De zaak-Wilders
De woede onder diverse bloggers was groot toen het Amsterdamse gerechtshof oordeelde dat Geert Wilders door het Openbaar Ministerie vervolgd moet worden voor haatzaaien en discriminatie van moslims. Al snel werden ook tientallen opiniepagina&#8217;s volgeschreven over de kwestie. Juristen bekvechten nog steeds met elkaar over de vraag of het hof juist heeft gehandeld. Bij veel burgers leefde al snel het bange vermoeden dat de rechtelijke macht Wilders monddood wil maken: &#8216;Drie rechters van het Islamsterdamse Gestapo-Hof traden afgelopen woensdag uitdrukkelijk in de voetsporen van Hitlers gewillige beul Roland Freisler. Het betreft het driekoppige geteisem Tom Schalken, J.P Splint en F.A. Hartsuiker.&#8217; Aldus het oordeel van de blogger &#8216;vrijdenker&#8217; op de site www.dutch.faithfreedom.org over de rechters van het Amsterdamse gerechtshof. &#8216;Vrijdenker&#8217; is niet de enige die gelooft dat de beschikking van het hof politiek dan wel ideologisch gemotiveerd is. Een opiniestuk van Rosa van der Wieken en Evelyn Markus, respectievelijk voorzitter en vice-voorzitter van het &#8216;Network on antisemitism&#8217;, in de Volkskrant van 5 februari, plaatst de beschikking in een mondiaal complot: &#8216;Het lijkt soms of er een wereldwijde juridische jihad gaande is.&#8217;
Persoonlijke vete
Wie de namen van de drie rechters van het hof en van Wilders naast elkaar intikt op Google wordt rücksichtlos het virtuele islamofobische continent binnen geleid. Vooral naar de column van schrijver Theodor Holman van 27 januari in Het Parool wordt enthousiast doorgelinkt. Holman lijkt zijn column overigens deels te hebben overgetikt van www.hetvrijevolk.com, eveneens een site waar de vermeende islamisering van the world as we know it wordt becommentarieerd (Holman wilde niet reageren, BdB). Een blogger genaamd &#8216;bottehond&#8217; heeft op een rijtje gezet waarom de drie rechters niet zouden deugen. Zo is Schalken suspect omdat hij een &#8216;persoonlijke vete&#8217; zou hebben met het Openbaar Ministerie. Het OM had vorig jaar besloten om Wilders níét te vervolgen. Dus dwong Schalken het OM om Wilders wél te vervolgen. Bottehond en Holman verwijzen naar een opinieartikel van (hoogleraar strafrecht) Schalken van 1996 uit NRC waarin staat dat het OM &#8216;in staat van ontbinding verkeert&#8217; en &#8216;een veel te grote jas aan trok&#8217;. Enige context wordt verder niet geleverd. Bijvoorbeeld dat Schalken zijn opinieartikel schreef op het hoogtepunt van de IRT-affaire toen ongeveer heel juridisch Nederland het (Amsterdamse) OM affakkelde vanwege zijn aanpak van de georganiseerde criminaliteit.
Rechter twee, Johannes Splint, wordt ervan beticht een &#8216;voorvechter van de multiculturele samenleving&#8217; te zijn. Want hij &#8216;is voorzitter van de stichting Folkloristische Danstechniek&#8217;. Niet helemaal juist. Splint wás tot 1998 voorzitter van die stichting, die stichting heet tegenwoordig &#8216;Internationaal Danstheater&#8217; en dat is gewoon één van de vijf grote dansgezelschappen van ons land dat, toegegeven, inspiratie voor haar voorstellingen put uit (dans)culturen elders in de wereld.
Naast Schalken en Splint maakt rechter Hartsuiker het magistratencomplot compleet. Deze heeft volgens Holman &#8216;een beperkt inzicht over de vrijheid van meningsuiting&#8217; en &#8216;zou pleiten voor censuur op internet&#8217; omdat hij een jaar geleden een man had veroordeeld wegens &#8216;beledigende uitlatingen&#8217; op dat internet van &#8216;groepen mensen, te weten homofiele en/of joodse mensen&#8217;. Wat had die arme man gezegd dat Hartsuiker het nodig vond hem te censureren? &#8216;Daarom is de doodstraf voor een homofiel in mijn ogen nog een te milde straf&#8217;, &#8216;Weer zo&#8217;n groepje daglichtschuwende wetteloze joden&#8217; en &#8216;Ook vandaag nog gedragen de Joden zich dus als beesten&#8217;.
Bumperkleven
Een invloedrijke Nederlandse rechter die anoniem wil blijven, maakt zich zorgen over het &#8216;gebrek aan vertrouwen&#8217; in de rechterlijke macht in Nederland dat zich ook weer in de reacties op de beschikking van het Amsterdamse Gerechtshof in volle glorie openbaart: &#8216;Kritiek op de rechterlijke macht moet kunnen,&#8217; zegt hij. &#8216;Maar wel met kennis van zaken. We leven helaas in een tijdsgewricht waarin onderbuikgevoelens via het internet wijd geëtaleerd worden. Ook de reguliere media geven populistische oprispingen en paranoia steeds meer de ruimte. Zonder enig benul wordt er maar van alles over de rechterlijke macht beweerd. Maar de samenleving bewijst zichzelf een rampzalig slechte dienst als het vertrouwen in de rechterlijke macht te gemakkelijk, ongefundeerd wordt ondermijnd.&#8217;
De rechter constateert dat Nederland, sinds &#8216;9/11&#8217; en de moord op Theo van Gogh, in de greep is van de angst: &#8216;Vooral bij juridische kwesties over de vrijheid van meningsuiting in relatie tot de islam, komt de angst aan de oppervlakte: dan floreren de complottheorieën als zouden de rechters van het Amsterdamse hof van boven af worden aangestuurd. Als deze drie rechters is opgedragen Wilders te laten vervolgen, wie zijn dan de opdrachtgevers? Het is geen &#8220;politiek proces&#8221; maar een proces tegen een politicus. De inzet is ook niet of Wilders nu wel of niet gestraft wordt, maar dat de norm wordt gehandhaafd. Rechters zijn in Nederland volledig onafhankelijk. Wat niet betekent dat rechters geen fouten maken. Je kunt vinden dat het niet zo gelukkig is dat het hof zo gedetailleerd is ingegaan op de vraag waaróm Wilders vervolgd moet worden.&#8217;
Het wantrouwen jegens de rechterlijke macht vertaalt zich niet alleen in stevige taal op internet maar ook in straffe uitspraken vanuit de &#8216;oude politiek&#8217;. Oud-VVD-kamerlid Henk Kamp trok de onafhankelijkheid van rechters in Nederland vorig jaar al in twijfel naar aanleiding van uitspraken van rechters die hadden bepaald dat enkele inburgeringseisen die de overheid aan migranten stelt in strijd zijn met nationale dan wel Europese wetgeving: &#8216;Het lijkt wel of er een campagne van linkse rechters is om alles wat goed is aan de inburgering weer af te breken.&#8217; VVD-leider Mark Rutte zette vraagtekens bij de &#8216;intimiderende&#8217; arrestatie van het OM van cartoonist Gregorius Nekschot. &#8216;De politiek,&#8217; zei hij, &#8216;moet tegen justitie en de samenleving zeggen: zo is de wet niet bedoeld.&#8217; Ook in de zaak Wilders profileert Rutte zich als de kampioen van het Vrije Woord. De vrijheid van meningsuiting mag van hem haast onbegrensd zijn, zo verkondigde hij in eerste instantie. Inmiddels heeft Rutte deze opvatting iets bijgesteld, zo blijkt uit een opinieartikel van hem en onder anderen cineast Eddy Terstall. Als het gaat over kwetsen, &#8216;moet men (&#8230;) duidelijk onderscheid maken tussen datgene wat men &#8220;is&#8221;, man of vrouw, homo of hetero, blank of zwart, en datgene wat men vindt. Geloof of ongeloof bijvoorbeeld.&#8217; Joden mogen volgens deze interpretatie niet worden beledigd, want die hebben er niet voor gekozen jood te zijn, net zomin als homoseksuelen voor hun seksuele oriëntatie hebben gekozen. Christenen en moslims kun je wel beledigen, want die hebben er zelf voor gekozen om christen dan wel moslim te zijn.
Ruttes betrokkenheid bij de vrijheid van meningsuiting komt volgens D66-leider Alexander Pechtold voort uit electorale overwegingen: &#8216;Zijn voorstel om de vrijheid van meningsuiting in Nederland vrijwel ongelimiteerd te maken, is in strijd met het Europees recht. Ik kan me niet voorstellen dat Rutte dat niet weet. Hij is gewoon aan het bumperkleven bij Wilders. Daarmee heeft de VVD voor mij nu wel definitief afgedaan als liberale partij.&#8217; Pechtold beschouwt alle commotie rond de vrijheid van meningsuiting als een &#8216;hype&#8217;. &#8216;Voorheen was de vrijheid van meningsuiting in Nederland een &#8220;verticaal&#8221; recht dat de burger moest beschermen tegen de overheid. Maar in Nederland wordt het nu als een &#8220;horizontaal&#8221; recht beschouwd, namelijk het recht om medeburgers te beledigen. Dat vind ik verkeerd.&#8217;
Niet onzinnig
Oud-rechter van de rechtbank Amsterdam Udo Bentinck (68) meent in de gedetailleerde beschikking van het Amsterdamse gerechtshof de hand van Schalken te herkennen: &#8216;Hij heeft er wel een handje van om flink uit te weiden. Het snijdt hout, is allemaal interessant, maar hij maait wel het gras weg onder de voeten van de rechter.&#8217; Dat maakt de beschikking nog niet onzinnig: &#8216;Als je Mohammed vergelijkt met Hitler en de koran met Mein Kampf, dan vergelijk je de moslims indirect met nazi&#8217;s. Het nationaal-socialisme staat in de Europese geschiedenis symbool voor het absolute kwaad. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft meermaals geoordeeld dat er strenger moet worden gekeken naar discriminerende uitlatingen waarbij vergelijkingen worden gebruikt die te maken hebben met het nationaal-socialisme.&#8217; Bentinck denkt ook niet dat de rechtbank zich snel laat intimideren door het gerechtshof: &#8216;De rechtbank is eigenzinnig genoeg om haar eigen oordeel te vellen. Het is nog maar de vraag of Wilders wordt veroordeeld. In de praktijk is de vrijheid van meningsuiting al stevig opgerekt sinds Janmaat werd veroordeeld omdat hij &#8220;vol is vol&#8221; had gezegd .&#8217;

Binnert de Beaufort

Onrecht?

Welkom in Nederland

De opvangcrisis escaleert

Verhaal van de Week

En nu?

Vechten tegen Assad

Extreemrechtse connecties

JA21

Soepschildpad

Hans Stegeman

Schooljuf

Nicolaas Veul

Plan Rutte mislukt

NAVO

Parijs was een voorbode

Protest

Leven onder de radar

In beeld

Himmler in New York

Voorbeschouwing

Verdwaald in de AI-psychose

Chatbots