<div class="lead">
Regisseur, scenarioschrijver en journalist Ab van Ieperen is overleden. Hij werd 72 jaar. Van Ramses Shaffy tot Robert Redford, zijn werk was – en is nog altijd –verplichte kost voor filmliefhebbers.
</div>
De redactie van Vrij Nederland kreeg het treurige bericht dat regisseur en journalist Ab van Ieperen op 23 juli 2016 onverwacht is overleden. Van Ieperen werd 72 jaar. Hij schreef voor Vrij Nederland gedurende veertig jaar honderden verhalen over film, zijn grote liefde. Daarnaast was hij zelf ook regisseur en scenarioschrijver.
Zijn eerste filmverhaal – hij was toen nog lang niet in vaste dienst als filmredacteur – werd bijna een halve eeuw geleden afgedrukt in Vrij Nederland. Het was een kritisch stukje over de verfilming uit 1967 van De verloedering van Swieps, de roman van Heere Heeresma, met Ramses Shaffy in de hoofdrol. Van Ieperen was ten tijde van zijn debuut een jonge twintiger die zich na een afgebroken studie psychologie had gemeld bij de Nederlandse Film Academie en meteen ook begon te schrijven over film. Vanaf 1974 publiceerde hij regelmatig in VN, waarbij hij er vaak in slaagde om de grote namen uit de filmindustrie te spreken te krijgen, soms exclusief, soms ook tijdens de door hem verafschuwde press junkets. Zijn boek met gebundelde interviews &#8216;Filmster is een vak&#8217; was – en is nog steeds – verplichte kost voor filmliefhebbers.
Vaak was hij kritisch. Zo vroeg hij aan Bernardo Bertolucci (hij was diens regie-assistent bij de onvoltooide speelfilm La diva): ‘Je zei dat je alleen naar Hollywood zou willen om er een bom te plaatsen. Tegenwoordig maak je grote films met dollars en sterren uit datzelfde Hollywood.’ Maar zijn bewondering en liefde voor acteurs en actrices overheersten. Hij sprak ooit drie uur lang met Simone Signoret en interviewde iedereen die ertoe deed in de filmwereld, van Pasolini tot Fellini en van Catherine Deneuve tot Jeanne Moreau met wie hij ook samenwerkte aan zijn grote filmscenario over het Aidstijdperk, Bloed, dat uiteindelijk nooit verfilmd zou worden. Van Ieperen was als schrijver en filmer gedreven en compromisloos en de printers ter redactie wilden nog weleens vastlopen op wéér een nieuwe versie van Bloed of een van zijn andere omvangrijke scenario’s.
<q class="pull-left">Als journalist hoorde hij tot een generatie filmrecensenten met groot gezag.</q>
Behalve scenarioschrijver en journalist was Van Ieperen ook vertaler van stukken van Harold Pinter en Tom Stoppard, adviseur van een hele reeks regisseurs en regisseur van geslaagde films zoals Achter Glas, een speelfilm met als thema ‘de gevoelsspanningen die kunnen ontstaan in een homoseksuele liefdesverhouding tussen twee sociaal en cultureel sterk uiteenlopende figuren’. Als journalist hoorde hij tot een generatie filmrecensenten met groot gezag. Je had nog geen IMDB of Rotten Tomatoes en was voor het volgen van het nieuwe aanbod afhankelijk van scherpe gidsen in filmland zoals Ab van Ieperen en zijn collega’s Peter van Bueren of Hans Beerekamp. Wij waren blij met zijn even goed geïnformeerde als omvangrijke verhalen, al was hij was zelden te bewegen tot het inkorten van passages die naar zijn mening zonder uitzondering essentiële inzichten bevatten in het creatieve proces van zowel de auteur als zijn onderwerp. Zijn laatste verhaal in Vrij Nederland verscheen in 2007 en ging over Robert Redford, die zich volgens Van Ieperen op zijn zeventigste richtte op een doelgroep van jonge kijkers ‘die niet mogen wegkijken, maar zelf hun bek moeten leren opentrekken’.
Op de redactie van Vrij Nederland was Van Ieperen, behalve als hij op reis was voor interviews of festivals, een graag geziene en vrijwel permanente aanwezigheid. Als je er even tijd voor uittrok kreeg je geweldige filmtips van hem. Driftig trekkend aan zijn onafscheidelijke Gauloises vertelde hij graag en uitvoerig over de laatste ontwikkelingen in de filmwereld. Zo hoorden wij ook over het conflict rond zijn scenario op basis van De Nietsnut, de novelle van schrijver Frans Kellendonk. Die bracht het weliswaar tot verfilming met Van Ieperen als regisseur en hoofdrollen voor Willem Nijholt en Pierre Bokma, maar ook tot een rechtszaak. De film Identikit, door Van Ieperen ongetwijfeld alleen onder groot protest ingekort tot achtereenvolgens 145, 133, 128 en 127 minuten, werd na ingrijpen van de producent verder bekort tot anderhalf uur en kreeg bovendien een andere titel: De Nietsnut. Van Ieperen spande een kort geding aan dat hij op alle punten verloor. Bij de perspresentatie van zijn speelfilm bleef hij weg. ‘Ik heb hun montage twee keer gezien,’ verklaarde de regisseur zijn afwezigheid in NRC Handelsblad. ‘Mijn masochisme kent grenzen.’ Het zou mooi zijn als de volledige versie van Identikit nu alsnog zou worden uitgezonden, ter nagedachtenis aan Ab van Ieperen, journalist en regisseur.
<div class="info-box">
We zullen deze week een aantal van Abs mooiste stukken voor Vrij Nederland op de vn.nl plaatsen.
</div>

Mischa Cohen

Ab van Ieperen, filmrecensent met groot gezag

Premierschap gered?

Kabinetscrisis

Verhaal van de Week

Partij voor de bühne

met veiligheid

Obsessie

Roddelpraat

Naaktfoto's

Ik vind iets

Merel Wielaert

Hooggerechtshof

Polen

Wiens schuld is dit?

Debat

Sterke leiders

Hans Against the Machine

oprichter Pussy Riot

Interview