Met een serie deftige voordrachten en klassieke muziek bracht Thierry Baudet de bezoekers van zijn partijcongres in vervoering. Slecht nieuws voor de VVD van Gordon-vriend Mark Rutte.
Toen Chris Ostendorf van Nieuwsuur en ik laatst met Thierry Baudet gingen praten over <a href="https://www.vn.nl/de-haagse-banencarrousel/?token=a29sOUY4aVhjRnQzYjZIN1ZuUmFtZ0VGT1hXT1lHaFhmWWQ0TGNwTFZMST0" target="_blank">de Haagse banencarrousel</a> kwam de leider van Forum voor Democratie een half uur te laat aanzetten. Joyeus draaide hij de Amsterdamse Herengracht op, gezeten op een fonkelnieuwe maar traditionele herenfiets. Terwijl Baudet zijn rijwiel tegen een boom parkeerde en de dopjes van zijn koptelefoon uitdeed riep hij opgetogen: ‘Chopin! Heerlijk! We hebben duizend jaar prachtige muziekgeschiedenis, maar waar luisteren de mensen naar? Naar Tupac!’ Bij het uitspreken van de naam van de beroemde hiphopper trok Baudet een vies gezicht.
Maar hij klaarde meteen weer op toen we het hoofdkwartier van Forum voor Democratie betraden, gevestigd in het souterrain van een grachtenpandje: ‘Binnenkort krijgen we de bovenverdiepingen er ook bij!’ We waanden ons in een studentenhuis: op tafel stonden lege wijnflessen, achtergebleven na de laatste partijvergadering, tegen de muren stapels boeken van Baudet zelf en zijn partijgenoot Mr. Theo Hiddema.
Er ontspon zich een wonderlijk gesprek. In ronkende hyperbolen schetste Baudet dat de westerse beschaving spoedig ten onder zou gaan door toedoen van het partijkartel, de massa-immigratie en de dwingelandij van superstaat Europa. Maar hij maakte óók steekhoudende opmerkingen over de banencarrousel. Hoe politici van de gevestigde partijen elkaar allerlei bestuursposities toeschuiven, hoe weinig transparant dat is, en hoe slecht grote bevolkingsgroepen zich daardoor vertegenwoordigd voelen: een beeld dat niet lang daarna grotendeels bevestigd werd door<a href="https://www.vn.nl/de-haagse-banencarrousel/?token=a29sOUY4aVhjRnQzYjZIN1ZuUmFtZ0VGT1hXT1lHaFhmWWQ0TGNwTFZMST0" target="_blank"> het grote onderzoek</a> naar de Haagse banenmachine dat de Universiteit van Amsterdam in opdracht van Nieuwsuur en Vrij Nederland uitvoerde.
Het was een eigenaardige combinatie van zinnige kritiek, rabiate rechtse taal en studentikoze overdrijving. Maar wat me nog het meest bijbleef is het esthetische karakter van Baudets denkbeelden: een oerconservatief pleidooi tegen de vervlakking, het bloedeloze gepraat in het parlement, het gebrek aan visie, heroïek en nationale trots, de teloorgang van de hoge cultuur. In dat opzicht lijken Baudets ideeën sprekend op die van de Conservatieve Revolutie: de onsamenhangende beweging van Duitse intellectuelen die tijdens de Republiek van Weimar in de bres sprongen voor de bedreigde Duitse Kultur en zich keerden tegen de pretenties van de Franse Zivilisation, met haar oppervlakkigheid, schijndemocratie en moderne massacultuur.
Kopstukken van de Conservatieve Revolutie als Armin Mohler, Oswald Spengler  en Ernst Jünger worden beschouwd als wegbereiders – al dan niet moedwillig &#8211; van het nationaal-socialisme. Daar kan je Thierry Baudet moeilijk van betichten, maar het is wel opvallend dat de leider van Forum voor Democratie goede banden onderhoudt met Junge Freiheit, de radicaal-rechtse jongerenbeweging in Duitsland die als intellectuele erfgenaam van de Conservatieve Revolutie geldt, en Baudet verschillende malen <a href="https://jungefreiheit.de/service/archiv?artikel=archiv13/201333080910.htm" target="_blank">lovend interviewde</a>.
Afgelopen zaterdag beleefde Thierry Baudet het eerste grote partijcongres van Forum voor Democratie. Met een serie voordrachten door partijgetrouwen en met klassieke muziek bracht hij het zeventienhonderdkoppige publiek in de Rai in vervoering. Volgens NRC Handelsblad, <a href="https://www.nrc.nl/nieuws/2017/11/26/leden-van-politieke-partijen-denken-graag-zelf-na-14237447-a1582643" target="_blank">met drie verslaggevers op oorlogssterkte</a> bij het congres aanwezig (zelf was ik met de kindjes naar de intocht van Sinterklaas) vonden niet alleen conservatieve studenten maar ook gedroste oude liberalen, autobandenhandelaren, pedicures, kapsters en lassers het allemaal prachtig, al konden ze voor een deel waarschijnlijk geen touw vastknopen aan de op het podium gebezigde latinismen. De spitsvondigheden van Mr. Theo Hiddema, het deftige betoog van topadvocaat Jan Louis Burggraaf en Baudets eigen lyrische verhalen over de rijke Hollandse traditie en de noodzaak van een nieuwe Renaissance gingen erin als zoete koek. Lokkertjes waren ongetwijfeld ook de eerdere rabiate uitspraken van Baudet over de opmars van de islam en de homeopathische verdunning van de Nederlandse bevolking (die hij later <a href="https://joop.bnnvara.nl/videos/pauw-en-jinek-frits-wester-fileert-baudet-om-racistische-opmerking" target="_blank">weer inslikte</a>), maar het enthousiasme in de zaal gold vooral de onbekommerde verdediging van de cultuur en het vaderlandse vergezicht dat Baudet en zijn geestverwanten schetsten: racistische uitspraken waren daar niet voor nodig, en bleven op het podium achterwege.
<q class="pull-left">Terwijl Rutte de man is die sinds zijn overwinning op Rita Verdonk zijn uiterste best doet zich volkser voor te doen dan hij is. Alles om maar niet elitair gevonden te worden door de gewone Nederlanders.</q>
De stormachtige opkomst van Thierry Baudet is niet alleen slecht nieuws voor de PVV, maar ook voor de VVD: volgens de peilingen komen veel Forum voor Democratie-sympathisanten bij de partij van Mark Rutte vandaan. Terwijl Rutte de man is die sinds zijn overwinning op Rita Verdonk zijn uiterste best doet zich volkser voor te doen dan hij is, er in alle talen over zwijgt dat zijn boekenkasten thuis vol staan met het verzameld werk van Friedrich von Hayek en Thomas Mann, op de VVD-podia eeuwige vriendschap sloot met volkszanger Gordon en zorgvuldig iedere schijn van een visie op de toekomst van Nederland vermijdt, alles om maar niet elitair gevonden te worden door de gewone Nederlanders.
En wat doen die gewone Nederlanders, van Venlo tot Volendam? Ze lopen massaal over naar een elitaire jonge intellectueel die aan lavendelzakjes ruikt, een vleugel en Chesterfieldfauteuils binnen liet dragen in het Kamergebouw en hooggestemde verhalen houdt over de toekomst van Nederland en de dreigende teloorgang van de hoge cultuur.
Vanouds waren in de VVD altijd klassieke liberalen te vinden als Molly Geertsema, Henk Vonhoff, Frits Korthals Altes en Frits Bolkestein, deftige heren die boeken lazen en zich er niet voor schaamden nu en dan de weg te wijzen. Maar of het nu door gebrekkig personeelsbeleid komt of door volkse behaagzucht bij de rekrutering: zulke karakteristieke liberalen zijn tegenwoordig in de VVD met een lampje te zoeken, evenals de bijbehorende visie. Wat overblijft is Gordon.
Geen wonder dat de kiezers een goed heenkomen zoeken bij de Conservatieve Revolutie van Thierry Baudet. Rutte heeft de opkomst van Forum voor Democratie aan zichzelf te wijten.