<div class="lead">
Wat Edward Snowden deed voor privacy, doen de Panama Papers nu voor belastingontwijking: ineens schrikt iedereen wakker. Maar, wat vinden we daar nu eigenlijk van?
</div>
<h4 class="normal">Argumenten vóór</h4>
<h5>Principieel voor</h5>
1. Bron van alle kwaad. 
 
‘Als je naar grote wereldproblemen kijkt als armoede, honger of terrorisme, kom je uit bij belastingontwijking als voedingsbodem. (…) Wat we in de Panama Papers zien, is doorgeslagen hyperglobalisering. (…) Als we niet heel snel gaan zorgen dat globalisering echt voor de mensen gaat werken, krijg je revolutie. (…) Wil je écht staan voor Europese en internationale samenwerking, dan moet je dit aanpakken.’ Jesse Klaver in Het Financieele Dagblad.
2. Nederland dreigt een outcast te worden. 

‘Vertrouwen in onze instituties, in onze wetten en in eerlijk zaken doen is cruciaal voor Nederland als aantrekkelijk land om in te investeren. We zien te vaak dat lege Nederlandse brievenbusfirma’s daar afbreuk aan doen. Nederland dreigt op de verkeerde lijstjes terecht te komen. Het is hoog tijd dat Nederland voorop loopt in de aanpak van internationale belastingontwijking,’ schrijft PvdA-Kamerlid Ed Groot in Het Financieele Dagblad.
3. Multinationals zijn uitvreters. 

‘Onze betrouwbare overheid, hoogopgeleide werknemers, onze goede diensten, relatief stabiele economie en ons snelle internet zijn ook aantrekkelijk voor bedrijven die zich in Nederland vestigen. Maar belasting betalen? Ho maar.’ Anne Scheltema Beduin van Transparancy International in OneWorld.
<h5>Praktisch voor</h5>
1. Nu aanpakken: Den Haag is ‘om’. 

Wouter Bos verdedigde in 2009 Nederland nog in het Witte Huis: ‘Elke associatie met Nederland als belastingparadijs (&#8230;) verwerpen wij.’ (Zie Het Debat, VN 06). Zijn partijgenoot Jeroen Dijsselbloem is nu ‘om’ en pakt de brievenbusfirma’s aan. Nederland is te vaak ‘gebruikt’ door bedrijven en was zo onderdeel van het probleem: ‘Nu Nederland EU-voorzitter is, moeten we onderdeel van de oplossing worden.’ Er is nu een Kamermeerderheid voor een hoorzitting over belastingontwijking.
2. Nu aanpakken: bedrijfsleven is verzwakt. 

Onder invloed van populisten als Trump en Wilders verliest de bedrijvenlobby invloed, schrijft Tom-Jan Meeus in NRC. Door ‘een antikapitalistische reflex’ liggen de thema’s van de bedrijfslobby (vrijhandel, EU, immigratie, belastingvrijstellingen) onder vuur: ‘Dit weekeinde bleek dat een Kamermeerderheid een mini-enquête inzake belastingontwijkende multinationals op het oog heeft. De Panama Papers als binnenlandse politiek: opnieuw heeft de werkgeverslobby het nakijken.’
3. Levert enorm veel op. 
 
‘De totale uitgaande stroom royalty’s, rente en dividend bedraagt 82,7 miljard euro. Als we erin zouden slagen over deze stroom effectief 5 procent bronbelasting te heffen, dan praat je al over 4 miljard euro. Dat is tien keer zoveel als het rijksbudget voor natuur. Het gat bij de Nationale Politie is een half miljard, de defensiebegroting is 7 miljard euro.’ Jesse Klaver in het Het Financieele Dagblad.
<h4 class="normal">Argumenten tegen</h4>
<h5>Principieel tegen</h5>
1. Complot om belasting te verhogen. 

‘Overheden geven te veel geld uit,’ zegt principieel belastingontwijker en libertariër Toine Manders op Quotenet: ‘Het geld raakt op bij veel landen. Wat we nu zien, is de vorming van een kartel van landen met hoge belastingtarieven, die landen met lage tarieven onder druk zetten.’
2. Schending van privacy. 

‘De overheid wil alles weten,’ zegt Toine Manders op Quotenet. ‘Zelfs met corrupte landen als China en Venezuela worden afspraken gemaakt over het automatisch uitwisselen van gegevens. (…) het mensenrecht op privacy [wordt] gewoon maar overboord gegooid.’
3. Niks mis met belastingontwijking. 

Jurist Paul van Delft maakt nu reclame met ‘Uw eigen Panama Papers: betaal zo min mogelijk belasting.’ Hij legt uit in NRC: ‘Wij zijn niet van de morele afwegingen. (…) Een autodealer vraag je ook niet aan welke dubieuze doelgroepen hij zijn auto’s verkoopt. Bovendien worden dit soort constructies al eeuwen gebruikt. (…) Daar is toch niets mis mee? Wij spelen het spel volgens de regels.’
<h5>Praktisch tegen</h5>
1. Nederlandse trustsector deugt wel. 

‘De trustsector in Nederland heeft te maken met strikte regelgeving. Je moet niet alleen voldoen aan de strenge eisen van DNB, maar als je bij ons bent aangesloten ook aan ons eigen keurmerk,’ zegt André Nagelmaker, voorzitter van de branchevereniging tegen nu.nl: ‘Internationaal staan we op eenzame hoogte.’
2. Belastingontwijking blijft toch wel. 

‘Het is een utopie om te denken dat belastingontwijking verdwijnt,’ zegt jurist Paul van Delft in NRC: ‘Vergeet niet dat het gaat om een hele industrie van accountants, fiscalisten en advocaten met een behoorlijk lobbyapparaat.’ Christine Lagarde van het IMF verwacht in The Guardian ‘gigantische hordes en obstakels’ omdat belastingheffen de belichaming van soevereiniteit is: ‘Als die soevereiniteit wordt aangetast, zal daar sterk verzet (&#8230;) tegen zijn.’
3. Levert nieuwe bureaucratie op.
De internationale plannen om de trustsector aan te pakken, leveren alleen maar meer bureaucratie op, zegt André Nagelmaker namens de trustkantoren in de Volkskrant. Bedrijven moeten veel meer gaan administreren en rapporteren. ‘Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat de brievenbusmaatschappij verdwijnt uit Nederland, maar dat de trustsector een nieuwe rol vindt als administrateur en secretaris van internationale bedrijven in Nederland en het buitenland.’
<div class="info-box">
<h5 class="tekst">Conclusie</h5>
Nederland mag geen belastingparadijs meer zijn. Maar na de Panama Papers is het niet meer te verdedigen dat multinationals en rijken belasting mogen ontwijken en gewone ondernemers en burgers de volle mep betalen.
</div>

Bart de Koning

Weg met Nederland belastingparadijs! (Of niet?)

Vast in zijn eigen gelijk

Heinen

Verhaal van de Week

Social media hacks

Midterms

Premier Jetten

Exit-strategie

Flashback

Hans Stegeman

Tijd voor activisime

Teun van de Keuken

Stop Big Money

Montana

Zo verslaan we radicaal-rechts

Lula uitgelegd

Werkt het nog?

Demonsteren

Schrijver

S.A. Cosby

Ons nieuwe maandblad!

Nu in de winkel