Ton Schroor
In een tijd waarin de politiek ongevoelig lijkt voor noodkreten uit de culturele sector, is Ton Schroor (41), Gronings wethouder van onder andere cultuur, een opvallend bestuurder. Niet alleen gaat hij geheel tegen de trend in staan voor kunst en cultuur, hij maakt er geld voor vrij. Boven op de dertig miljoen die er jaarlijks in de begroting staat voor cultuursubsidies, investeert hij de komende jaren twee miljoen in culturele instellingen.
Waarom? Omdat hij gelooft dat cultuur iets zegt over de identiteit van een stad en economisch voordeel oplevert. Met grote festivals, professionele podia en een internationaal gevierd museum staat Groningen op nummer twee in de culturele top 5 van Nederland. Schroor wil dat graag zo houden.
Voor de bezuinigingen van het kabinet heeft hij geen goed woord over. In Buitenhof sprak hij in september 2011 van een dodelijke cocktail, waarmee hij doelde op de combinatie van tweehonderd miljoen aan bezuinigingen en de btw-verhoging op de podiumkunsten. Schroor hekelt het visieloze cultuurbeleid. Hij wil de discussie aangaan om een gemeenschappelijke lijn van Rijk en gemeente op het gebied van cultuur te creëren. Kritiek heeft Schroor ook op de oppositie, waaronder zijn eigen partij D66. &#8216;Landelijk hebben we ons onvoldoende geprofileerd door niet genoeg afstand te nemen van dit cultuurbeleid.&#8217;Schroors visie op cultuur past bij het streven van Groningen om een bruisende stad te zijn in een dunbevolkte regio, die mensen en bedrijven trekt uit het hele land.
Maar ook binnen de stadsgrenzen voert de wethouder een strijd voor cultuur. Er moet een Groninger Forum komen, een pand in het centrum waarin verschillende culturele instellingen zoals de bibliotheek, een filmhuis en een debatcentrum gehuisvest worden: een tweede topattractie naast het Groninger Museum die eind 2017 de deuren moet openen, maar er is stevige weerstand tegen het prestigeproject. Jarenlang is er gediscussieerd over de zin en de kosten van het Forum en het leek er even op dat het hele project niet door zou gaan. Daar heeft Schroor een stokje voor gestoken door consequent te blijven hameren op het belang van een breed toegankelijk cultuurcentrum in de stad waar een kruisbestuiving van kunstdisciplines plaatsvindt.
Dat de oppositie Schroor een &#8216;wethouder van marketing&#8217; vindt met een mooi verhaal, maar weinig inhoud, wuift hij weg. &#8216;Ik ben hier niet gekomen om de stoel warm te houden. Ik sta echt voor iets. Dat laat ik ook wel zien met het geld dat ik beschikbaar stel voor cultuur in de stad en mijn vorderingen met het Forum.&#8217;
21 Nederlanders die de blik kantelen
De natuurkundige die Einstein van zijn voetstuk durft te stoten is geniaal of gek. De advocaat die met een longontsteking in de rechtszaal blijft vechten voor de slachtoffers van gifgasaanvallen is een idealist die nooit opgeeft of heeft te veel Amerikaanse rechtbankdrama&#8217;s gekeken. De drieëndertigjarige europarlementariër die Europa&#8217;s Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken wil afzetten, is een briljant politiek talent of verblind door overmoed. De Marokkaanse rapper die vergeten Nederlandse volkszangers op een schild hijst, zet het hitsige integratiedebat prachtig op zijn kop of is een irritante aandachtszoeker.
In dit nummer presenteren wij eenentwintig dwarsdenkers. Of ze nu hemelbestormers of relschoppers zijn, zij zetten het debat op scherp. Ze durven tegen de stroom in te roeien en trekken zich niets aan van hoe het hoort. Ze kantelen de blik en laten een andere werkelijkheid zien. Ze verschansen zich niet in studeerkamers, maar maken hun tegendraadse ideeën en overtuigingen waar. Of ze de wereld echt zullen veranderen, kan alleen de toekomst uitwijzen. Maar ze proberen het tenminste.
Vorig jaar stelde VN voor het eerst een gezelschap dwarsdenkers voor. Hebben zij hun eretitel waargemaakt? Niet allemaal. Het VVD-Kamerlid Jeanine Hennis die aankondigde de liberale beginselen nooit te zullen verkwanselen, is ingekapseld in de gedoogconstructie en heeft dwarsheid ingeruild voor fractiediscipline. Maar Paul Polman van Unilever sleepte recent de titel Topman van het Jaar 2011 in de wacht, precies om de reden waarom VN hem verkoos: zijn durf duurzaamheid tot hart van zijn multinational te maken. Het bekoorde ons dan weer minder dat de man die zei dat de wereld niet in een financiële maar een ethische crisis verkeert afgelopen april moest bekennen dat zijn bedrijf verboden prijsafspraken had gemaakt. De &#8216;laatste socialist&#8217; Hans Spekman heeft het intussen tot partijvoorzitter van de PvdA geschopt. Toch heeft hij vooralsnog niet weten te voorkomen dat de kiezer die zijn gedachtegoed deelt, naar de SP overloopt. De Vlaamse hoofdredacteur Peter Vandermeersch van NRC Handelsblad heeft er voor gezorgd dat de oplage tegen het tij in stijgt. Wel brengt hij nog steeds menig columnist en lezer tot razernij met zijn buiging naar de commercie.
We bedoelen maar: een beetje dwarsdenker wekt irritatie én bewondering op. Ook dit jaar discussieerden de redacteuren van Vrij Nederland verhit over wie de geuzennaam verdient. &#8216;Job Cohen, die zich niet tot populist heeft laten omvormen door Haagse mannetjesmakers,&#8217; vond de een. &#8216;Eva Jinek, de topjournaliste die grote risico&#8217;s neemt door met &#8220;maffiamaatje&#8221; Moszkowicz in bed te duiken en naar Wakker Nederland te vertrekken om daar gewoon een goed programma te maken,&#8217; zei een ander. In de komende pagina&#8217;s vindt u het gezelschap waar we geheel ondemocratisch op uit zijn gekomen. Als u denkt dat we fatale fouten hebben gemaakt of prachtige exemplaren van de soort hebben gemist, horen we het graag.
Reacties en suggesties zijn van harte welkom op redactie@vn.nl. Maurits Martijn en Tomas Vanheste

Eva Schram

De wethouder die het regeerakkoord ontkent; DWARSDENKERS

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips