Grunbergs eerste geloofsbrief, aan de inwoners van Phoenix, Arizona

1. Wordt het niet tijd voor een heilige film? Ik zie u struikelen over teksten alsof verlossing niet meer zou zijn dan een opera zonder boventitels en dan ook nog ontdaan van muzikale begeleiding. Ik zie de kerken vol liggen met instructieve dvd’s, maar het woord bleef Koning Eenoog. De God van de leesbevordering is een kleine duivel. Ontlees, u bent er al mee begonnen, maar nog niet radicaal genoeg. Ontluister, u luistert te veel.

De hocuspocus van de taal moet maar eens naakt worden opgediend, zonder blaadjes sla en dressing; de graat van de vis is de graat van de taal. Elke taal is aan haar eigen stank te herkennen.

Uw heilige tekens maken nog wat geluid zoals de vogels dat doen voor het slapengaan. Doe de deur niet meer open. Alles is interpretatieoorlog, religie, politiek en moraal. En de liefde? Ook zij is interpretatieoorlog, u kunt dus ophouden met slaan.

2. Hoe moet ik deze tekst lezen als ik moet ontlezen, vraagt u zich af. Deze tekst is slechts gebruiksaanwijzing, hij zal zichzelf overbodig maken. Alles is tijdelijk en van al het tijdelijke is onze God en onze heiligheid het meest tijdelijk. Eeuwigheid is voor de anderen. Ik kniel voor u neer en fluister in uw oren: eeuwigheid is voor de anderen.

De mens is een verzameling loze gebaren, daarom kniel ik, omdat ik niet anders dan loze gebaren kan produceren, om duidelijk te maken dat ik mens ben. Om de geschiedenis van de loze gebaren – en er is geen andere geschiedenis – samen te vatten voordat de grote ontlezing over allen en alles zal komen, moeten we snel nog wat loze gebaren maken. De één zal zeggen: dat wordt een walhalla. De ander zal roepen: dat wordt de hel. Ik zeg: nog meer interpretatieoorlogen.

Ik kom u uzelf brengen. Ik heb uw ziel onder mijn arm.

Geeft niet. Roep ‘hocuspocus’ tegen de grote ontlezer. Er wordt getokkeld op alle snaarinstrumenten tegelijk, want iedereen heeft het beste product in de aanbieding. Ook daarom kniel ik voor u: ik heb geen aanbieding en geen product, slechts een spaarrekening, want ook het geld is een loos gebaar, vooral geld op spaarrekeningen.

Ik kom u uzelf brengen. Ik heb uw ziel onder mijn arm. De mooiste ziel van alle zielen, mijn lievelingsziel, mijn lievelingsgod. Nog even geduld, straks komt het liefdeslied.

3. Hoe herken ik de grote ontlezer? Kijk in de spiegel. Zal de grote ontlezer verlossing brengen? Wis en waarachtig en ook nog eens verlossing zonder gratis dvd’s.

En waar moet u heen met uw lijden? De vuilnisplaatsen van het lijden zijn vol. Bewaar het in een kommetje in woon- of slaapkamer. Sleep het mee naar uw hol. Het lijden is uw verhaal. Vertel het aan iedereen, maar houd het kort. Na drie minuten voldoet: et cetera et cetera.

Het gebed van de nieuwe tijd, het gebed van de verloste mens is niet moeilijk uit het hoofd te leren: et cetera, et cetera. Spreek het drie keer per dag uit. Alle heiligheid is herhaling.

4. U zegt: ‘Maar de grote ontlezer maakt mijn lijden belachelijk, hij is een clown.’ Niet meer clown dan zijn illustere voorgangers. Minder clown zelfs. Als de grote ontlezer iets te zeggen heeft, behalve hocuspocus en et cetera et cetera, is het: minder clown graag.

U bent de ongeliefde, u bent de ongelukkige, u bent de mislukkeling. Maar hou het geheim.

Hij reikt u de hand, maar niet de helpende hand. Hij geeft u tekst, maar geen verhaal. Hij laat u de nooduitgang zien, maar de nooduitgang is geen betekenis, alleen voor hen die er gebruik van maken. Hij zegt: dit is de tafel en dat is de stoel, hier is het blikje cola, het zal u aan het denken zetten. De geschiedenis van het menselijk denken is een dansvoorstelling. De beer heeft een hete plaat nodig om te dansen, maar u, mens, u hebt slechts de belofte van betekenis nodig om te dansen tot het ochtend wordt. Als u bedlegerig bent, knipper met uw ogen.

5. Dan nu het liefdeslied, over de liefde en de God die alles goed zullen maken. Snuit uw neus, poets uw tanden. Waarom zou u andermans goden van hun sokkel trekken? Zo kleinzielig zijn we niet. Ook de afgoden verdienen eerbied. Zeg niet: niemand houdt van mij. Zeg niet: overal zijn mensen samen en gelukkig, ik ben ongelukkig. Zeg niet: iedereen heeft succes, ik ben de mislukkeling.

U bent de ongeliefde, u bent de ongelukkige, u bent de mislukkeling. Maar hou het geheim. Groet de mensen vriendelijk, zij hebben hun eigen geheimen. Gruwelijke geheimen. Grijp iets vast, betekeniszoeker, alle betekenis is een gruwelijk geheim.

De mens is hardnekkig, maar zijn fata morgana’s zijn nog hardnekkiger.

6. U staat tussen de grote en kleine verhalen in en bent bang ademnood te zullen krijgen, maar vrees niet, de nieuwe tijd zal op de oude lijken. Alleen moet u nu de heilige boeken zelf schrijven. En zij die niet kunnen schrijven, filmen de heilige verhalen met hun telefoon en zij die niet kunnen filmen, fotograferen zichzelf, alle foto’s samen zullen een film blijken te zijn. De oude God wenste niet te worden afgebeeld. De nieuwe God wil alleen maar worden afgebeeld. Dat is de heilige film waarover ik sprak.

7. Zij zeggen: God bestaat niet. Ik zeg: waarom is Hij dan zo beroemd? Zou roem het niet-bestaande zijn? De beroemdste fata morgana verdient zeker weer een mensenoffer. Of anders een scheldkanonnade. De mens is hardnekkig, maar zijn fata morgana’s zijn nog hardnekkiger. Zij zeggen: God zegt dit. Of: God zegt dat.

De buiksprekers zijn van vroeger. Nu staat de grote ontlezer op het punt te komen. Hij is onder ons. Hij bezoekt al onze cafés, eet in onze restaurants, likt onze borden leeg, spreekt ons toe in onze parlementen.

U kent uw eigen naam. U woont in uw eigen buik. U bent uw eigen pop. God is een mogelijkheid. Net als u.