MENS #42: Patricia de Vries

MENS gaat met vervroegde zomerstop. Maar niet zonder optimistisch slotakkoord. De laatste Mens voor de zomer is een sprankelende filosoof die werkt aan Maastricht University. Patricia de Vries mailt voor de opname al prettig: ‘Angst is een hele productieve emotie en herkenbaar voor velen. Kierkegaards idee van mogelijkheid is prettig hoopgevend.’

Niet te bang zijn voor de angst kindjes!

Ze deed al veel onderzoek naar wat ze algorithmic anxiety noemt, waarvoor ze de Deense filosoof Søren Kierkegaard gebruikte. (Ook zo fijn: ze passeert het platte Kierkegaard-gelul over een absoluut verschil tussen angst en vrees.) De Vries bestudeert onze angsten door te kijken naar hoe kunstenaars in hun kunst reageren op de algoritmen in zoekmachines, beurshandel, gezichtsherkenning – ben ik ook heel enthousiast over: dit aanwenden van kunst om de samenleving te bestuderen, ik zie het Probemensch-idee van Kierkegaard bevestigd: kunstenaars en intellectuelen als proefpersonen of guinea pigs.

Patricia de Vries toont hoe eng ons denken kan zijn. Voorbeeld: angst voor een kunstmatige baarmoeder. Die kun je simpel beschouwen als een vraag over wat er gebeurt wanneer de mens ‘de natuur’ of ‘God’ mag verbeteren. Dat is te eng, zegt ze. Beter kijk je verder en relateer je die angsten aan een lange traditie waarin mannen de vrouw en het voortplantingsvermogen proberen te beheersen.

PS: Na de opnamen mailt ze nog boekentips: Caliban and The Witch van Silvia Federici, Objectivity van Lorraine Daston, Dreams Before the Start of Time van Anne Charnock, Dark Matters van Simone Browne. En voor wie wil kijken, zomaar wat films over deze angsten: Punch-Drunk Love, Anomalisa, The Seventh Continent, 2001: A Space Odyssey.