<div class="lead">
De meeste mensen houden van wat blijft, van rust. Vluchtelingen net zo goed. Simone van Saarloos vraagt zich af: zou het de discussie luchtiger maken als we de wereld iets meer indelen aan de hand van (al dan niet vrijwillig) gaan en staan?
</div>
Mijn ouders verkopen hun vakantiehuisje in Friesland. Het huisje met het rieten dak, de rood-witte luiken. De vaart waar de Elfstedentocht nooit langs reed, omdat het in zestien jaar niet voldoende vroor.
Mijn moeder informeert haar dochters met een tactische mail. Ze houdt er rekening mee dat wij hun besluit vreselijk zullen vinden, omdat we het huis zullen missen: ‘Jullie zijn er toch deels opgegroeid.’
Ik stuur een korte mail terug: ‘Gefeliciteerd! VRIJHEID!!’ 
Ik stel me voor dat het voor hun een opluchting is; niet steeds lekkages oplossen, plintjes verven, de huurdersagenda bijhouden. Het klinkt onbaatzuchtig, maar mijn reactie toont vooral een gebrek aan inleving. Voor hen is zulk soort investeren geen last maar een vorm van opbouw.
Ik herinner me vooral hoe ik met een oude surfplank Titanic’je speelde in de vaart naast het huis. Ik herinner me dus vooral hoe ik deed alsof ik elders in een film leefde. Ben je ooit voldoende op één plek om niet meer zonder die plek te kunnen?
Op donderdag 25 augustus wordt op NPO 3 de <a href="http://www.defamilie.net/nl/documentaires/lieve-buren/" target="_blank">korte documentaire</a> Lieve buren getoond. De maker, Maral Noshad Sharifi, vluchtte in 1993 aan de hand van haar moeder uit Iran naar Nederland. Ze kwamen terecht in Geldermalsen, waar ze gastvrij werden ontvangen, vooral door hun buren Hans en Bianca. De Noshad Sharifi’s wonen inmiddels in de randstad, maar Maral keerde deze zomer terug om te kijken hoe het is om anno 2016 als vluchteling in Geldermalsen te arriveren.
Maral is een vriendin van mij. Ik zeg dit erbij omdat de angst om van nepotisme te worden beticht meestal tot het verzwijgen van relaties leidt, niet tot minder vriendjespolitiek. De kritiek moet niet zijn gericht op het hebben van vrienden, maar op het gebrek aan diversiteit binnen de meeste vriendenkringen.
<q class="pull-right">Claudia’s weerzin jegens vluchtelingen komt niet voort uit haat, maar uit liefde. Ze houdt van wat blijft.</q>
Claudia uit Geldermalsen heeft een heel gemengde vriendengroep. Ze stemt PVV, maar gaat graag op stap met een vriendin die aan de ramadan doet en een hoofddoek draagt. Toch is Claudia tegen de komst van een azc en noemt ze vluchtelingen een ‘hype’. Alsof de foto’s van gammele bootjes op de Middellandse Zee aanstekelijk zijn als een reclame voor de nieuwste Nikes. De Syrische moeder die tegenwoordig met haar gezin op de hoek van de straat woont, liep laatst voorbij en ze keek zo chagrijnig. En Claudia houdt van vrolijk. Haar huis is niet voor niets helemaal paars. ‘Dat is al sinds ik een jaar of twee ben of zo, alles paars.’
In Lieve buren vraagt Maral of Claudia bereid is om haar nieuwe buren te ontmoeten. Dat is ze. Ze belt aan, in een jurk met paarse bloemen. Eerst is ze wat ongemakkelijk met haar lange benen op de lage bank, maar bij het afscheid geven de buren elkaar vier kussen op de wang.
En Claudia zal terugkomen. Want niet iedereen trekt de deur achter zich dicht om heel hard VRIJHEID! te roepen. Claudia’s weerzin jegens vluchtelingen komt niet voort uit haat, maar uit liefde. Ze houdt van wat blijft. Paarse muren. Rust.
Het Syrische gezin had ook wel willen blijven. Misschien dat ze elkaar daarin herkennen. Of niet. De moeder van Maral vond Hans en Bianca geweldig (niet als hulp, maar als buren – een gelijkwaardige relatie), maar ze moest behoorlijk wennen: ‘Ik kwam van de grote stad en belandde in een dorp.’ Dat was misschien wel de grootste omslag.
Zou het helpen als we het hele vluchtelingendebat anders zouden framen?
Wie arriveert, is geen vluchteling maar een beweger. De ‘echte’ Nederlanders worden erbij betrokken door ze als ‘blijvers’ aan te spreken. Want meestal trekt vooral wat beweegt de aandacht. Wat stil staat of blijft wordt nauwelijks opgemerkt. Zou het de discussie luchtiger maken als we de wereld iets meer indelen aan de hand van (al dan niet vrijwillig) gaan en staan? Dan spreken we meer over bewegingspatronen en niet over ‘die mensen’.

Simon(e) van Saarloos

Zou het helpen als we het hele vluchtelingendebat anders zouden framen?

Welkom in Nederland

De opvangcrisis escaleert

Verhaal van de Week

En nu?

Vechten tegen Assad

Extreemrechtse connecties

JA21

Soepschildpad

Hans Stegeman

Schooljuf

Nicolaas Veul

Plan Rutte mislukt

NAVO

Parijs was een voorbode

Protest

Leven onder de radar

In beeld

Himmler in New York

Voorbeschouwing

Verdwaald in de AI-psychose

Chatbots