. Gogbot Festival is van 17 september tot en met 20 september. www.rijksmuseumtwenthe.nl</p>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>


Cultuur

Redactie Vrij Nederland

Onze cultuurtips van september

Lesje begroten van Wennink

Verhaal van de Week

Prinsjesdag

Essay

Gooi die nazi-omroep uit het bestel!

Teun van de Keuken

Brommers in zee

Kort verhaal Rob van Essen

Elke tijd kent zijn splijtzwam

Niet wolf, wel wolf

Mikpunt van de twijfelbrigade

Hans against the machine

We legde de vraag voor aan vijf deskundigen

Is een kiesdrempel een goed idee?

De nieuwe Connie Palmen

Cultuurtip