Knoeien met eten
In Shanghai is het ‘hairy crab’-seizoen in volle gang. Op straat, in de supermarkt, overal harige krabben, de scharen netjes vastgestrikt. De nog levende beesten worden opgepakt, omgedraaid en beklopt. Een supermarkt biedt vuistgrote ‘rivierkrabben’ aan voor twee euro tachtig per ons. De krabben uit het Meer van Yangcheng, het beste van het beste, kosten tegen de vier euro per ons.
Een beetje krabeter kiest voor de Yangcheng-krab – net als met slang en schildpad is het eten van deze krab statusverhogend. Maar op de markt om de hoek zijn al Yangcheng-krabben te koop voor eenderde van de prijs. Met Yangcheng-zegels en al. Nepzegels. Ook is er altijd wel een relletje over de antibiotica en hormonen die gebruikt worden om de krabben een beetje op te peppen. Zo troffen de Taiwanezen laatst een gevaarlijk, kankerverwekkend antibioticum aan in een geïmporteerde partij YC-krabben van meer dan zeshonderd kilo. ‘Onmogelijk,’ reageerde Yang Weilong, voorzitter van de Harige Krab Vissers Vereniging in de provincie Jiangsu, waar het Yangcheng-meer ligt. ‘Elke partij krabben wordt getest op antibiotica,’ aldus Yang in de Shanghai Daily. Het gaat dus ofwel om fake krabben, ofwel de handelaar ter plekke heeft antibiotica gebruikt om de krabben een glanzend schildje te geven.
Het is maar één voorbeeld van het massale gerommel met voedsel in China. Andere recente schandalen: varkensvlees met clenbuterol, slakken met een gevaarlijke parasiet en rijst van zeventien jaar oud, opgepoetst met industriële olie.
Geregeld zijn hele scholen de dupe. Leerlingen worden ziek van sojamelk, bonencake, varkensvlees, eieren, kip en nog veel meer. Elke week worden producten uit de handel genomen, met een piek bij speciale gelegenheden: ‘mooncakes’ in september, vitaminepreparaten met Chinees Nieuwjaar, plakrijst in palmbladeren in de meivakantie. Het ergste geval van ‘fake food’ deed zich twee jaar geleden voor, toen twaalf baby’s overleden als gevolg van nepmelkpoeder.
Als het maar glimt, is het motto van handelaren en fabrikanten. Schaamteloos wordt er gerommeld: hormonen en antibiotica in vlees, melk en kweekvijvervis; groei- en kleurstoffen in sinaasappelen en meloenen, kankerverwekkende verfstoffen in eieren. Tel daarbij op de verontreinigde grond, het vervuilde zee- en rivierwater en de pesticiden, en een bezoek aan de buurtmarkt om lekkere verse spullen van het Chinese land te halen, wordt een deprimerende aangelegenheid. Dan maar naar de dure supermarkt, waar sinds kort organische groente ligt. En dan maar hopen dat het waar is.
Petra Quaedvlieg
Goeie jongens
‘Als je liever met je vingers werkt in plaats van met je hoofd, ben je toch niet meteen een crimineel?’ De blonde jongen in het filmfragment kijkt een beetje ongelukkig. Het publiek in de roodfluwelen stoelen van het Amsterdamse Tuschinski-theater begint uitzinnig te klappen. De honderden vmbo- en mbo-jongeren zijn vanuit heel Nederland naar hier gereisd om de lancering van de tv-serie C Yourself bij te wonen, een initiatief van jongerenorganisaties LAKS en JOB. Lui en crimineel, dat is de vmbo’er volgens velen ten voeten uit. De media hebben de jongeren dit slechte imago bezorgd. Maar nu slaan die luie criminelen terug met een eigen televisieserie. Elke zondagmiddag laten zij zien dat ze wel degelijk ‘onwijs leuke mensen’ zijn die van aanpakken weten. ‘De ruggegraat van de samenleving’ noemen de Amsterdamse wethouder Aboutaleb en Schiphol-directeur Cerfontaine ze tijdens een peptalk op het podium.
Na afloop staan de jongeren met een drankje in de hand te keuvelen. Ze lijken niet gebukt te gaan onder het vmbo-imago. Maar volgens drie gehoofddoekte meisjes is het vinden van een stage nogal lastig: ‘Mensen vinden je dom.’ Djedje (25, verwarmingsmonteur) en Mario (21, jongerenwerker) hebben beiden op het vmbo gezeten. Ze maken deel uit van een rapgroep uit Amsterdam-Noord en doen mee aan de serie. Op een dag waren ze thuis aan het rappen, stond de woningbouwvereniging opeens op de stoep. De buurtrechercheur volgde niet lang daarna. ‘De buren hadden geklaagd over geluidsoverlast, maar nooit bij ons.’ Het probleem was snel opgelost toen de jongens een eigen garagebox kregen om muziek te maken. In de serie gaan ze met een camera naar de buren met de vraag: wat was het probleem? ‘Ze reageerden zo schijnheilig, ongelofelijk,’ zegt Djedje. Op straat lopen mensen met een wijde boog om hen heen. Djedje: ‘Ik haat het woord hangjongere, alsof je een zwerver bent. Het is een schande voor mijn moeder dat mensen mij zo zien.’ Dan: ‘Alsof die havo/vwo’ers van die heilige boontjes zijn! Op straat zijn we allemaal hetzelfde. De slimmeriken doen juist extra stoer om er bij te horen, want het zijn natuurlijk wel nerdjes.’
Djedje en Mario hopen dat de serie C Yourself vooroordelen zal wegnemen. En dat de buren stiekem gaan kijken en zien hoe ze echt zijn. ‘Gewoon goeie jongens,’ zegt een meisje dat er bij is komen zitten. Djedje en Mario gieren het uit. ‘Goeie jongens? Nee, dát willen we echt niet zijn!’
Carolina Lo Galbo
Oude wijngod
Het was een verontrustende scène: acteur Paul Giamatti die in de film Sideways met maniakale teugen een emmer uitgespuugde wijn leegdrinkt. Het beeld drong zich op bij de wijnproeverij die het Amsterdamse veilinghuis Christie’s organiseerde aan de vooravond van een grote wijnveiling. Het blijft iets onsmakelijks, mensen die wijn uitspugen. De spuugemmers waren na een uur reeds tot aan de rand gevuld, met het nodige geklieder op vloer en tafel tot gevolg. De échte attractie was niet zozeer de wijn, maar de aanwezigheid van de Engelse wijngod Michael Broadbent. Deze bijna tachtigjarige wijnkenner van Christie’s in Londen is een levende legende. Broadbent schreef niet alleen enkele standaardwerken over wijn, maar geldt ook als de ontdekker van verschillende stokoude wijnkelders. Zo dronk hij in 1972 een ‘excellent’ Chateau Lafite-Rothschild uit 1865 uit de kelder van het Schotse jachtkasteel van Lord Gladstone. En in de catacomben van het Schotse Glamis Castle vond hij achtenveertig magnums Lafite-Rothschild van de ‘Earls of Strathmore’. ‘De Earl of Strathmore die de wijn in 1878 had gekocht, vond hem niet lekker. Zijn zoon dronk niet en zijn kleinzoon prefereerde whisky. Om de wijn te proeven, moest ik hem uiteraard ontkurken. De kurk was van uitstekende kwaliteit, de kleur was prachtig en hij was nog zeer goed te drinken.’ Heeft Broadbent nog een goede tip voor de kerstdagen? ‘Mensen gaan met de kerstdagen soms gekke dingen doen. Dan moet er plotseling iets heel bijzonders op tafel komen. Zonde. Je kunt bijzondere wijnen beter met zijn tweeën drinken. Een niet al te dure Côte du Rhône is goed genoeg voor bij de kerstkalkoen.’
Mevrouw Broadbent bezit al bijna net zo’n encyclopedische kennis over wijn als haar man. En, nee, wijn verveelt nooit, zo blijkt uit het strakke schema dat het echtpaar erop nahoudt: ‘We beginnen de dag met een glas Bucks Fizz, jus d’orange met champagne. Tijdens de lunch drinken we samen een fles. Ik houd zelf erg van Grand-Puy-Lacoste. ’s Avonds drinken we ook nog een paar glazen. Helaas houd ik helemaal niet van koken.’ Maakt mevrouw Broadbent zich geen zorgen om haar man die daar omringd wordt door een schare van aanbiddende fans? ‘Hij wordt oud. Daarom vergezel ik hem de laatste jaren naar het buitenland. I want to catch him when he drops dead.&#8217;
Binnert de Beaufort
Lachen in Kosovo
Haar kantoor ligt vlak naast de rechtbank in Mitrovica, volgens Richard Holbrooke de ingewikkeldste stad van Europa. Ten noorden van de rivier de Ibar wonen de Serviërs, ten zuiden de Albanezen. En wat de status van Kosovo ook wordt, deze stad blijft het Belfast van de eenentwintigste eeuw.
De internationale troepenmacht wisselt elk jaar van bezetting. Toen de blauwhelmen Pakistanen waren, had Valdete Idrizi het moeilijk. De rechtbank werd zwaar beveiligd, en om naar haar werk te komen, moest ze al haar charmes inzetten. Idrizi is een blondine en de Pakistanen vielen als een blok voor haar. Of ze getrouwd was, wilden ze weten. Of ze niet mee wilde op vakantie naar Capri, in de lunchpauze, en ze wezen naar het gelijknamige hotel op de hoek.
Over de buitenlanders in Kosovo hoef je Idrizi niets te vertellen. Als directeur van Community Building Mitrovica, een etnisch gemengde organisatie die er alles aan doet om de inwoners duidelijk te maken dat ze in een en dezelfde stad wonen, krijgt ze wekelijks buitenlandse experts op bezoek. Experts in conflictbeheersing, vluchtelingenterugkeer, verstandig bestuur en minderhedenemancipatie.
‘Komt een expert bij een boer in Kosovo,’ zegt ze. ‘Hij loopt de hoeve binnen en klapt zijn laptop open. Als ik weet hoeveel schapen jij hebt, vraagt hij, krijg ik er dan een cadeau? Doe maar een gok, zegt de boer. De expert speurt in zijn bestanden en zegt: 127! Ongelooflijk, zegt de boer, en geeft hem een hond, die de expert triomfantelijk over zijn schouders gooit. Maar voor hij wegloopt, zegt de boer: als ik weet wie jij bent, mag ik dan mijn schaap terug? Ja, grijnst de expert, dat lijkt me eerlijk. De boer doet alsof hij even nadenkt en zegt dan: jij bent een expert. Ongelooflijk, zegt die, hoe wist je dat? Niet zo moeilijk, antwoordt de boer. Je komt hier binnenlopen zonder uitnodiging, je vertelt me dingen over mezelf die ik allang weet, maar het verschil tussen een hond en een schaap ken je niet.’
Grappen maken, er zit niet veel anders op als je uit Kosovo komt. Pijnlijke grappen uit een land waar ideaal en realiteit dagelijks met elkaar botsen. ‘George Bush, Tony Blair en de baas van UNMIK, wie dat deze week ook mag zijn,’ lacht Idrizi, ‘gaan tegelijk dood. Eenmaal boven, wil Bush even bellen om te horen hoe het gaat in The War on Terror. Dat kan, maar het gesprekje kost wel vijfduizend dollar. Ook Blair belt met het thuisfront: vijfduizend pond, alstublieft. Tenslotte telefoneert ook de baas van UNMIK, uit betrokkenheid met het land waar Serviërs en Albanezen elkaar de heerschappij betwisten. En dat gesprek is helemaal gratis. Tja, zegt Petrus, van de ene hel naar de andere, dat is lokaal tarief.’
Chris Keulemans

Carolina Lo Galbo

Chris Keulemans

Binnert de Beaufort

De kleine wereld

Vast in zijn eigen gelijk

Heinen

Verhaal van de Week

Social media hacks

Midterms

Premier Jetten

Exit-strategie

Flashback

Hans Stegeman

Tijd voor activisime

Teun van de Keuken

Stop Big Money

Montana

Zo verslaan we radicaal-rechts

Lula uitgelegd

Werkt het nog?

Demonsteren

Schrijver

S.A. Cosby

Ons nieuwe maandblad!

Nu in de winkel