<div class="wpg-element paragraph">
<p>Oekraïners</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Wat als ik naar het plein ga maar de enige blijk te zijn?</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>We waren gekomen met tienduizenden. Terwijl niemand het ons had opgedragen. De docent niet, de baas niet, de partijleiders niet. We deden het uit vrije wil.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<h3>onderwijzers, dokters<br />We zijn eerlijke, hardwerkende mensen. Met politiek hebben we niets. Politiek is voor verraders, voor degenen met de gespreide bedjes, voor de kampbewakers van weleer. Wij zijn onderwijzers, dokters, verpleegsters, winkeliers, taxichauffeurs, notarissen en internetondernemers. We vormen de ruggengraat van de samenleving. Ze moeten naar ons luisteren.<br /></h3>
<p>We betalen belasting, maar we krijgen er niets voor terug. We worden bestolen, en tegelijkertijd medeplichtig gemaakt aan de diefstal. Want als we zelf niet stelen, kunnen we niet overleven. Onze baas steelt van ons omdat zijn baas van hem steelt. Met z’n allen dansen we naar het pijpen van de opperbaas.<br />Dat willen we niet meer. We willen zeggenschap over ons eigen bestaan. We willen leven in een normaal land, zoals de mensen in Europa doen. Vluchten is voor ons geen optie meer. Oekraïne is van ons.<br />Misschien is het allemaal hoog gegrepen, maar omdat we met velen zijn, weten we dat het geen dagdroom is.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<h3>Vaders, moeders, grootvaders<br /></h3>
<p>Eerst bezetten onze studenten het plein. De politie sloeg hen genadeloos in elkaar. Toen kwamen we met z’n allen. Vaders, moeders, grootvaders en grootmoeders.<br />We zetten onze tenten op. We smeedden kachelpijpen aan elkaar, brachten dekens om ons te beschermen tegen de ijzige kou. We maakten vuren om onze handen aan te warmen. Iedereen hielp mee. Altijd was er genoeg eten in de gaarkeukens. De piepers werden gejast, de vuilnis werd opgehaald, de beveiliging waakte voor provocateurs. Er werd niet geplunderd, niet gedronken, geen ruzie gemaakt. We zwaaiden met vlaggen, we galmden onze hymne, en zondag was de kerkdienst op het podium, waar we God smeekten om een betere toekomst.<br />Voor het eerst bouwden we onze eigen samenleving. Het zaaien kon nog wel even wachten, het land was nog bevroren. We staken bloemen in ons haar en maakten muziek.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<h3>‘Glorie aan Oekraïne!’ <br /></h3>
<p>We keken de politiemannen recht in hun ogen. ‘Open je vizier, jullie zijn onze broers, onze vaders, onze vrienden. Voeg je bij ons!’<br />Maar zij kregen opdracht ons te verjagen. Zij verborgen hun gezicht en verwerden tot gewelddadig moordmachines.<br />We wierpen barricades op van pallets en zakken sneeuw. We staken autobanden aan om het rookgordijn ons te laten beschermen. We ramden op de vuurpotten, in ons eigen woeste ritme. ‘Glorie aan Oekraïne!’ brulde een vrouw. ‘Glorie aan de helden!’ brulden de mannen.<br />Soms wilden we ze te lijf gaan, maar anderen hielden ons in toom: ‘Pas op voor provocaties!’ De schijnwerpers reflecteerden in de schilden en de helmen van de Berkoet-politie, honderd meter verderop.<br />Misschien begon toen de oorlog wel. De orgie van geweld.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<h3>Een stok, een staaf, je katapult<br /></h3>
<p>Ze sloegen op ons in. Ze spoten met traangas en schoten met rubberen kogels. Ze grepen ons vast, sleepten ons in busjes en mishandelden ons voor het oog van de wereld.<br />We wrikten de stenen uit de straat en gaven ze door naar het front. ‘Kom, zet helm en masker op. In godsnaam, bescherm je. Trek je vest aan, neem een schild, en steek iets bij je. Een stok, een staaf, je katapult desnoods. Of haal je buks uit de schuur.’ De priester bad de zwarte rook richting de politie. ‘God roept ons om het kwaad van de aarde te verwijderen. Tot het eind, tot de overwinning!’<br />Sommigen werden ontvoerd van het plein, gemarteld en dood teruggevonden in een bos. Het herinnerde ons aan de tijden van het werkkamp, de bewakers, de beulen van de Staatsveiligheidsdienst. Er was geen recht, het lot van onze geliefden was ongewis.<br />We willen nooit meer terug onder het Kremlin. Want voor hen is een mensenleven niets waard.<br />Toen begonnen ze te schieten. Scherpe, korte salvo’s – waar ze vandaan kwamen, weten we niet. Om ons heen vielen ze. Gekrijs van schrik. Paniek. We werden weggedragen op brancards. <br />De nacht was inktzwart. De volgende dag was de president gevlucht.<br />We gooiden de politici van het podium en rouwden om onze doden, die wij in open kisten naar het podium droegen. Daar lagen zij, daar lagen wij, daar lag het vrije Oekraïne.<br />Wie speelt dit spel met ons? Wie heeft de regie, wie heeft de touwtjes in handen? Zal er ooit recht worden gesproken?<br />Nu is het oorlog. We vechten met gebroken handen. Maar voor ons is er geen weg terug.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>De tentoonstelling ‘Maydan – Hundred Portraits’, georganiseerd door Framer Framed en Paradox, is van 17 tot 29 september te zien in de Tolhuistuin, Buiksloterweg 5c, Amsterdam. De opening in aanwezigheid van Émeric Lhuisset wordt gehouden op vrijdag 19 september om 16.00 uur. <br />Het boek ‘Maydan – Hundred Portraits’ (224 pagina’s met teksten in het Oekraïens, Russisch, Frans, Nederlands en Duits) wordt uitgegeven door Paradox_YdocPublishing en André Frère Éditions. Het boek is beschikbaar vanaf 17 september voor € 29,– tijdens Unseen op het Westergasterrein in Amsterdam (Ydoc boekstand) en via www.ydocfoundation.org. Lhuisset zal daar ook signeren op 20 september van 15.00 tot 16.00 uur.<br />Meer info : <br />www.paradox.nl/maydan<br />www.framerframed.nl</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vrij Nederland 13 september 2014</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vrij Nederland 13 september 2014</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vrij Nederland 13 september 2014</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vrij Nederland 13 september 2014</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vrij Nederland 13 september 2014</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vrij Nederland 13 september 2014</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vrij Nederland 13 september 2014</p>
</p></div>


Michiel Driebergen

Lang leve onze helden

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips