Gelukkig hebben vluchtelingen mobieltjes. Hierdoor is het voor creatieve breinen mogelijk ze bij te staan met apps. In Londen wordt in de tech start-up sector driftig geklust aan technologie die het lot van vluchtelingen moet gaan vergemakkelijken.

Eind september gaf Mike Butcher, meester-netwerker en oprichter van het toonaangevende blog TechCrunch, de aanzet tot Techfugees, een losjes georganiseerd collectief van programmeurs en ondernemers dat zich vrijwillig inzet voor het bedenken van oplossingen voor de crisis. ‘In de laatste vijf jaar komt zoveel innovatie voort uit de tech gemeenschap. Tegenwoordig heb je jonge mensen die in een mum van tijd en schijnbaar uit het niets geloofwaardige applicaties kunnen creëren,’ zegt Butcher. ‘Het frustreerde me dat een hoop vluchtelingenorganisaties en ngo’s achterbleven in hun technologische aanpak van de crisis.’ Butchers doel was de verbinding te leggen tussen professionals uit traditionele hulporganisaties en zijn kennissen uit de Londense Tech City, het kloppende hart van de start-up sector in de Britse hoofdstad. ‘Ik ken een hoop mensen,’ voegt hij lachend toe.

Onder leiding van Butcher werd in minder dan twee weken tijd een conferentie op poten gezet waar creatief aangelegde techneuten en afgevaardigden van bijvoorbeeld UNHCR hun ideeën met elkaar konden uitwisselen. Shelley Taylor lichtte haar Refugee Aid App toe en Sholi Loewenthal sprak de ongeveer driehonderd bezoekers toe over Myrefuge.world, ‘een soort Airbnb voor vluchtelingen,’ aldus Butcher. Tijdens de hackathon een dag na de conferentie werden prototypes uit de grond gestampt rondom drie verschillende doelen: het bij elkaar brengen van familieleden die elkaar uit het oog zijn verloren tijdens hun vlucht, het registreren van misdaden tegen vluchtelingen en – wellicht de meest hoogdravende uitdaging – het geven van democratisch gehoor aan ontheemde Syriërs. Tegen het eind van de dag presenteerde de organisatie Migreat al een begin van hun product aan een zaal vol jongelui met laptops op zitzakken: een ‘Skyscanner voor vluchtelingen’, waarmee een vluchteling na het invullen van een formulier overzicht krijgt van de voor hen meest haalbare bestemmingen voor asielaanvraag.

Ook Pranay Manocha sprak tijdens de conferentie. Hij sloot zich in september samen met zijn vriendin Magdalena een weekend thuis op om vrijwel onafgebroken te bouwen aan Refugeemaps.org. In de week na lancering trok de kaart direct zo’n 20.000 bezoekers. Momenteel staan er ongeveer 1.500 locaties op de kaart die gefilterd kunnen worden op categorieën zoals inzamelpunten voor donaties of evenementen. Volgens Manocha zijn techies bijzonder geschikt om zich in te zetten voor de crisis. ‘Een hoop mensen in de tech sector zijn zelf van locatie naar locatie getrokken. We zijn misschien geen vluchtelingen, maar we begrijpen wat zo’n verhuizing inhoudt,’ legt hij uit. ‘Daarnaast hoef je niet rijk te zijn om een app te maken, je hebt alleen de vaardigheden nodig.’

Ook grote tech bedrijven zetten zich inmiddels in voor de vluchtelingencrisis. Eind oktober lanceerde Google bijvoorbeeld de Crisis Info Hub, een website waar vluchtelingen belangrijke informatie kunnen vinden over hun reis. De eerste bestemming die is opgenomen op de site is het Griekse eiland Lesbos. Zomaar een greep uit Google’s instructies: ‘Wanneer je op het strand aankomt, dien je naar de hoofdstad Mytilene te reizen voor registratie… Het is een busreis van anderhalf uur of een wandeltocht van 16-20 uur.’

En Techfugees is internationaal op stoom gekomen. Er zijn bijeenkomsten georganiseerd in Oslo, Warschau en nabij Venetië. Ook in Londen staat de volgende conferentie al op de planning. Butcher hoopt er bijvoorbeeld te kijken naar de mogelijkheden van bitcoin en de blockchain (de technologie die ten grondslag ligt aan bitcoin en transacties registreert) bij het verschaffen van een identiteitsbewijs aan vluchtelingen dat minder makkelijk kwijtraakt dan een paspoort. Daarnaast heeft de organisatie geld ingezameld om het kamp in Calais te voorzien van WiFi. ‘Dit is niet 1939. Veel mensen die tijdens WO II op de vlucht sloegen, verloren elkaar uit het oog. In 2015 hoeft dat niet meer te gebeuren. Technologie gaat ons helpen,’ zegt Butcher. ‘We zullen niet direct met alle oplossingen komen, maar in ieder geval reageert de tech gemeenschap nu op de crisis.