Nieuws!
In India woont een man die Prahlad Jani heet en die al meer dan zeventig jaar niet eet of drinkt. Hij mediteert veel en leeft van een soort levenselixer dat hij via zijn gehemelte krijgt toegediend door een hindoegodin. Het klinkt onwaarschijnlijk, maar onlangs is hij onderzocht door medici die bruikbare kennis hoopten op te doen voor astronauten op lange ruimtereizen.
De Telegraaf: &#8216;De artsen van de drieëntachtigjarige yogi Prahlad Jani uit India [&#8230;] staan voor een raadsel nu de man de afgelopen twee weken daadwerkelijk zonder eten en drinken heeft geleefd. Veertien dagen lang werd de yogi door een groep van dertig artsen vierentwintig uur per dag geobserveerd in een ziekenhuis in de stad Ahmedabad.&#8217;
En wie denkt dat het een haastig prutonderzoekje was, vergist zich lelijk. De Pers: &#8216;In zijn kamer zijn twee camera&#8217;s geïnstalleerd. Een mobiele camera filmt hem als hij naar buiten gaat, zodat hij permanent in de gaten wordt gehouden. Met elektroden wordt zijn hersen- en hartactiviteit gemeten.&#8217;
U twijfelt nog? Nu.nl: &#8216;Hij kreeg gedurende de twee weken enkel water om zich mee te wassen en om zijn mond mee te spoelen. De hoeveelheid werd vooraf en nadat hij het weer had uitgespuugd gemeten.&#8217;
De vraag is nu: waar zit de vergissing? Zijn die dokters achterlijk? Zitten ze in het complot? Zijn het helemaal geen dokters? Alles kan, maar het hoeft niet eens: de vergissing zit al ingebakken in de opzet van het onderzoek.
Het is de klassieke fout die altijd weer wordt gemaakt bij &#8216;grondig&#8217; onderzoek van mensen met speciale krachten: men schakelt &#8216;de wetenschap&#8217; in. Biologen, natuurkundigen, dokters&#8230; Het lijkt logisch, maar in feite zijn vakgeleerden juist totaal ongeschikt voor dergelijk onderzoek. De aangewezen persoon om zulke observaties te verrichten, is namelijk niet een geleerde, maar een goochelaar: die weet tenminste waar hij op moet letten. En als die geen verklaring vindt, kun je daarna altijd nog de universiteit bellen. De professionele ontmaskeraar James Randi roept dit al jaren, maar telkens weer denken geleerden dat zij er zelf wel uitkomen met camera&#8217;s en hartslagmeters.
En daar gaat het dus telkens weer mis. Door de goochelaar over te slaan en meteen artsen in te schakelen, gaat men er impliciet al vanuit dat er een medische verklaring moet zijn voor het fenomeen, en dat is precies wat &#8216;paranormalen&#8217; willen. Aan een cardiogram is namelijk niet te zien wat ze in hun mouw hebben.
In het geval van Prahlad Jani biedt het spoelen van zijn mond een aardig inkijkje in zijn werkwijze: de onderzoekers richtten zich volledig op het meten van dat uitgespuugde water, en stonden hem intussen toe om zich (zoals op filmpjes is te zien) bij het baden uitgebreid met water te overgieten. De klassieke &#8216;afleiding&#8217; dus, waar iedere goochelaar gebruik van maakt &#8211; zoals iedere goochelaar weet.

Jonathan van het Reve

De yogi en de wetenschap

Ongelijke transzorg

Machtige Eerste Kamer

Democratisch tekort

Bange huisartsen

Verhaal van de week

Clickbait-sletjes

Nicolaas Veul

Nederland in crisis

Hans against the machine

Iedereen naar het buitenland

Hollander zoekt asiel

‘Mam, ik ga toch niet dood?’

Reportage

Tibet bezet

China verstevigt zijn grip

Het verdriet van Tibet

Iedereen is hypocriet

Hannah Prins

Tien openluchtbioscopen

Cultuurtips