Biograaf Donald Trump: 'Hij zal steeds onvoorspelbaarder worden'

Harm Ede Botje
David C. Johnston: 'Donald gaat kernwapens inzetten, tenzij de generaals hem stoppen.’ Still: Youtube

Het Witte Huis glijdt af naar chaos na het vertrek van de nationale veiligheidsadviseur Michael Flynn. Donald Trumps contacten met de Russen tijdens de campagne zouden  hem wel eens fataal kunnen worden. Biograaf David C. Johnston is niet verbaasd. ‘Donald is een dertienjarige jongen in het lichaam van een man van zeventig.’

David C. Johnston (68) volgt de ontwikkelingen rond Donald Trumps presidentschap met een mengeling van verbijstering, zorg en leedvermaak. Hij kent Donald Trump als geen ander, volgt hem vanaf de jaren tachtig, at met hem (‘Donald eet zijn steak altijd well done’) en raakte regelmatig met hem in conflict. Vorig jaar nog voerden ze een uitvoerig telefoongesprek met elkaar. Johnston voorspelde Trumps opkomst, maar voorziet ook een snelle neergang. Want: Donald weet nergens wat van af!’

Johnston was jarenlang een onderzoeksjournalist voor de New York Times en de Los Angeles Times. In 2001 won hij de Pulitzer Prize. Hij volgde Donald Trump vanaf de jaren tachtig, toen hij bouwde aan een casino-imperium in Atlantic City. Zijn onlangs in het Nederlands vertaalde boek The Making of Donald Trump is een absolute aanrader voor wie dezer dagen de krankzinnige ontwikkelingen in het Witte Huis op de voet volgt.

Johnston – type grote beer, grote baard, sweatshirt –, sprak ik via Skype terwijl hij thuis in zijn huis aan de Oostkust zat. We spraken over Trumps maffiacontacten, over zijn puberteit en het feit dat hij zichzelf genetisch superieur acht aan andere mensen. Maar het gesprek begint – vanzelfsprekend – over de spectaculaire aftocht van generaal Michael Flynn als nationaal veiligheidsadviseur. ‘Wat ik het meest ongelofelijk vind,’ zegt Johnston, ‘is dat Trump al weken wist dat Flynn was gecompromitteerd door zijn gesprekken met de Russen. En dat hij niet heeft ingegrepen. Van de andere kant verbaast het me niet: Trump heeft geen enkel respect voor de grondwet, en voor de wetgeving van dit land. Er zal nog veel meer komen.’

Trump heeft geen enkel respect voor de grondwet, en voor de wetgeving van dit land.Ron Rosenbaum, de schrijver van Explaining Hitler: The Search fort he origins of Evil, schreef onlangs een stuk in de LA Review of Books waarin hij de opkomst van Trump vergeleek met die van  Hitler. Hij zag heel wat overeenkomsten. Ziet u die ook?
‘Van vergelijkingen met de nazi’s hou ik niet echt. Maar ja, Trump gebruikt de technieken die Hitler ook gebruikte. Toch is er een groot verschil: de nazi’s hadden een duidelijke filosofie. Het was een kwaadaardige en walgelijke filosofie, maar er zat een goed ontwikkeld idee achter. Trump gaat het maar om een ding: de verheerlijking van de genetisch superieure Donald Trump. Er zit geen -isme bij Trump. Hij gebruikt dus dezelfde technieken: het vernederen van mensen, het liegen, het minachten van rechters en journalisten, maar hij doet dat niet om zijn ideeën over de inrichting van de samenleving naar voren te brengen, het doet het alleen maar omdat hij superieur is aan de rest van ons. Natuurlijk moet hij president zijn, wie anders? Dat is toch geen vraag. Het is onmogelijk dat hij minder stemmen heeft gekregen, daar moet gerommeld zijn, want er is er maar één die kan winnen en dat is hij. In zijn wereld is het verbazingwekkend dat hij niet honderd procent van de stemmen heeft gekregen.’

U volgt Donald Trump al 28 jaar, wat deed u toen hij aankondigde dat hij president wilde worden?
‘Ik begon meteen met het schrijven van artikelen, waaronder eentje met als titel ‘21 vragen voor Donald Trump’ uit juli 2015 dat is terug te vinden op nationalmemo.com. In dit verhaal schrijf ik over zijn levenslange banden met criminelen. Er stonden geen nieuwe feiten in, het was een opsomming van wat al bekend was. Toch hebben juristen het stuk eindeloos doorgevlooid voordat het werd gepubliceerd. De uitgevers waren bevreesd voor Trump. Andere kranten durven geen interviews meer met mij af te drukken omdat ze bang zijn dat Trump ze voor de rechter daagt. Toen ik de eigenaren van een van die kranten opbelde, hoorde ik dat ze geen risico’s durven nemen omdat ze zo weinig financiële reserves hebben dat hij ze failliet kan procederen. Zo zie je wat er gebeurt bij de komst van een autoritaire leider! Trump sprak tijdens zijn campagne over het presidentschap alsof het een dictatoriale functie is. Hem had tijdens televisiedebatten moeten worden gevraagd of hij wel wist waar de taken van de president beschreven staan. En waar de beperkingen en de plichten die je als president hebt. Donald zou geen idee hebben gehad, zou met een onzin-antwoord zijn gekomen. Hij wéét dat soort dingen niet, hij heeft de grondwet nog nooit gelezen, Donald weet nergens wat van af!’

Michael Flynn is na een maand vertrokken, de andere controversiële presidentiële adviseur Steve Bannon van Breitbart zit er nog. Hoe belangrijk is hij?
‘Bannon heeft een ongelofelijk zwart beeld van de wereld. Hij heeft zichzelf een Leninist genoemd, iemand die de bestaande orde wil omver werpen. Hij is een racist en streeft een wit, christelijk Amerika na. Bannon is een moderne Raspoetin die in het oor fluistert van de onwetende tsaar. Het verklaart waarom Trump al die idiote ideeën heeft, dat hij beweert dat Amerika een land is waar niemand een baan kan krijgen. Hoezo? We hebben net 82 opeenvolgende maanden achter de rug dat de economie groeit! Er zijn meer banen in de VS bijgekomen dan in Europa en Canada samen. Lonen stijgen sinds 2013, in een steeds hoger tempo. En toch heeft Trump al die sombere vergezichten.’

Bannon is een moderne Raspoetin die in het oor fluistert van de onwetende tsaar. Het verklaart waarom Trump al die idiote ideeën heeft.Is Trump zelf een racist?
‘Ja, natuurlijk is hij dat. Hij en zijn vader zijn veroordeeld in rechtszaken wegens het discrimineren bij de verhuur van huizen en als werkgever. Weet je hoe hij praat? Hij heeft het over “mijn zwarte” die daar staat, alsof hij die persoon bezit. Trump denkt dat alle zwarten in binnensteden wonen, onzin. Hij had een zwarte manager in een van zijn casino’s, en dat wilde hij niet. Trump wilde niet dat zwarten met zijn geld omgingen, daar wilde hij kleine Joodse mannen voor hebben die kepppeltjes dragen.’

Wetenschappers hebben na het aantreden van Trump de Doomsday Clock een halve minuut dichter bij twaalf uur gezet. Is hij een gevaar als het gaat om het gebruik van kernwapens?
‘Gedurende de campagne beloofde Donald Trump oorlog met daarbij het gebruik van nucleaire wapens. Veel kiezers dachten dat het niet zo’n vaart zou lopen. Nu hij president is blijkt dat hij veel van zijn beloftes ook echt wil uitvoeren en het Witte Huis zegt ook steeds: Donald gaat uitvoeren wat hij heeft beloofd. Ik heb agents provocateurs ontmaskerd bij de politie in Los Angeles. Dat waren agenten die incidenten uitlokten door mensen in elkaar te slaan. Met Trump is er een agent provocateur in het Witte Huis beland. Hij zal incidenten gaan uitlokken. Donald gaat kernwapens inzetten, tenzij de generaals hem stoppen.’

Denk u echt dat hij…
Oh, ja zeker. Niet meteen strategische wapens waarmee je zeg Amsterdam in de as legt, maar eerder een tactisch wapen waarmee je bijvoorbeeld het Rijksmuseum vernietigt. Presidenten hebben meer macht in tijden van oorlog. En het gaat Donald alleen om macht en om geld en meer in het algemeen om alles ter meerdere eer en glorie van de genetisch superieure mens Donald Trump,. Zoals ik eerder zei; hij weet nergens van. Hij zegt altijd dat hij een supergenie is als het gaat om zaken doen, dat hij naar een school voor supergenieën ging. Niet waar, hij ging naar een undergraduate school. En toen hem tijdens een rechtszaak werd gevraagd wat het begrip net present value betekende, kraamde hij onzin uit. Hij weet ook niet het verschil tussen sjiieten en soennieten en hij bleek er tijdens de campagne ook niet van op de hoogte dat sikhs helemaal geen moslims zijn. Het is ongelofelijk maar waar: Donald Trump is veruit de meest onwetende president die sinds mensenheugenis in het Witte Huis zetelt.’

In uw boek schrijft u dat wraak het centrale thema is waar het leven van Donald Trump om draait.
‘Het is één ding dat je af en toe wraak neemt op mensen die je slecht hebben behandeld, maar het is iets anders om te zeggen dat je daar vreugde aan ontleent, zoals Donald doet. Donald is een dertienjarige jongen in het lichaam van een man van zeventig. Ik heb bijna medelijden met hem. Iedereen is door die periode van heftige veranderingen gegaan in zijn of haar puberteit, vreselijk als ik er aan terugdenk. Kan je je voorstellen hoe het is als je emotioneel in die fase bent blijven steken? Hoe slecht je er dan aan toe zou zijn? Toen ik begreep dat dát zijn probleem is, heb ik altijd met medelijden naar Donald gekeken.’

Hij zal incidenten gaan uitlokken. Donald gaat kernwapens inzetten, tenzij de generaals hem stoppen.

Wat is er gebeurd in Trumps puberteit?
‘Hij is door zijn vader naar de militaire academie gestuurd, waar jonge cadetten werden mishandeld. Hij zegt niet dat hij zelf werd mishandeld, maar het lijkt me duidelijk dat er destijds iets vreselijks is gebeurd. Wat een verschil met Barack Obama, over wie ik trouwens ook altijd heel kritisch ben geweest. Maar Obama is een volwassen man. Een dag voor Osama Bin Laden werd uitgeschakeld maakte hij volkomen ontspannen grappen en grollen tijdens het Correspondent’s Dinner. We hadden als journalisten geen idee wat er stond te gebeuren. Zie je Donald Trump zoiets doen? Die raakt al totaal van slag als ze bij Saturday Night Live een paar grappen maken! Hoe bewaart hij zijn kalmte als het écht spannend wordt? Dit is waar we mee te maken hebben: een kind die zijn vinger op de rode knop heeft. Gelukkig zijn er als gezegd nog de generaals: hij geeft de opdracht, zij moeten hem uitvoeren.’

Hij zegt niet dat hij zelf werd mishandeld, maar het lijkt me duidelijk dat er iets vreselijks is gebeurd destijds.Trump heeft u zelf tijdens de campagne nog gebeld, waarom?
‘Ik had hem een lijst vragen gestuurd voor een verhaal dat ik voor Politico maakte over zijn levenslange banden met de criminelen. Op 27 april 2016 belde hij me op. Het was een standaard Trump-gesprek, zoals ik ze vaker met hem voerde. Hij begon met joviale zinnen als “Hé ouwe jongen hoe gaat het”, daarna wat vragen om te kijken wat er in mijn hoofd speelde, hoe het met mijn relatie was. Daarna zei hij: “Je hebt veel goede stukken over mij geschreven maar in een paar ben je ook echt vreselijk tegen mij geweest.” En toen begon hij met dreigen: “Ik ga je voor de rechter slepen als je nog stukken schrijft die me niet bevallen.” Ik antwoordde dat in de VS publieke figuren als hij in rechtszaken moeten bewijzen dat journalisten bewust dingen opschrijven die onwaar zijn. Hij zei dat hij me toch voor de rechter zou slepen, en gooide toen de hoorn er op.’

Wat was uw reactie?
‘Ik laat me niet bang maken. Hij weet dat ik met gevaarlijke moordenaars ben geconfronteerd, dat ik ben ontsnapt uit een brandend huis, ik ben niet makkelijk omver te blazen.’

U twitterde onlangs: de dagbladen maken accuraat melding van de Trump-leugens, maar de televisie is kwetsbaar voor zijn macht.
‘De regering-Trump maakt de media uit voor leugenachtig. Het meest recente voorbeeld was de bewering dat er een slachting is geweest in Bowling Green in Kentucky, waar niets van klopte. In 2011 werden er twee verdachte Iraki’s opgepakt, meer niet. Het beschuldigen van journalisten, het creëren van alternatieve feiten, het komt allemaal rechtstreeks uit Sovjet-handboeken om een autoritair regime te vestigen.’

Doen ze het met opzet, is het strategie?
‘Dit is zeker opzet. Donald is een meester in het manipuleren van de media. Toen hij een veertiger was verspreidde hij onzinverhalen over verhoudingen met Carla Bruni, Madonna en Kim Basinger. Met een verdraaide stem belde hij media en vertelde die verhalen, hij haalde er zelfs de nationale televisie mee. Op het internet zwerven die berichten nog steeds rond. En wat maakt het uit of ze waar zijn of niet? Onthullingen die schadelijk voor hem zijn, zal hij proberen te onderdrukken, ervan zeggen dat ze niet waar zijn, dat heeft jarenlang gewerkt. Maar of dat nu nog lukt? In zijn eigen zwembad kon hij de zaak controleren, maar lukt dat ook nu hij in een enorme oceaan rondzwemt? Hij kan dan niet meer controleren wie er met hem in het water zit.’     

In zijn eigen zwembad kon hij de zaak controleren, maar lukt dat ook nu hij in een enorme oceaan rondzwemt?U schreef uitgebreid over de maffia-connecties van Donald Trump…
‘En ook over zijn banden met de Russische maffia!’

Precies, in Atlanta City bij zijn casino’s, de maffia in New York… Grote vraag is natuurlijk of die banden nog steeds bestaan.
‘Donald heeft nog steeds relaties met de Russen. Hij beweert dat hij geen relaties heeft met Rusland, dat zal best waar zijn, maar hij heeft wel relaties met individuele Russen. Binnenkort komt een collega van mij met een groot stuk over zijn contacten met oligarchen, en dat zijn een groep door de staat gesponsorde criminelen.’

Deze week is Michael Flynn opgestapt omdat hij heeft gelogen over zijn gesprekken met de Russische ambassadeur. Tot nu toe blijft Donald Trump buiten schot. Maar als bijvoorbeeld blijkt dat hij vergaande contacten met de Russen had en hij verliest de steun van de Republikeinse partij, stapt hij dan op?
‘Donald zal steeds onvoorspelbaarder worden, hoe zwaarder de verantwoordelijkheden op hem gaan wegen. In de periode tussen zijn verkiezing en zijn inauguratie had hij een geweldige tijd. Iedereen kwam zijn ring kussen zonder dat hij enige verantwoordelijkheid droeg. Fantastisch! Maar nu hij president is, moet hij de hele dag beslissingen nemen. En dat kan hij niet aan. Donald denkt dat hij superieur is. Hij wil de geschiedenis in gaan als de grootste president ooit. Het probleem is dat hij niet is voorbereid, niet de kennis in huis heeft, de volwassenheid of de psychologische kracht om die taak te volbrengen.’

Maar zal hij bereid zijn vrijwillig af te treden?
‘Richard Nixon had uiteindelijk wél genoeg verantwoordelijkheidsgevoel dat hij besloot om terug te treden voordat hij zou worden afgezet en berecht. Hij was gek en paranoïde maar uiteindelijk wel een patriot met respect voor de grondwet. Donald? Hij zal nóóit vrijwillig vertrekken. Ze zullen hem moeten dwingen. Vicepresident Mike Pence staat dan klaar. Met hem zijn de Republikeinen in het Congres veel meer op hun gemak… Pence mag dan een radicale, racistische, messianistische ideoloog zijn die eigenlijk een lokale radiopresentator had moeten blijven, maar hij is wel meer voor rede vatbaar.’

Is een impeachment aanstaande?
‘De Republikeinen zullen voorzichtig opereren. Ze willen geen herhaling van het drama rond Bill Clinton, die ondanks onderzoeken en rechtszaken overeind bleef. Ze zullen pas in actie komen als Trump zoiets idioots doet dat zelfs zijn allertrouwste en meest radicale fans gaan inzien wie er echt in het Witte Huis zit. Ze moeten zeker weten dat hij in de touwen ligt. Ze zullen de koning pas aanvallen als ze hem van het bord kunnen duwen.’

Meer over Trump? Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Vrij Nederland.

Sluit je nu aan voor slechts €4,99 per maand

Sorry, je hebt op het moment geen toegang tot dit artikel.

Waarschijnlijk heb je een abonnement zonder digitale toegang. Wil je deze content graag lezen, sluit dan snel een abonnement af.

Heb je wél een abonnement met digitale toegang, neem dan contact op met onze klantenservice: 020 – 5518701.