Er zijn wel meer boeken over Annie M.G. Schmidt geschreven, maar Het ABC van Annie MG is iets anders. Hierin worden alfabetisch alle kanten van Annie M.G. behandeld door kenners en vrienden. Van de A van Abeltje tot de Z van Ziezo.
De foto op pagina 175 van Het ABC van Annie MG lijkt geënsceneerd, maar is authentiek en voor zover mij bekend niet eerder gepubliceerd. De foto werd gemaakt door Bert Verhoeff, van Renate Rubinstein, Annie M.G. Schmidt en Peter Vos, die zich onzichtbaar proberen te houden in de bosjes van het Weteringplantsoen in Amsterdam, bij de onthulling van het borstbeeld van Simon Carmiggelt op 25 oktober 1988. Renate met hoed in haar scootmobiel, Peter Vos en Annie Schmidt half zichtbaar tussen de struiken, trekkend aan een sigaret. Omdat Renate en Simon Carmiggelt een geheime verhouding hadden gehad kon Renate kennelijk alleen op deze manier bij de onthulling van het beeld aanwezig zijn. Renates verhouding met de meest getrouwde man van Nederland behoorde al tot de waargebeurde ondenkbaarheden toen het bekend werd door de publicatie van Mijn beter ik, na haar dood in 1991, maar deze foto lijkt de slotscène uit de opera Renate en Simon. Hij doet denken aan de eerste sneaky foto van Beatrix en Claus.
De foto vertelt ook van alles over Annie M.G. Schmidt (1911-1995). Dat ze er altijd wel én niet bij wilde horen, solidair was met Renate, zoals ze ooit solidair was met Wim Hora Adema toen die bij Het Parool werd ontslagen. Dat ze zowel meegaand als in de contramine was. Braaf en opstandig. Conventioneel en ongegeneerd. Miskend en koningin. In een van zesentwintig artikelen in Het ABC staat dat ze al op haar dertiende een gedicht schreef over het ongelukkige huwelijk van haar moeder: Had ik Maaskant maar genomen/dan was alles goed gekomen/nu ben ik met Schmidt getrouwd/daarvandaan ging alles fout.
Ze was al vroeg grappig, maar dat bleef onzichtbaar. Ze zag er heel lang uit als het prototype van de bibliothecaresse die ze was: Ik ben een God in het diepst van mijn gedachten/maar in de bibliotheek een volontair/die hunk’rend op een baantje zit te wachten/en boeken uitleent met een zeker air. Haar dominante moeder stuurde haar gedichten uitgerekend naar de dichter die zichzelf een God in het diepst van zijn gedachten vond, Willem Kloos. Die antwoordde, alsof het voor een door haarzelf geschreven komische opera was: ‘Uit den vlotlevendige en harmonische, ja hier en daar zelfs muzikalen ritmus, laat zich afleiden dat er diep wezenlijk iets in haar zingt.’
Het boek is geschreven door kenners van alle kanten van haar leven en werk (Henk van Gelder, Joke Linders, Jacques Klöters, Ivo de Wijs, Thomas de Veen, Gerard Mulder), zodat er alle gelegenheid is om je te verlustigen in anekdotes en de goedgekozen fragmenten uit haar werk. Ze was heel sterk in tegenstrijdigheden en omkeringen. Bij haar werd niet de baron, maar de schoorsteenveger serieus genomen. Een pater heette bij haar niet Fernandus, maar Zwierelier.
Ze bezocht lange tijd de Vrouwensalon van Wim Hora Adema in Amsterdam (Harriët Freezer, Hella Haasse, Mies Bouhuys, Fiep Westendorp, Liesbeth Montagne, Huikje Gomperts), maar was als feministe een uitgesproken ironisch feministe. Je zou nu niet denken dat Schmidt perioden heeft gekend dat niet alles goud was wat er blonk. Dan voelde ze zich ‘uit en out’, of ‘een dooiige boomstam, bedekt met mos’. Haar moeder was hopeloos dominant, maar met haar zong ze wel eindeloos liedjes om de treurige stemming in huis te verdrijven. Ze solliciteerde in de jaren dertig bij de Nutskinderleeszaal, maar vergat dat ze niet van kinderen hield.
Bij Het Parool in de jaren vijftig zaten allemaal individualisten, maar ze deden alles samen in groepen en groepjes. Ze was er de drijvende kracht achter het cabaretgroepje De onderkasten. Bij optredens in De IJsbreker kroop het publiek letterlijk ‘huilend van het lachen over de vloer.’ In 1960 schreef ze ‘Het lelijke eendje’, een liedje om reclame te maken voor de 2CV. Dat was toepasselijk omdat ze het zelf was: pas na haar vijfendertigste bloeide ze op. In 2009 werd het tot het beste Nederlandse recameliedje aller tijden uitgeroepen. Ze kon naar hartelust kankeren en roepen hoe ‘walgelijk’ alles was, ‘en dan toch in mijn binnenste kwinkeleren van genot.’ Ze beschouwde het leven als een ramp, maar het bood wel veel troost.
In het filmpje hieronder legt Annie, Ischa Meijer, grappig en ontroerend als ze was, uit hoe het leven was voor haar 35ste: ‘Niet bloeien, niet botten, niet uitbotten. Een beetje schuw en met ontzettend veel schaamte altijd.’
Je reactie wordt geplaatst zodra deze is goedgekeurd. Je reactie is geplaatst.