Lief Nederland

<p><em>Ghana, februari 2026</em></p>
<p>Lief Nederland,</p>
<p>Ik woon sinds 1985 in Nederland. Ik kwam op uitnodiging van vrienden vanuit Ghana hierheen om een muziekband te vormen. Ik sloot me als zanger en gitarist aan bij de Kumbi Saleh Band en trad twee jaar met hen op, voordat ik in 1987 mijn eigen groep oprichtte: Sloopy’s Sankofa. Optreden in Nederland stelde mij in staat om uitgebreid te touren en te spelen op enkele van de meest prestigieuze podia van het land, waaronder Melkweg en Paradiso in Amsterdam. Ik stond op dezelfde podia als Nederlandse artiesten zoals Zangeres zonder Naam, Oscar Harris en Claw Boys Claw.</p>
<p>Het leven en werken binnen de Nederlandse samenleving maakte mij ervan bewust dat mijn artistieke praktijk vaak als representatief werd gezien in plaats van individueel. Het spelen van Ghanese <em>highlife</em>-muziek maakte van mij een drager van de Ghanese cultuur. Hoewel het publiek de teksten niet begreep, reageerde het enthousiast op het ritme, de melodie en de energie van het optreden. Muzikale betekenis is dus niet uitsluitend afhankelijk van taal. Ritme en klank maakten verbinding mogelijk. Cultureel begrip kan naast verbaal dus ook zintuiglijk en emotioneel zijn.</p>
<p>Ook het vertellen van Anansi-verhalen (traditionele West-Afrikaanse volksverhalen) in bijvoorbeeld culturele centra als De Balie (Amsterdam) en Rasa (Utrecht) heeft mijn begrip van het hebben van een dubbele nationaliteit verdiept. Ik verwierf inzicht in hoe cultuur op betekenisvolle wijze grenzen kan overstijgen. De waarde van een verhaal hangt immers sterk af van wie het vertelt en in welke taal. Mijn gedachten en redeneringen komen het meest tot leven wanneer ik het verhaal in mijn moedertaal vertel en mezelf tijdens de sessie niet hoef uit te leggen.</p>
<p>Het Nederlandse publiek nodigde mij soms uit om de verhalen in het Twi te vertellen (een taal die in Ghana wordt gesproken). Zij genoten van de verhalen via gebaren, ritme en muziek. Dit leerde me dat culturele verbinding vaak begint met openheid in plaats van vertaling. Wanneer een Afrikaans verhaal naar het Nederlands wordt vertaald, verliest het soms zijn literaire kracht, idiomatische uitdrukkingen en abstracte boodschappen. Een grappige uitdrukking kan bij vertaling onbedoeld gestript worden van de humor.</p>
<p>Sinds 1985 woon ik samen met Judith Zwaan in Amsterdam en hebben we twee kinderen grootgebracht – Jesse Kwabena Zwaan en Josephine Afua Zwaan – en een kleindochter, Ginea Akosua Gumbs. Dit is een multiculturele eyeopener geweest. Ik heb geleerd dat het opvoeden van kinderen met een gemengde achtergrond in Nederland om balans vraagt. In Ghana groeien kinderen op binnen een sterke gemeenschapsstructuur, en het was zowel uitdagend als verrijkend om deze mentaliteit in een Nederlandse context te brengen.</p>
<p>Ik noem een voorbeeld: in Afrika is er binnen families, vanwege armoede, soms weinig om met elkaar te delen. Daardoor leren kinderen al op jonge leeftijd om dat wat beschikbaar is te waarderen. Het was daarom voor mij als Ghanees een uitdaging om mijn kinderen met een gemengde achtergrond hetzelfde bij te brengen, vooral binnen een Nederlandse samenleving waar er zoveel te kiezen is en waar de gezinseenheid vaak beperkt blijft tot jou en je ouders.</p>

<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div>
<p>Door de juiste balans te creëren, begrepen onze kinderen dat zij uit twee culturen komen. Ze genieten van de Ghanese keuken en eten met plezier de meeste Ghanese gerechten – <em>fufu, banku, jollof</em> en <em>ampesi</em> – net zo veel als van Nederlandse boerenkool, stamppot en Hollandse Nieuwe.</p>
<p>Ghana biedt waardevolle lessen via eenvoudige culturele praktijken: luisteren, verhalen vertellen en het creëren van verbondenheid door gemeenschap. Deze tradities laten zien dat samenleven in diversiteit niet betekent dat we allemaal hetzelfde moeten zijn, maar dat het draait om nieuwsgierigheid, respect en verbondenheid. Ondanks momenten van discriminatie en het veranderende politieke klimaat in Nederland, heeft ons gezin geleerd om boven vooroordelen uit te stijgen en voluit te leven binnen de rijkdom van een diverse, mondiale wereld.</p>
<div class="info-box">
<p><span style="font-weight: 400;">‘Sloopy’ Mike Gyamfi is een superster in Ghana, hij scoorde de nummer 1-hit ‘<em>Telephone nkomo</em>’ (1998) en is stamhoofd van de regio Boso-Gua. Hij woont afwisselend in Ghana en Nederland.</span></p>
</div>


Cultuur

Dagelijkse Nieuwsbrief

Sloopy Mike Gyamfi

Samenleven in diversiteit

DOGE in Den Haag

Komt ook naar Den Haag

De DOGE-kettingzaag

Instanties schieten tekort

Pesten

De innerlijke Ad Melkert

Teun van de Keuken

'Ik heb alles gegeven'

Tim Hofman 

De temperatuur stijgt

Analyse van Hans Stegeman

'Ik heb van weinig dingen spijt'

Peter R. de Vries (1956-2021)

Slavernijexcuses 

Keti Koti

Lezen met Marilyn Monroe

Cultuurtip

Musk is geen self made man

Biljonairsprobleem