<div class="lead">
Poolreizigster en klimaatjournalist Bernice Notenboom trekt van de 88ste breedtegraad naar de Noordpool. Vrij Nederland doet elke week verslag van haar ‘2-graden-expeditie’. Vandaag deel 2: het is 26 graden onder nul. Is dat normaal?
</div>
Bernice Notenboom is nu twee weken onderweg. Ze vertrok van de 88ste breedtegraad en passeerde eerder deze week de 89ste breedtegraad, op naar het noorden. Ze belde ons vanochtend met haar satelliettelefoon.
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
 <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-soundcloud">
 <iframe width="500" height="400" scrolling="no" frameborder="no" src="https://w.soundcloud.com/player/?visual=true&#038;url=https%3A%2F%2Fapi.soundcloud.com%2Ftracks%2F317475023&#038;show_artwork=true&#038;maxwidth=500&#038;maxheight=750"></iframe> </script>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>SoundCloud</h4>
Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd
 <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
 </div>
</div>
</div>
</div>
Van je basecamp-manager hier in Nederland hoorde ik dat er ijsberen in de buurt zijn! 
‘Het is een gevaarlijke situatie hier op dit moment. Het zijn er drie, ze zijn dicht bij de Noordpool. De vraag is wat ze daar in godsnaam te zoeken hebben. Ze hebben honger. Gisteren is er een andere missie aangevallen door ijsberen op zoek naar eten.’
Wat betekent dat voor jullie? 
‘We moeten voorzichtig zijn. We skiën met een geladen geweer, we hebben vuurpijlen bij de hand, we moeten heel alert zijn, continu om ons heen kijken. We zitten oostelijk van waar ze zijn gesignaleerd, maar goed, ijsberen kunnen honderd kilometer per dag afleggen. Ze zijn agressief, ze kunnen aanvallen, we moeten zorgen dat we de drie dingen die we hebben om ons te verdedigen dan inzetten.’
Het geweer, de vuurpijl, en..? 
‘Ik heb ook een hoorn die een heel schel, keihard geluid maakt. Die gebruiken we eerst, dan de vuurpijlen en als dat niets oplost het geweer. Maar goed, ik hoop niet dat het zover hoeft te komen.’
Jullie hebben ook sporen van een poolvos aangetroffen in de buurt van jullie tent. 
‘Dat is het eerste signaal dat er iets aan de hand is. Poolvossen reizen de ijsberen achterna en eten alles op wat de ijsbeer laat liggen. Toen we die sporen zagen, dachten we al: o jee, we zijn hier niet alleen. We hebben trouwens ook een stern over zien vliegen, dat was ook heel bijzonder.’
Wat doet die vogel zo noordelijk? 
‘De stern staat er om bekend dat hij van de Noordpool naar de zuidpool vliegt en dan weer terug. Het is de enige vogel die zulke grote afstanden kan vliegen. We vragen ons ook af waarom hij dat doet, hij is alleen maar bezig om van a naar b te vliegen.’
Dat zijn zo van die dingen waarover je kan nadenken als je op de Noordpool loopt. 
‘Daar heb je dan ein-de-lijk een keer tijd voor!&#8217; Lachend: ‘Geen verjaardagen, geen hypotheken, geen files, dat bestaat hier allemaal niet. Je kan nadenken over de dingen die écht belangrijk zijn, bijvoorbeeld de vlucht van een stern.’
Vorige week was het -36 graden, nu is het veel minder koud? 
&#8216;Ja, veel minder, het is nu -26. Dat is prettiger voor ons. Niet alles is de hele tijd bevroren, dingen werken weer. Kou ontneemt je het leven, het is niet normaal hoe traag je wordt. Het duurt allemaal eindeloos. Als je je laarzen aantrekt, heb je meteen koude vingers, moet je die eerst weer opwarmen. Dat is minder ernstig nu. En belangrijker voor ons: onze slees glijden veel beter over het ijs. Het gaat minder stroef, we hebben dus minder rugpijn, die slees zijn namelijk best zwaar. Dat is allemaal een voordeel. We willen alleen niet dat het nog warmer gaat worden dan 25 graden onder nul, want dan gaat het gevolgen hebben voor het ijs, 25 graden onder nul is het maximum, daarboven gaat het ijs breken, gaan dingen schuiven, wordt het open water, dat is niet in ons voordeel.’
Is het normaal, 25 graden onder nul, of is het opwarming van de aarde? 
‘Nee, dit is normaal. Dat het de afgelopen dagen zo koud was, is abnormaal. Maar het zijn allemaal momentopnames, we zijn nog maar tien dagen hier. Om ons heen zien we alleen maar eenjarig ijs dat pas in november is gevormd. Dat is makkelijk voor ons, maar het grote plaatje is wél dat het dramatisch slecht gaat met de arctische oceaan.’
Was het anders in 2007 en 2013, toen je ook op de Noordpool was? 
‘We zien veel meer open water dan toen. Het is net alsof je op een bevroren IJsselmeer loopt, zo moet je het voor je zien. Enorme vlaktes met ijsblokken in richels er tussendoor. Dat maakt het anders. Normaal zie je een soort heg met een veldje erachter, prachtig mooi gevormd, goed compact, maar zo is het niet meer. Je ziet gewoon: het is chaotisch, het is een slagveld, als het even opwarmt, komt het allemaal in beweging, botst het allemaal tegen elkaar, schuift het over elkaar heen, dat zie je.’
Je zit bijna op de Noordpool, een kompas werkt niet meer, de naald draait zo dicht bij de Noordpool als een dolle in het rond. Hoe weet je waar je naar toe moet lopen in die eindeloze ijsvlakte? 
‘We gebruiken af en toe GPS, niet te vaak, want dan gaat de batterij leeg. Als de zon er is, oriënteren we ons op de zon, als die niet schijnt, dan kijken we naar de wind, die bijna steeds uit het westen waait. Vandaag uit het zuiden trouwens, we zijn in onze slaap anderhalve nautische mijl naar het noorden gedreven, dat is een bonus! En je kijkt naar dingen in het landschap.’
Wanneer verwacht je aan te komen op de echte Noordpool? 
‘We willen absoluut op 22 april op de Noordpool staan. We hebben een grote vlag bij ons van de March for science van de Union of Concerned Scientists uit de VS, die eist dat klimaatwetenschap gefinancierd blijft worden. Er mag geen gat in het wetenschappelijke onderzoek vallen. Daar gaat het om.’
We bellen volgende week weer. Pas voor de ijsberen! 
‘We zijn er zelf ook bezorgd over. Maar wat kan je doen? We moeten die kant op. Hopelijk zijn ze zo geschrokken dat ze ergens anders naar toe zijn gegaan.’
<div class="info-box">
Lees <a href="http://www.2dgrees.com/nasa-overflight-happened-today/" target="_blank">meer</a> over de samenwerking met de Nasa in deze blog van Bernice Nootenboom.
Op de klimaattop van Parijs is afgesproken dat de gemiddelde temperatuur op de wereld met niet meer dan twee graden mag stijgen, omdat er anders verschrikkelijke dingen met de aarde gaan gebeuren. Onder die stijging blijven wordt nog een hele opgave, vooral nu Donald Trump Obama’s maatregelen om het klimaat te redden heeft afgeschoten. Om meer aandacht te genereren voor het belang van die 2-graden-grens, maakt Bernice Nootenboom de komende weken een lange Poolreis over 2 breedtegraden: van de 88ste naar de 90ste – oftewel de Noordpool.
Bernice Notenboom is klimaatjournalist, poolreiziger en filmmaker. Ze schreef het boek Tegenpolen over een eerdere reis naar de Noordpool en maakte voor de VPRO het programma <a href="https://www.npo.nl/klimaatjagers/POMS_S_VPRO_401258">Klimaatjagers</a>. Ze is met collega’s Martin Hanley en Ann Daniels opnieuw op expeditie naar de Noordpool gegaan, waarbij ze samenwerkt met de Nasa en de Esa, de Amerikaanse en Europese ruimteagentschappen. Aansluitend gaat ze begin mei directeuren van grote Nederlandse bedrijven, jonge professionals en andere sleutelfiguren ontvangen op Spitsbergen. Met die groep wil ze komen tot plannen om echte stappen te zetten om de uitstoot van CO2 te beperken en zo de opwarming van de aarde tegen te gaan. Meer over haar ‘2 graden-project’ is te vinden op haar <a href="http://www.2dgrees.com/">website</a>, waar ze ook een dagelijkse blog bijhoudt.
Els Quaegebeur schreef  voor Vrij Nederland eerder een mooi <a href="https://www.vn.nl/ik-ga-om-afscheid-te-nemen/?token=WGgrdXV2VWxtMktmNCtJeEJLU2NuRnlpUlNJQXNOU3FYblo4bmUyYWZXbz0">profiel</a> over Bernice Notenboom, en tijdens de klimaattop in Parijs hield ze voor de website van VN een <a href="https://www.vn.nl/in-parijs-we-zijn-er-nog-lang-niet/?token=Wk8vRkJmZHYzUmk1NmpIVnRyTCtadlNyM09FNEhyMUxXbmNWMlBOdnZXYz0">blog</a> bij. We hebben afgesproken dat we de komende weken elke donderdag om acht uur ’s ochtend met elkaar bellen. Vandaag was de derde keer. Benieuwd naar de eerdere verslagen? Lees ze <a href="https://www.vn.nl/bernice-notenboom-op-de-noordpool-1-we-zullen-moeten-zwemmen/" target="_blank">hier </a>en <a href="https://www.vn.nl/bernice-notenboom-naar-de-noordpool-2-we-zijn-heel-snel-aan-het-drijven/" target="_blank">hier</a>.
</div>

Harm Ede Botje

Angst voor hongerige ijsberen: Bernice Notenboom op de Noordpool

Vrouwen misbruikt binnen Forum

De zomerrel op links

Woke versus klasse

Verhaal van de Week

Normale mensen zijn eng

Teun van de Keuken

Wat betekent bescherming?

Leven in de Noordzee

Onzekere toekomst

Onrust in het Midden-Oosten

iPhone-apartheid

Chard van den Berg

Eigendomcrisis

Noordzee

Veilige social media

Megaboete Meta

Democratie leeft

Verzet in India

Mag je niet missen

Cultuurtip