Er zijn veel spanningen tussen het Westen en Rusland: de oorlog in Oekraïne, NAVO-oefeningen in de Baltische staten, cyberaanvallen en het Russische dopingschandaal. Is een harde lijn de oplossing of juist een onnodige provocatie? Stelling: het Westen moet zich hard opstellen tegenover Rusland.

Voor

Principieel voor

1. Eendracht maakt macht.
‘We moeten onze bondgenoten in Centraal- en Oost-Europa verdedigen en onze weerstand vergroten tegen nieuwe bedreigingen, waartoe ook cyberaanvallen behoren,’ aldus Barack Obama: ‘De Europese Unie moet ondanks een Brexit een hecht blok blijven vormen tegen Rusland.’

2. Er is nooit beloofd dat NAVO niet zou uitbreiden.
Geen enkele westerse leider heeft na de val van de Muur aan de Russen beloofd dat de NAVO niet naar het Oosten zou uitbreiden, stelt blogger George Knight: ‘De logica dat dit onderwerp niet op de agenda stond, was dat in 1990-91 de imploderende Sovjet-Unie geen machtspositie meer had om zoiets te kunnen eisen.’

3. Russen verzieken sport.
Het is ‘onbegrijpelijk’ dat het IOC Russische sporters toelaat op de Olympische Spelen, vindt Herman Ram van de Nederlandse Dopingautoriteit: ‘We zitten nu in een situatie waarin de best georganiseerde vorm van staatsdoping boven tafel is gehaald en toch pakt het IOC niet door. (…) Het komt er nu op neer dat een Russische sporter die niet is betrapt, iets waar de eigen regering aan heeft meegeholpen, geluk heeft. (…) Natuurlijk werpt dit een smet op de Spelen.’

Praktisch voor

1. Russen zoeken de grens.
Het Westen moet militair superieur blijven aan Rusland, zegt Rusland-kenner Stefan Meister in Elsevier: ‘Rusland probeert altijd militair op gelijke hoogte te komen met de Verenigde Staten.’ De Russen zoeken altijd de grens, zegt Rusland-kenner Henk Kern: ‘Dat zie je ook in Oekraïne. Rusland stopt daar pas als er een sterkere tegenstander is.’

2. Russen provoceren, zijn onbetrouwbaar.
‘Moskou intimideert en provoceert,’ zegt generaal Nico Tak tegen de NOS. De Russen provoceren met bommenwerpers, onderzeeboten en een schijnaanval op een Amerikaans schip. Ze zijn onbetrouwbaar: ‘Onder het mom van oefeningen trekken ze 80.000 man samen aan de oostgrens van de NAVO. In het verleden is gebleken dat ze dergelijke oefeningen gebruiken om troepen te verplaatsen naar bijvoorbeeld Oekraïne.’

3. Realpolitiek is zacht én hard.
Duitsland heeft een lange traditie van enerzijds ijzervreters die zich hard opstellen tegen Rusland, anderzijds ministers van Buitenlandse Zaken die blijven praten met het Kremlin. ‘Rolverdeling, een beproefd spel,’ zo schrijft Ko Colijn in VN. Minister Bert Koenders wil militaire actie, maar ook blijven praten: ‘Ik vind die vuist en open hand allebei belangrijk (…) De NAVO is niet agressief, maar we zijn ook niet naïef.’

Tegen

Principieel tegen

1. Het kan ernstig uit de hand lopen.
Aan de escalatie tussen het Westen en Rusland zitten gevaarlijke kanten, waarschuwt Ruslandkenner Ben de Jong op NOS.nl: ‘Een ondoordachte beslissing kan bij de tegenpartij een felle reactie oproepen. Zo zou een kleine confrontatie ongewild snel tot een groter conflict kunnen leiden.’

2. Westen provoceerde Rusland na val Muur.
Na de val van de Muur is de Russen beloofd dat de NAVO niet zou uitbreiden. Toch zijn Tsjechië, Polen, Hongarije, de Baltische staten, Slowakije, Roemenië, Slovenië, Bulgarije, Kroatië, Albanië en Montenegro erbij gekomen. In 2008 beging president Bush volgens Edy Korthals Altes in NRC een ‘kapitale fout door aan te dringen op het NAVO-lidmaatschap van de Oekraïne en Georgië. Eenieder met enig historisch besef kon voorzien dat dit voor Moskou volstrekt onaanvaardbaar zou zijn.’

3. Complot van militair-industrieel complex.
Met oorlogspropaganda over de stijging van de Russische militaire uitgaven verhult de NAVO dat het Westen veel meer uitgeeft aan wapentuig, schrijft Jos van Dijk op Sargasso.nl: ‘Wat we niet zullen zien, zijn de eigen belangen die op het spel staan: de belangen van het militair-industriële complex.’

 

Praktisch tegen

1. Goede relatie met Russen is nodig.
‘Zowel de Europese als de geopolitieke situatie vragen om samenwerking (…) op het gebied van economie en energievoorziening, maar ook in crisissituaties in het Midden-Oosten en in Afrika. De uitslag van het Britse referendum heeft de positie van de EU in de wereld ernstig verzwakt. (…) [E]en fundamentele herbezinning op onze relatie met Rusland is van groot belang.’ Oud-ambassadeur Edy Korthals Altes in NRC.

2. Rusland is nu een kat in het nauw.
‘Rusland is veel kwetsbaarder dan tijdens de Koude Oorlog en daarom minder voorspelbaar,’ schrijft docent Internationale Betrekkingen Laurien Crump in NRC. Binnen het Warschaupact temperden de kleinere bondgenoten de Sovjet-Unie. ‘Nu staan er niet langer twee machtsblokken tegenover elkaar. Rusland voelt zich geïsoleerd en daardoor extra bedreigd. De vraag is daarom of deze militaire vuist in de richting van Rusland wel verstandig is.’

3. Rusland heeft redelijke eisen.
‘Rusland ziet zichzelf al eeuwen als een grootmacht en heeft concrete en redelijke eisen, stelt kolonel b.d. Harry van der Horst op Dwarsliggers.eu: ‘Rusland mag niet omsingeld worden door vijandige staten, waarbij een bufferzone tussen Rusland en met name het Westen herhaling van historisch onheil (zoals de Franse en Duitse invallen) moet voorkomen; de ‘omsingelingsangst’. Rusland streeft naar (…) ijsvrije havens.’