Ype Driessen
Fotostripmaker van o.a. de autobiografische fotoroman Het nadeel van de twijfel en presentator van podcast De eeuw van de amateur
‘Ik vind het bijna komisch dat de wereld volledig de soep indraait, terwijl er een supersimpel wondermiddel bestaat dat de mensheid kan helpen bij het bestrijden van klimaatverandering, pandemieën en het wereldvoedselprobleem, en dat ook nog bijdraagt aan het verlichten van oneindig lijden, namelijk − moet ik het nog zeggen − het niet eten van andere dieren.
Iedereen die ik ken die gestopt is met het eten van vlees ervaart dit bovendien ook nog eens als een enorme persoonlijke bevrijding.
Er komt een dag dat we in totale verbijstering zullen terugkijken op onze “omgang”, om het maar even eufemistisch te zeggen, met dieren. Misschien ligt die dag nog ver in de toekomst, maar misschien − hopelijk − breekt hij eerder aan dan we nu denken. De cancel culture zal dan nog zijn handen vol hebben aan al die mensen die maar stug door blijven barbecueën terwijl ze in 2021 allang beter hadden moeten weten, en eigenlijk ook daadwerkelijk wel beter weten, maar dat verdringen in een adembenemende daad van cognitieve dissonantie.
2021 moet echt het jaar zijn dat mensen stoppen met vlees eten, er is simpelweg geen enkel excuus meer voor.’
Tofik Dibi
Schrijver van Het monster van Wokeness en bestuursadviseur stadsdeel Nieuw-West (Amsterdam)
‘De ene helft van Tofik zegt: “Je moet productief zijn, hard werken, ambitie op ambitie stapelen.” De andere helft zegt: “Kijk hoe vergankelijk dat allemaal is.” Heel veel mensen hebben dit jaar hun familie verloren, hun werk, hun woning, zijn ziek geworden, hebben een onderwijsachterstand opgelopen. Het voelt alsof er tijd nodig is om met elkaar te zijn en voor elkaar te zorgen. Dat deel denkt: “Chill even en denk na over de grote dingen.” Maar een ander deel denkt dus: “Er is nu momentum. Black Lives Matter, de strijd tegen seksisme, de queerbeweging, het klimaat – er zijn nog nooit zoveel mensen op de been geweest als nu, you better get to work now.” Dat botst met elkaar.
‘Er is een moment om woke te zijn en een moment om te slapen’
If I can’t dance I don’t want to be in your revolution, zoals feministe Emma Goldman (1869-1940) zou hebben gezegd. Dat is hoe ik het wil: dansen, sjansen, flirten, gek doen, soms ook even niet woke zijn. Er is een moment om woke te zijn en een moment om te slapen. Die balans, dat is voor mij de uitdaging. Hoe kan ik uitgerust mijn idealen uitdragen en proberen te realiseren? Je kan bezeten raken van productief te zijn. Op werkgebied, omdat je je onmisbaar wil maken. Maar ook op het gebied van activisme: “Ik móét me uitspreken, ik móét me uitspreken, ik móét me uitspreken.” Ik zie op sociale media hoe mensen opbranden, in no time. Revolutie já, maar ook pauze en een feestje en een after en lunchtijd en slaaptijd. We willen strijders zijn, maar ook leven.’
Josefien Mooij
Psycholoog en stoppen-met-roken-coach
‘Eigenlijk staan nieuwjaarsvoornemens me tegen. Ik maak ze dan ook nooit. Terwijl het in principe het allerbelangrijkste is: bepalen wat goed is voor je én daar gehoor aan geven. Ik denk alleen dat er vaak te gemakkelijk mee wordt omgegaan en dat het tot teleurstellingen kan leiden als goede voornemens niet lukken.
Dat klinkt heel pessimistisch, terwijl iets willen veranderen juist spreekt van optimisme. Maar wat ik heb ervaren, bij mezelf en bij patiënten, is dat gedrag moeilijk te veranderen is. Vaak liggen er dingen onder en hebben mensen er nog teveel aan waardoor ze het blijven doen. Neem roken. Wat schuilgaat onder de moeite om daarmee te stoppen, merk ik, is angst. Angst om afscheid te nemen van iets wat je jarenlang hebt gedaan. En de angst dat het niet lukt, en dat als het mislukt, je het nooit meer gaat proberen.
‘Ik vind intenties mooier dan goede voornemens’
Met een voornemen ben je per definitie streng voor jezelf. Dat hoeft niet erg te zijn, want zonder een beetje strengheid bereik je nooit de vrijheid van niet meer te hoeven roken, van gematigd kunnen eten of van genoeg beweging. Maar het moet uit jezelf komen, niet uit de kalender. Daarbij vind ik een intentie mooier dan een voornemen. Dat laat zien dat je ergens mee aan de slag gaat. Gedragsverandering gaat met vallen en opstaan: kijken wat er misging, en weer verder. Eigenlijk kun je beter elke maand een intentie uitspreken dan halsoverkop te denken: nieuw jaar, nieuwe dingen.’
Merlijn Twaalfhoven
Componist, kunstenaar en auteur van Het is aan ons
‘Het is crisis op allerlei manieren. Het gaat niet goed met de relatie tussen arm en rijk, wit en zwart, zorg en economie, welvaart en welzijn, democratie en sociale media, mens en natuur, de huidige populatie en toekomstige generaties. Maar we kúnnen hierbij een rol van betekenis spelen. Deze crises zijn namelijk verbonden met de verhalen die we vertellen, met de betekenis die we aan dingen geven, met zorg en aandacht. Dat is allemaal mensenwerk. Het wordt niet van hogerhand georganiseerd, ontworpen of doorgeduwd, maar ontstaat als we ons idealisme weten om te zetten in daden.
‘Vraag jezelf: wat kan ík goed? En vervolgens: op welke plek is dat heel hard nodig?’
Alleen: hier gaat het alsnog mis. We worden gebombardeerd met berichten over goed en kwaad, goede doelen en acties, petities en donaties. Het is te veel. Vraag daarom aan jezelf: wat kan ík goed? En vervolgens: op welke plek is dat heel hard nodig? Als je die plek weet te vinden, is het zaak om aan de slag te gaan. Reserveer een dag per maand − of per week − om één ding echt te doen. Wees bewust tunnelvisionair, bijt je vast. En maak het besmettelijk. Vraag elkaar: wat is jouw schitterende obsessie voor 2021?’
Nilofar Feizi
Coach en medeoprichter van Afghaans restaurant Mantoe (Amsterdam)
‘Het hoofdthema van 2021 wordt, als het aan mij ligt: verantwoordelijkheid. Om te beginnen voor je eigen leven. Waarin je je afvraagt hoe je je leven echt wilt leven. Dat vragen mensen zich wel meer af, maar te vaak maar half. Ik hoop dat dit nu een collectief goed voornemen wordt. Tijd is in 2020 opeens heel relatief geworden. Door corona worden we gedwongen – of beter gezegd: geholpen – even stil te staan en naar binnen te keren: “Wat laat ik los? Als ik helemaal opnieuw kon beginnen, wat zou ik dan doen?” Van daaruit kun je weer naar buiten toe en stilstaan bij hoe je iets kunt betekenen voor de wereld.
‘Mijn antwoord is: doe je thermosbeker weg’
De aarde was al ziek, en nu wij zelf ook. Ook hier kan corona ons iets leren. Consumeren, van dat ene nieuw gekochte shirtje tot het nieuws en sociale media, maakt ons vatbaar en stuurbaar. In plaats daarvan zeg ik: neem de verantwoordelijkheid om te kijken hoe je zelf waarde kan toevoegen. In mijn baan als coach pas ik dit onder meer toe met meditatietrainingen. En via het restaurant dat ik met mijn familie heb geopend: we wilden iets positiefs toevoegen aan het negatieve beeld dat van Afghanistan bestaat. Voor volgend jaar is het doel: duurzaamheid in de hele keten, tot en met fairtrade producten van Afghaanse boeren. Het is tijdrovend, want de wereld is hier nog niet echt op ingericht. Maar het is een mooi streven.’
Dirk Groot
Zwerfafval-analist ‘de Zwerfinator’
‘Mijn antwoord is: doe je thermosbeker weg. Een paar jaar geleden heb ik een thermosbeker voor koffie gekocht, want toen ik onderzoek deed naar zwerfafval zag ik overal wegwerpbekers liggen. Ik nam hem overal mee naar toe, de hele dag door dronk ik koffie. Tot ik me begon te realiseren dat het een symptoom is van de consumptiemaatschappij. Het is een continue bron van drinken kopen.
Toen ik studeerde, zat ik veel in de trein. Stations verkochten toen nog amper eten en drinken. Tegenwoordig vind je er hele voedselpaleizen. Zelfs met een herbruikbare koffiebeker houd je dit in stand. Als je onderweg je thermosbeker laat vullen, koop je voor je het weet weer een voorverpakt broodje. Op een dag vergat ik de beker. En jawel: de dag ging gewoon door en toen ik thuis kwam, smaakte de koffie voor het eerst in tijden weer heel lekker. Nu neem ik een echte beker mee, zonder deksel. Áls ik dan koffie drink, dan neem ik de tijd om er echt even van te genieten.’
Je reactie wordt geplaatst zodra deze is goedgekeurd. Je reactie is geplaatst.