Buitenland
Advocaat Jan Hofdijk maakt zich grote zorgen over zijn cliënte Victoire Ingabire, de Rwandese oppositieleidster die jarenlang met haar gezin in het Nederlandse Zevenhuizen woonde. Zij staat op dit moment in haar vaderland terecht op verdenking van samenzwering tegen de staat en het hebben van een genocidaire ideologie.
Tijdens de genocide in Rwanda in het voorjaar van 1994 werden zo&#8217;n achthonderdduizend tot een miljoen Rwandezen vermoord, vooral Tutsi&#8217;s maar ook Hutu&#8217;s. Dat laatste wordt niet erkend: in de Rwandese wet is opgenomen dat het een genocide op Tutsi&#8217;s betreft. Dat maakt alle Hutu&#8217;s tot genocidairs en alle Tutsi&#8217;s slachtoffer. Mensen als Victoire Ingabire, die wat anders beweren, kunnen achter slot en grendel verdwijnen.
Ingabire vertrok in januari 2010 naar Rwanda om mee te doen met de presidentsverkiezingen in augustus 2010. Dat lukte niet, zij kon haar politieke partij FDU Inkingi niet inschrijven. Drie maanden na haar komst werd ze gearresteerd en beschuldigd van divisionisme (het zaaien van verdeeldheid) en het hebben van een genocidaire ideologie. Ze kreeg huisarrest. In oktober 2010 werd ze voor de tweede keer gearresteerd en gevangen gezet, nu met nieuwe beschuldigingen van terrorisme en samenzwering. Ze zit sindsdien in een cel.
Tegen Ingabire is levenslang geëist. &#8216;Zo&#8217;n proces verloopt niet eerlijk,&#8217; zegt Hofdijk. &#8216;Getuigen worden onder druk gezet en omgekocht om hun verklaringen aan te passen en aanklagers vervalsen bewijs.&#8217; Maar dat zijn niet de enige problemen. Zo is haar eerste advocaat, de Amerikaan Peter Erlinder, op onduidelijke gronden gearresteerd en is haar voorarrest op onrechtmatige wijze verlengd.
Opvallend in dit proces is de sleutelrol die is toebedeeld aan documenten die in december vorig jaar in beslag werden genomen tijdens een huiszoeking in haar woning in Zevenhuizen, waar haar man en kinderen nog steeds wonen. Tijdens de huiszoeking, die plaatsvond op verzoek van het Rwandese Openbaar Ministerie, werden computers, boekhouding en talloze documenten in beslag genomen. In april van dit jaar kwam een delegatie van het Rwandese OM naar Nederland om de in beslag genomen spullen in te zien. Zij selecteerden uit al dit materiaal negen documenten die ze wilden gebruiken in het proces tegen Ingabire. De rechter besloot daarop dat van die negen er drie daadwerkelijk naar Rwanda mochten worden verstuurd.
Grote vraag is natuurlijk hoe belastend de drie documenten zijn. Staat erin dat Ingabire complotteerde tegen de staat? Dat zij opdracht gaf om wapens en granaten te kopen? Soldaten te rekruteren? Niets van dat al, aldus advocaat Hofdijk. Hij mocht afgelopen vrijdag de negen documenten inzien waarover de rechter besliste, samen met een collega en de echtgenoot van Ingabire. Volgens Hofdijk gaat het om onschuldig materiaal. &#8216;Lachwekkend soms. Je vraagt je af waarom het Rwandese OM behoefte heeft aan twee pagina&#8217;s uit een presentatiecursus. En wat wil het zeggen dat Victoire een pamflet van de Oost-Congolese rebellengroep Mai Mai in bezit had? Die pamfletten krijg ik via de mail ook toegestuurd, maar dat wil niet zeggen dat ik het met hun standpunten eens ben.&#8217;
De volgens de Nederlandse advocaten onschuldige documenten mogen tot nu toe niet worden gebruikt in de rechtszaak. Ze zijn namelijk nog niet formeel in bezit van de Rwandezen, die alleen inzage hebben gehad. Op verzoek van ChristenUnie-voorman Joel Voordewind beloofde minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal de Kamer te informeren als de documenten zouden worden verstuurd. Groot was dan ook de verbazing toen op de eerste dag van het proces bleek dat de aanklagers hun beschuldiging mede baseerden op vijftien uit Nederland afkomstige documenten, die ter zitting kort werden samengevat. Had Nederland de documenten soms gestuurd zonder de Kamer te informeren? En zo niet, hoe kan het dan dat de Rwandese aanklagers deze vijftien stukken in bezit hebben? En hoezo vijftien?
Advocaat Hofdijk heeft inmiddels zo weinig vertrouwen in het eerlijk verloop van het proces tegen Ingabire, dat hij deze week in een kort geding van minister Rosenthal eist af te zien van verzending van de stukken. &#8216;Het gaat er daar zo oneerlijk aan toe, ik zou er nog geen wc-rol naartoe willen sturen.&#8217; Kamerlid Joel Voordewind, die eerder twee spoeddebatten over de zaak-Ingabire aanvroeg noemt het &#8216;onbegrijpelijk&#8217; dat de Nederlandse regering nog steeds niet wil inzien dat hier sprake is van een politiek proces, dat alleen is bedoeld om de almacht van de Rwandese president Paul Kagame te garanderen. &#8216;Ik ga ervan uit dat de documenten hangende het kort geding dat nu is aangespannen niet naar Rwanda worden verstuurd. Mocht dat onverhoopt toch zijn gebeurd, dan trek ik natuurlijk aan de bel. We hadden afgesproken dat de Tweede Kamer vooraf zou worden geïnformeerd.&#8217;
Wanneer het kort geding plaatsvindt is nog niet bekend. Wel werd maandag bekend dat het proces tegen Ingabire is verdaagd tot 4 oktober.

Anneke Verbraeken

Een Hutu, dús uit op genocide

Brug dicht, geld op

Werkt het minderheidskabinet?

Tussenstand zomerreces 

6 miljard tekort op Rijkswaterstaat 

Verhaal van de Week

Kruistocht tegen de hoofddoek

Chard van den Berg

Cassettes en cd's zijn terug

Zeitgeist: TikToktrend

Big Tech maakt van burgers vee

Essay Roxane van Iperen

Vladimir Poetin is de wanhoop nabij

Rusland

De AI-hype is ordinaire landroof

Hans against the machine

Super El Niño is hier

Column Hannah Prins

Wat is leuk in juli?

Cultuurtips