Bernice Notenboom, net aangekomen op de Noordpool, spreekt met Vrij Nederland

Bernice Notenboom is nu bijna drie weken onderweg. Ze is vertrokken van de 88ste breedtegraad, op naar het noorden. Vanochtend belde ze ons met haar satelliettelefoon, Vrij Nederland was het eerste medium dat ze na haar aankomst op de Noordpool te woord stond.

Hoe gaat het?
‘Gistermiddag om half vijf waren we hier. Klinkt raar, maar we hebben echt moeten zoeken naar de Noordpool.’

Hoezo?
‘Het is drijvend zee-ijs, en op het moment dat je op de Noordpool staat, is die binnen vijf minuten al weer ergens anders. Ik heb er de hele tijd met mijn GPS op gestaan en één keer zei hij: u bent aangekomen op de Noordpool, nou, that’s it. We zijn nu al weer achthonderd meter verder gedreven.’

Het is drijvend zee-ijs, en op het moment dat je op de Noordpool staat, is die binnen vijf minuten al weer ergens anders. En hoe is het daarboven, op het puntje van de Noordpool, waait het er hard, wat moet ik me voorstellen?
‘Het is ontzettend slecht weer op dit moment. We hebben gisteren de meest briljante dag gehad, met veel zon, niet al te koud. Maar nu is het echt slecht.’

Wat doe je als je aankomt op de Noordpool? Champagne? Wodka met ijs?
‘Dat hebben we allemaal stom genoeg niet meegenomen. We waren zo druk bezig met andere dingen, met filmen, met wetenschappelijke metingen. We zijn de champagne vergeten, en ook paaseieren hadden we niet bij ons, echt supersaai.’

Vorige week toen ik je sprak, had je het over rondzwervende ijsberen, ben je die nog tegengekomen.
‘Wij hebben ze niet gezien, andere expedities wel. Een van de ijsberen is gewond, een mannetje is in zijn poot geschoten en laat een bloedspoor achter, die is gevaarlijk. Dan heb je ook nog een vrouwtje met een jong. Die is een tent ingegaan en hebben ze kunnen afschrikken met vuurpijlen. Ze zijn nu in ieder geval weg, we hebben ze niet gezien, de beren zitten op een andere lengte- en breedtegraad. Dat wil je echt niet, dat je zo’n beest tegenkomt en dan moet schieten.’

In eerdere gesprekken schetste je dat de gevolgen van de klimaatverandering goed te zien zijn: veel eenjarig ijs, veel open water, veel sneeuw. Is dat beeld bestendigd?
‘Als het hier tien graden warmer zou zijn, zouden we hier überhaupt niet kunnen zijn. Er is overal open water ter grote van de Vinkeveense plassen, met af en toe een ruggetje van ijs er tussendoor. Het is een totaal ander landschap geworden dan dat ik en mijn teamgenoten, die hier ook meerdere keren zijn geweest, ons kunnen herinneren. Hoe dichter je bij de Noordpool komt, hoe meer water je ziet. Over een paar maanden kan je hier alleen nog maar met een bootje varen.’

Wat ga je nu doen? Word je door een helikopter opgehaald of moet je het hele stuk ook weer teruglopen?
‘We blijven hier op vrijdag. Het ijsstation Barneo waar we met de helikopter zijn afgezet, is al afgebroken. Er komt een warm luchtdrukgebied aan vanuit Siberië, ze zijn bang dat er een omslag naar warme temperaturen aan zit te komen. We waren de laatsten die nog op het ijs zijn gezet. Vrijdag komen ze ons halen en dan gaan we gelijk terug naar Longyearbyen op Spitsbergen. We drijven nu ergens naartoe vanaf de Noordpool, dat kan alle kanten op zijn, naar Canada, Amerika, Rusland, Groenland. Maar waar we ook zijn, ze komen ons halen.’