Al ruim een jaar praten onderhandelaars namens de vakbond over eerlijker honoraria voor de duizenden flexibele krachten, maar de mediabazen willen slechts mondjesmaat de tarieven verhogen.

Gisteren publiceerde Vrij Nederland een uitgebreid verhaal van onderzoekscollectief Spit over DPG Media (uitgever van AD, Trouw, de Volkskrant en vele regionale kranten). Daaruit bleek dat het goede werkgeverschap van de uitgever vooral is weggelegd voor de winnaars binnen het bedrijf, managers krijgen riante salarissen en bonussen. Maar de duizenden freelancers hebben het nakijken.

‘Gelet op de uitstekende rendementen bij de uitgevers moet daar ruimte voor zijn’, schrijven de onderhandelaars in een brief naar de NVJ-leden. ‘Maar helaas wordt door DPG en Mediahuis de urgentie niet gevoeld.’ Deze twee Vlaamse uitgevers beheren samen 94 procent van alle kranten in Nederland. In het pandemiejaar 2020 boekten zij recordwinsten. DPG Media behaalde een bedrijfswinst van 254 miljoen euro, waarvan 178 miljoen in Nederland. Bij Mediahuis was dat 121,9 miljoen euro, waarvan grofweg de helft uit Nederland kwam: de Nederlandse activiteiten zijn goed voor 49 procent van het totaal.

Met de publieke omroep heeft de NVJ in december 2020 een akkoord bereikt over freelancetarieven die gelijkwaardig zijn aan wat omroepjournalisten in vaste dienst volgens hun cao verdienen, plus een opslag van vijftig procent, zodat freelancers zelf geld opzij kunnen zetten voor pensioen en sociale zekerheid. Sindsdien betaalt de publieke omroep zijn freelancers een tarief vanaf 32 euro per uur. De koppeling met de cao betekent bovendien dat de nieuwe freelance-tarieven automatisch worden geïndexeerd, dat wil zeggen verhoogd met de jaarlijkse inflatie.

22 euro per uur

De onderhandelingen met DPG Media en Mediahuis heeft de NVJ afgebroken omdat die niet verder willen gaan dan een uurtarief voor hun freelancers vanaf 22 euro per uur – liefst 36 procent lager dan dat bij de publieke omroep. De brief van de NVJ maakt niet duidelijk hoe ver deze 22 euro verwijderd is van de dagblad-cao voor krantenjournalisten in vaste dienst.

Het huidige basistarief van DPG Media voor schrijvende regionale journalisten is 14,5 cent per woord. Voor freelance fotografen willen de uitgevers het geldende tarief per foto omzetten in een tarief per opdracht. ‘Maar toetsing bij betrokkenen laat zien dat het nieuwe tarief in sommige gevallen zelfs een verslechtering is’, aldus de NVJ-brief.

‘Samen krijgen we meer voor elkaar en kan het geluid van onderop niet meer door de directies worden genegeerd.’

‘Samen kunnen en moeten wij DPG, Mediahuis en andere mediabedrijven zover krijgen dat het inzetten van freelancers geen verdienmodel meer is’, zo schrijft de NVJ. ‘Het liefst doen we dit in overleg, maar nu deze weg gestrand lijkt, moeten we dit belang zichtbaar maken door acties, rechtszaken, publiciteit en het activeren van de politiek. De uitgevers zijn immers voor het kwantitatief en kwalitatief vullen van hun kranten en sites voor een groot deel afhankelijk van de onvermoeibare inzet van freelance (foto)journalisten.’

Lisa Koetsenruijter, bij de NVJ de belangenbehartiger voor de freelancers, benadrukt dat het belangrijk is voor freelancers om zich te verenigen. ‘Samen krijgen we meer voor elkaar en kan het geluid van onderop niet meer door de directies worden genegeerd.’