In de Amerikaanse Playboy is naakt definitief verleden tijd. De definitie van wat we als pornografisch beeld zien is dat daarmee ook.

Eigenlijk moesten we het zien als een triomf. Eindelijk, na al die  jaren is het zo ver, schreef de site van Playboy vanochtend: expliciet naakt is niet meer nodig! Ooit werd het blad door goeroe Hugh Hefner in het leven geroepen ‘om persoonlijke vrijheid en en seksuele vrijheid te verdedigen in een tijdperk dat Amerika pijnlijk conservatief was.’

Mooi was die tijd. Maar de strijd is inmiddels gestreden. The bunny transcends nudity, filosofeert Playboy nu de overgang naar een nieuw naaktvrij tijdperk. Dat de Nederlandse editie luidop verkondigt het er niet mee eens te zijn, maakt het natuurlijk nog net ietsje smeuïger. Een broodje kroket zonder kroket, noemt de Nederlandse hoofdredacteur het Amerikaanse plan. Een vijftal vrouwen mocht met gespreide benen die boodschap kracht bij te zetten.

Kroketten kennen ze in Amerika niet. En ook de site van de overzeese Playboy is al een jaar ‘kroket-vrij.’ Safe-for-work, noemen ze dat. Al blijft het de vraag hoe gecharmeerd je baas zal zijn als hij ‘everything you ever wanted to know about male orgasm‘ op je scherm aantreft.

Misschien meent Hefner het, en zit zijn taak erop. Maar op internet krijgt naakt juist een steeds vreemdere positie. Op Facebook is zelfs de verhulde illusie van een vrouwentepel al ten strengste verboden, maar met een paar zoektermen beland je razendsnel in de natte droom van elke tienerjongen. Voor blote borsten hoef je nergens meer te betalen, maar een Rubens kan op Instagram plotseling geblokkeerd worden.

In die zin was het Playboy-tijdperk eigenlijk wel zo overzichtelijk. Stond het in het een van de blaadjes, dan was het geil. De definitie van pornografisch beeld was immers juist dat het beperkt beschikbaar was en in een heel specifieke context: de Playboy, Passie of Penthouse. Het verschil met het artistieke naakt uit de mode-, kunst- of documentairefotografie was duidelijk.

In de voortdurende stroom aan beeld op internet verdwijnt die context eenvoudig, al helemaal op een platform als Instagram of Facebook. Welk naakt is opwindend, en welk bloot juist artistiek, grappig of simpelweg mooi? En is een naaktfoto of -schilderij porno zodra iemand er geil van wordt?

Een democratisering van het online naakt, zou je het kunnen noemen. Dat is leuk, voor wie zich ergerde aan een preutse moraal of aan de almacht van het kapitalistische Playboy. We maken onze eigen porno wel, in alle soorten en smaken. Maar het zorgt er ook voor dat voor persoonlijk gebruik bedoelde naaktkiekjes plotseling als pornografisch materiaal kunnen worden ingezet. En de vrouwentepel op sociale media ondertussen taboe blijft. Een blootloze Playboy maakt het geheel vanaf nu nog net wat ingewikkelder.

Naaktvrij gaat Playboy zich naar eigen zeggen volledig richten op de zogenaamde millenial, met onder andere een vrouwelijke columniste die positief gaat schrijven over seks. Haar kleren houdt ze aan. Dan kan het in elk geval wel op Facebook.