Het debat: Trump wordt een ramp voor de VS en de rest van de wereld

Principieel eens

1. Hij is psychopatisch.

‘Trump is een psychopathische narcist,’ zegt Simon Schama in NRC. ‘Het afgelopen jaar heeft Trump grappen gemaakt over de handicap van een journalist, opgeschept over de omvang van zijn genitaliën op televisie en gesuggereerd dat de vader van een politiek rivaal John F. Kennedy doodgeschoten had,’ somt The Huffington Post op. Binnenkort wordt hij bevelhebber van het machtigste leger op aarde. ‘In een wereld met kernwapens is dat beangstigend.’

2. Trump is een corrupte nepotist.

‘In plaats van zijn imperium over te doen aan een blind trust wil Trump de leiding van zijn bedrijf aan zijn eigen kinderen geven. (…) Trump is schijnbaar van plan Amerika tot zijn hoogsteigen familiebedrijf om te vormen. Kennelijk bewondert hij Poetin niet alleen om diens autoritaire beleid, maar evenzeer om diens kleptocratie.’ Karin Spaink in Het Parool.

3. Trump is een racist.

Trump heeft de antisemiet Stephen Bannon tot strategisch adviseur benoemd. Geestverwanten hebben al opgeroepen tot een ‘vreedzame etnische schoonmaak’, openlijk de Hitlergroet uitgebracht en ‘Heil Trump!’ geroepen. Trump heeft als huisbaas zwarte huurders geweigerd en zwarte werknemers in zijn casino’s geweigerd en betwijfeld of Obama in Amerika is geboren, zo somt Toni Morrison op in The New Yorker. ‘En hij wordt gesteund door de Ku Klux Klan.’

Praktisch eens

1. Trump lijkt niet op Reagan.

‘Reagan was een heel fatsoenlijke man, met een redelijk fatsoenlijke campagne. Trump is een schavuit met een gruwelijke campagne,’ zegt Maarten van Rossem in het AD. Trump wordt niet in bedwang gehouden. Hij benoemt onervaren zakenvrienden om zich heen, en het Congres en de meeste staten zijn Republikeins. Niets staat misbruik van macht nog in de weg, schrijft George Packer in The New Yorker: ‘En het kan snel gebeuren.’

2. Hij is een nachtmerrie voor de privacy.

Na Trumps overwinning gingen veel meer mensen Signal gebruiken, de privacy-vriendelijke concurrent van Whatsapp. Uitvinder Moxie Marlinspike legt in The New York Times uit waarom: ‘Donald Trump staat op het punt om de controle te krijgen over het machtigste, meest omvattende en slechtst gecontroleerde surveillancesysteem ter wereld.’

3. Hij is slecht voor de economie.

Onder Trump zal de vrijhandel afnemen, schrijven Willem Vermeend en Rick van der Ploeg in De Telegraaf. ‘Dit heeft tot gevolg dat de wereldhandel zal afnemen en de groei van de wereldeconomie zal vertragen. Vooral voor handelslanden, zoals Nederland, heeft deze ontwikkeling negatieve effecten op de groei, werkgelegenheid en welvaart.’

Principieel oneens

1. Dit is nu eenmaal wat de meerderheid wil.

‘[D]e meeste mensen willen geen feminisme, lhbt-rechten, diversiteit of klimaatpolitiek. Dat vinden ze flauwekul. Onderbuikpolitici snappen dat, elites niet. Voor de meeste mensen is politiek correct wat werkt: meer niet. We gaan een beweging vóór Trump zien om er een succes van te maken.’ Dirk-Jan van Baar in de Volkskrant.

2. Het systeem dwingt presidentieel gedrag af.

‘Ter geruststelling: de president van Amerika mag in naam de machtigste man zijn, in werkelijkheid is zijn invloed beperkt. Het Congres heeft mogelijkheden te over om zijn beslissingen af te zwakken, tegen te houden of terug te draaien,’ vindt Elsevier. ‘De Trump die als een stormram door de verkiezingsstrijd ging, zal als president een andere, meer beschaafde houding aannemen.’ Derk Jan Eppink in de Volkskrant.

3. Trump is een soort Nixon of Reagan.

Toen Nixon en Reagan gekozen werden, dachten veel linkse commentatoren ook dat ze wild om zich heen zouden gaan slaan. Maar Nixon sloot vrede met China en Reagan wist vreedzaam de Sovjet-Unie te ontmantelen. Trump lijkt op Reagan, vindt vicepresident Mike Pence: ‘Ze stegen tot grote hoogte in hun carrière, maar verloren nooit het contact met de gewone Amerikaan.’

Praktisch oneens

1. Lastig voorspelbaar, kalm blijven.

Frank Vermeulen moet in NRC niets hebben van alle apocalyptische voorspellingen over Trump. De toekomst is onvoorspelbaar: ‘Trump afschilderen als het begin van het einde is een overdreven voorstelling van feiten. Hij is de gekozen president die gezien zijn track record en zijn rabiate uitspraken scherp in de gaten moet worden gehouden. Dat kan het best met een koel oog.’

2. Goed voor economie.

‘Trumps oplossing: investeringen in infrastructuur. Duizend miljard dollar. Wegen, bruggen, riolen. (…) Trump wil ook lagere belastingen. Meer uitgeven, minder inkomsten, hogere tekorten, meer schulden. De financiële positie van de VS zal verslechteren. Maar de economie zal meer groeien. De rente stijgt. Na een tijdje ook bij ons. (…) Trump herontdekt de sturende hand van de overheid. Als hij slaagt, zult u hem dankbaar zijn.’ Menno Tamminga in NRC.

3. Zijn pragmatisme is een voordeel voor de EU.

Je kunt vinden dat Trump een politieke prutser is die traditionele bondgenootschappen zoals de NAVO uit eigenbelang beschadigt, schrijft Nausicaa Marbe in De Telegraaf, ‘Maar je zou ook kunnen stellen dat Trump een pragmatische internationale politiek beoogt die zich los zingt van idealen die toch niet meer levensvatbaar zijn (…) en die vooral tot kostbare oorlogen leiden. Met als resultaat een politiek die de EU prikkelt om sterker en autonomer te worden.’