Fotodocument / Gastropologie
Wat is de overeenkomst tussen een reddingszwemmer uit Aus­tralië, een monnik uit Italië en een herder uit Tibet? In een dag nemen ze meer calorieën tot zich dan Takeuchi Masato, een sumoworstelaar uit Japan. De reus van 180 kilo (bijnaam: Miyabiyama, &#8216;Gra­ci­eu­ze Berg&#8217;) eet op een trainingsdag 3500 kilocalorieën (kcal)om zijn gewicht te behouden. Dat is al 1000 kcal meer dan een gemiddelde man per dag nodig heeft. Maar de reddingszwemmer, monnik en herder zitten daar nog ver boven.
Voor het boek What I Eat. Around the World in 80 Diets portretteerde het echtpaar Peter Menzel (fotograaf) en Faith D&#8217;Aluisio (schrijfster) mensen over de hele wereld met het voedsel dat ze die dag aten. Alle maaltijden werden gewogen, alle ingrediënten geïdentificeerd, en alle calorieën geteld. Het doel? &#8216;We hopen dat mensen, vooral met dieet- of gewichtsproblemen, beter begrijpen hoe voeding in elkaar zit. Daarnaast willen we laten zien hoe belangrijk beweging is voor een gezonde levensstijl. En je kunt mensen beter zelf laten ontdekken wat ze van anderen kunnen leren, in plaats van te zeggen wat ze moeten doen,&#8217; zegt Menzel. 
Jakherder Karsal uit Tibet at op de dag dat Menzel en D&#8217;Aluisio bij hem langskwamen 5600 kcal. Zijn voedsel bestaat uit veel brood, zuivel en gedroogd schapenvlees. Zijn eigen jaks eet hij zelden, omdat ze zijn gezin voorzien van melk, wol en brandstof in de vorm van gedroogde mest. Bovendien mag hij als boeddhist zelf geen dieren slachten. Het schapenvlees dat hij eet, krijgt hij van anderen. Noolkisaruni Tarakuai is herderin in Kenia. De Masaivrouw dronk op de dag van de foto twee kopjes melk en thee, at dikke pap van maïsmeel en een banaan die haar man haar kwam brengen. Bij elkaar slechts 800 kcal. Er zijn dagen dat ze meer eet; als ze bijvoorbeeld een geit slacht om haar zeven kinderen van de nodige eiwitten te voorzien, dan neemt ze zelf ook wat. Maar in tijden van extreme droogte zijn zelfs de geiten te mager om van te eten. Dan verkoopt ze de huiden en geeft ze het karkas aan de honden. Ze is dan afhankelijk van voedselhulp, die soms wel en soms niet komt. 
D&#8217;Aluisio benadrukt in het voorwoord van What I Eat dat de foto&#8217;s een momentopname zijn. Zo zou Jill McTighe uit Groot-Brittannië het waarschijnlijk niet lang volhouden als ze elke dag drie zakken chips, vijf repen chocola, een heel wit brood met ei, bacon, ham en kaas, een halve kilo vlees, taart, ijs en een avondmaaltijd (bij elkaar 12.300 kcal) zou verorberen. &#8216;Jills vreetbui van die dag wordt gecompenseerd door dagen waarop ze misschien slechts 5000 kcal at,&#8217; schrijft D&#8217;Aluisio. Maar gezond is het nog steeds niet, en dat toont het portret indringend. De moeder uit Engeland is inmiddels op dieet en probeert van haar vreetbuien af te komen, is te lezen in een naschrift.
Stoofpot van schapenoog
Menzel en D&#8217;Aluisio zijn al langer gefascineerd door voedsel. In 1998 publiceerden ze het boek Man Eating Bugs. Daarin brachten ze in beeld hoe in alle werelddelen, behalve in Europa en Noord-Amerika, insecten een belangrijke voedselbron vormen. Voor Hungry Planet. What the World Eats (2005) portretteerden ze gezinnen met het voedsel van één week, en noteerden ze de totale kosten. What I Eat is het sluitstuk van de missie van het echtpaar om de wereld, en vooral de Amerikaanse bevolking, na te laten denken over eetgewoonten en een gezonde levensstijl. In al die jaren hebben ze zelf zo&#8217;n beetje alles wel geproefd: &#8216;We hebben honden gegeten op een verjaardagsfeestje in Indonesië, schapenblaas gevuld met bloed in Mongolië en een stoofpot van schapenoog in Peru.&#8217;
&#8216;Voor dit laatste boek was het vreemdste wat we tegenkwamen een Indiase vrouw die elke dag om drie uur opstond om haar eigen urine te drinken.&#8217; Daar hebben de makers niet aan meegedaan. &#8216;We hebben bijna honderd soorten insecten gegeten voor Man Eating Bugs, maar urine drinken ging ons te ver.&#8217;
Bladerend door het boek dringt zich de gedachte op: hoe zou mijn eigen foto eruitzien? In dat opzicht is What I Eat ook een spiegel. Ook Men­zel en D&#8217;Aluisio hebben kritisch naar zichzelf gekeken, hun portretten zijn in het boek opgenomen. Menzel: &#8216;Sinds het project zijn we minder brood en boter gaan eten, en we letten op de grootte van onze porties. We realiseren ons beter hoeveel suiker er in bewerkte voedingsmiddelen zit dus dat mijden we als de pest. Maar verder is er weinig veranderd in ons eetpatroon: veel verse groenten en fruit, en we proberen maar één keer per week vlees te eten.&#8217;
Peter Menzel &#038; Faith D’Aluisio, ‘What I Eat. Around the World in 80 Diets’, Material World, 336 p., € 34,99Foto’s ©Peter Menzel/Hollandse Hoogte