Opgezweept door de lobby van Eneco stemde de Eerste Kamer vannacht tegen de nieuwe energiewet. Nu raken we nog verder achterop bij onze klimaatdoelstellingen.

Op de allerlaatste parlementaire dag van het jaar ging het alsnog helemaal mis. Vannacht torpedeerde de Eerste Kamer de nieuwe energiewet van minister Kamp van Economische Zaken. Het gevolg: de aanleg van grote windmolenparken op zee loopt een vertraging op van minstens een half jaar en gaat volgens de minister miljarden euro’s extra kosten. Terwijl Nederland twee weken geleden vol enthousiasme tekende voor het grote klimaatakkoord in Parijs, raken we dus nog verder achterop met onze doelstellingen om de uitstoot van CO2 te verminderen.

Een ongelooflijke kater. En zoals dat volgens grootmoederswijsheid ook in de politiek gaat: waar er twee ruziemaken, hebben er twee schuld. Minister Kamp van Economische Zaken liet zich van zijn meest onbuigzame kant zien. En dat wil wat zeggen. ‘Ik ben daar niet toe bereid’ en ‘Ik wens het gewoon niet te doen’, waren de afgemeten zinnen die hij gisteren geregeld uitsprak.

En dan had Kamp het over de wens van de meerderheid in de senaat dat de gedwongen splitsing van de regionale energiebedrijven Eneco en Delta – in een netwerk en een energieleverancier – van tafel gaat. De senatoren zetten de boel al snel op scherp door vroeg in het debat een motie te verspreiden waar het kabinet werd opgeroepen van die splitsing af te zien. En Kamp maakte van meet af aan duidelijk dat hij die motie niet ging uitvoeren.

Nu is er voor beide standpunten iets te zeggen: de senaatsmeerderheid vond: een geïntegreerd energiebedrijf zoals Eneco kan een grotere rol spelen bij de verduurzaming van de energie dan een netwerk, andere landen splitsen hun energiebedrijven ook niet en splitsing kost banen in Zeeland. Maar Kamp beargumenteerde: andere energiebedrijven zijn al gesplitst omdat dat lang geleden is afgesproken, energie-infrastructuur moet koste wat kost in onafhankelijke handen blijven om nieuwe duurzame initiatieven de ruimte te geven, en de nieuwe constellatie schept weer nieuwe banen.

De volmaakte patstelling. Het punt was alleen: deze energiewet draaide helemaal niet om de gedwongen splitsing van Eneco. Die ligt al sinds 2006 te wachten op uitvoering en wordt sindsdien met juridische procedures getraineerd. Deze wet moest Nederland klaarstomen voor de broodnodige overgang naar een duurzame energiehuishouding, bijvoorbeeld met de aanleg van nieuwe windmolenparken. Opgezweept door de onmiskenbaar gehaaide lobby van Eneco zelf, staarde de senaat zich gisteravond blind op een ondergeschikt punt. En het hogere doel van de energiewet verloor ze uit het oog. En dan deed de Eerste Kamer ook nog eens niet haar eigenlijke werk, namelijk de kwaliteit van wetten tegen het licht houden. Geen woord bijvoorbeeld over het krakkemikkige toezicht op netbeheerder TenneT, waarvoor de Algemene Rekenkamer waarschuwt.

Alleen de fractie van GroenLinks kreeg op het allerlaatste moment weer zicht op dat hogere doel en stemde samen met PvdA, VVD, D66 en SGP toch voor. Maar de energiewet kwam in de nachtelijke uurtjes uiteindelijk nog één stem tekort. Een stem die Nederland niet schoner maar juist viezer maakt.