<div class="wpg-element paragraph">
<p><b>Bernard-Henri Lévy ligt weer onder vuur. In een nieuw boek beroept de Franse filosoof zich op een niet bestaande collega.</b></p>
<p>In 2008 wilde Bernard-Henri Lévy hoogstpersoonlijk pools-hoogte nemen in Georgië &#8211; zoals hij eerder deed in Bosnië en in Afghanistan. Hij reisde naar Gori, de stad die kort daarvoor door de Russische luchtmacht was gebombardeerd, en sprak er met gewonden en met inwoners. &#8216;Ze hebben de stad platgebrand en leeggeplunderd. Ze hebben er een spookstad van gemaakt,&#8217; scheef Lévy in een verslag van zijn reis in dagblad Le Monde. Hij had het over branden, explosies en de geur van lijken.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Maar drie dagen na de publicatie verklaarden zijn reisgenoten dat ze helemaal niet in Gori waren geweest; ze waren aan de rand van de stad tegengehouden.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p><b>Een briljante grap</b><br />Het was niet de eerste keer dat Bernard-Henri Lévy (61) een uitglijder maakte. In boeken en interviews heeft hij het een aantal keren doen voorkomen alsof hij in 1981 een ontmoeting in Afghanistan had met verzetsleider Achmed Sjah Massoud. Maar dat was verzonnen, onthulden betrokkenen. En nu, anno 2010, is het weer raak. Dit keer schreef de filosoof over een verzonnen filosoof.</p>
<p>Lévy publiceerde begin deze maand twee nieuwe boeken. Het zwaargewicht (Pièces d&#8217;identité) telt maar liefst 1320 pagina&#8217;s en is een bundeling van eerder verschenen artikelen, lezingen en analyses. Het andere boek (De la guerre en philosophie) is een bespiegeling op de filosofie en op zijn eigen werkwijze. In dat laatste werk opent BHL, zoals hij in Frankrijk vaak wordt genoemd, de aanval op de Duitse filosoof Immanuel Kant. Ter ondersteuning van zijn argumenten verwijst hij naar een boek van zijn Franse collega-filosoof Jean-Baptiste Botul. Die zou tijdens filosofische bijeenkomsten kort na de Tweede Wereldoorlog in Paraguay onomstotelijk hebben aangetoond dat Kant niet deugde. Schrijft Lévy.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph-quote">
<blockquote>
<p>&#8211;  Lévy is rijk, machtig en ijdel. </p>
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Helaas. Jean-Baptiste Botul bestaat niet. Hij is het alter ego van de Franse journalist Frédéric Pagès, die onder meer schrijft voor het satirische weekblad Le Canard Enchaîné. Pagès publiceerde onder de naam van Botul het boek Het seksleven van Immanuel Kant. Daarin wordt hilarisch beschreven hoe de Duitser zou hebben geworsteld met het beteugelen van zijn ongekende masturbatiedriften. In Le Canard Enchaîné schrijft Pagès wekelijks het fictieve en veel gelezen dagboek van presidentsvrouw Carla Bruni.</p>
<p>Lévy gaf zijn fout toe en nam het &#8216;sportief&#8217; op. &#8216;Een briljante grap&#8217;, noemde hij het. &#8216;Chapeau voor deze verzonnen Kant die echter is dan de echte Kant en wiens portret, of het nou geschreven is door Botul of Pagès, naadloos aansluit bij mijn eigen opvattingen over Kant.&#8217;</p>
<p>En daarmee stond de flamboyante filosoof opnieuw even in het centrum van de belangstelling van cultuurminnend Frankrijk.</p>
<p><b>Rijk, machtig en ijdel</b><br />Bernard-Henri Lévy ontpopte zich in de jaren zeventig tot voorman van &#8216;de nieuwe filosofen&#8217;. Die keerden zich af van het marxisme en verzetten zich tegen totalitaire ideologieën en elke vorm van autoritaire machtsuitoefening. En wat vooral nieuw was: hun gebruik van de media. De nieuwe filosofen roerden zich niet alleen op papier, maar ook op televisie en in populaire bladen &#8211; tot Playboy aan toe. Lévy was nieuw, sexy, flamboyant en hij kon zijn ideeën goed verwoorden. Zijn La Barbarie à visage humain, waarin hij in één keer afrekent met het fascisme, het stalinisme en het marxisme, werd een wereldwijde bestseller in 1977. Naarmate er echter meer boeken van hem verschenen, zwol de kritiek aan. Historicus Pierre Vidal-Naquet verweet hem een serie feitelijke fouten, socioloog Raymond Aron beschuldigde hem ervan nogal eenzijdig de Franse geschiedenis en het antisemitisme te beschrijven.</p>
<p>In de jaren negentig manifesteerde Lévy zich bij herhaling als geëngageerde intellectueel-schrijver-journalist. Hij reisde naar Bosnië, koos zonder voorbehoud partij voor de moslims die vastzaten in het belegerde Sarajevo en groeide uit tot spreekbuis van toenmalig president Izetbegovic. Hij publiceerde een manifest tegen de etnische zuiveringen in Kosovo en maakte in 1998 verslagen van zijn reizen in het door geweld verscheurde Algerije.</p>
<p>Enkele jaren geleden verscheen van hem American Vertigo: een boek over zijn langdurige reizen door de Verenigde Staten. Nogal wat critici noemden het een aaneenrijging van clichés over de VS. Het is zijn bijna megalomane mengeling van activiteiten die Lévy voor velen ongrijpbaar maakt. &#8216;Hij is een filosoof zonder leerstoel, hij doet aan politiek zonder te zijn gekozen, hij schrijft reportages maar is geen journalist en hij bedrijft diplomatie zonder diplomatiek paspoort,&#8217; vatte dagblad Le Figaro het samen. Lévy is rijk, machtig en ijdel. Zijn vermogen wordt geschat op tientallen tot tweehonderd miljoen euro &#8211; een nalatenschap van zijn vader, die een succesvol ondernemer was. Hij heeft vrienden in de politiek (links en rechts), in het zakenleven én bij de media, waardoor hij in Frankrijk nogal eens kritiekloos wordt ondervraagd of geportretteerd.</p>
<p><b>Crazy Horse Saloon</b><br />De intellectueel gaat er prat op altijd in fraai zwart colbert te verschijnen met daaronder een smetteloos wit overhemd dat minimaal drie knoopjes openstaat. Zijn echtgenote Arielle Dombasle (51), een soort Franse Marijke Helwegen met wie hij in 1993 trouwde, is actrice en zangeres, en trad enkele jaren geleden nog halfnaakt op in de fameuze Crazy Horse Saloon in Parijs. De discrete Fransen kunnen er maar moeilijk mee omgaan en onder vakgenoten is Lévy een buitenbeentje.</p>
<p>Lévy is een man die ergernis opwekt. &#8216;Zijn ego heeft zijn intelligentie aangetast,&#8217; zei Mariane Pearl, de weduwe van Wall Street Journal-journalist Daniel Pearl die in 2002 werd onthoofd in Pakistan en over wie Lévy een thrillerachtige page turner schreef. Anderen zijn juist vergevingsgezind. Canard-journalist Frédéric Pagès, oftewel &#8216;filosoof&#8217; Jean-Baptiste Botul: &#8216;Het is nooit bewezen dat Botul niet heeft bestaan, dus het is ook niet uitgesloten dat de geschiedenis ooit het gelijk zal aantonen van Bernard-Henri Lévy.&#8217;</p>
<p>De filosoof maalt niet om critici of cynici. Hij laat het van zich afglijden, geeft fouten ruiterlijk toe en gaat onvermoeid verder met het opvoeren van de BHL-show, die maar één regisseur kent: Bernard-Henri Lévy zelf.</p>
</p></div>


Frank Renout

De flamboyant, Bernard-Henri Lévy

Groetjes uit Engelen

Nederland breekt in tweeën

Verhaal van de Week

AfD wordt gevaarlijker

Duitsland

De Oranjezomer

Teun van de Keuken

Olie op het vuur

Hans against the machine

Ontsnappen aan onszelf

Essay escapisme

Bestaat 75 jaar

VN-Vluchtelingenverdrag

Oorlog Iran

Versterken het Iraanse regime

Aanvallen van Amerika

Zo raszuiver

Chard van den Berg

Het succes van ‘The Odyssey’

Cultuurstrijd