Niet alleen Ongehoord Nederland maar ook andere publieke omroepen, waaronder de NOS en WNL, dragen actief bij aan de verspreiding en normalisering van extreemrechts gedachtegoed.
In samenwerking met de Universiteit van Amsterdam onderzocht Vrij Nederland alle Instagramposts van de afgelopen twee jaar, van een representatieve selectie van omroepen: BNNVARA, Omroep ZWART, NOS, WNL en Ongehoord Nederland. De posts werden gefilterd op een aantal grote poliserende onderwerpen, zoals asiel, protesten, klimaatbeleid en Israël en Palestina. Vervolgens werd de daaruitvolgende selectie onderworpen aan kwalitatieve toetsing, op toon, desinformatie, complottheorieën, woordvoerder, stellingname.
Ongehoord Nederland blijkt – weinig verrassend – verreweg de meeste ruimte te geven aan uiterst rechtse denkers en complottheorieën. Gisteren stapte ON!-hoofdredacteur Joost Niemöller op nadat hij in een uitzending uitspraken van Hitler had geprezen. De uitspraak past in een patroon: de omroep gaf tussen 2024 en 2026 bij herhaling ruim baan aan extreemrechtse complottheorieën.
Uit de analyse rijst verder het beeld dat sommige omroepen selectief zijn in welke onderwerpen zij onder de aandacht brengen en wie zij hierover aan het woord laten. Zeker komen er ook controversiële, uiterst rechtse complottheorieën en gedachtegoed of discriminerende ideeën aan de orde, maar vaker nog spelen omroepen met herhaling of juist het weglaten van nuancering. In de herhaling van onderwerpkeuze of het uitnodigen van controversiële denkers, wordt een bredere tendens van uiterst rechtse agendering zichtbaar.
niet selectief
Opvallend is dat ook de NOS soms een podium biedt aan extreemrechtse boodschappen. Zo kreeg FvD-leider Lidewij de Vos op de kanalen van de NOS de ruimte om onwaarheden te verspreiden over ‘massa-migratie’ en lichtte ze daar de extreemrechtse remigratie-ideologie toe.
Een NOS-woordvoerder zegt dat de omroep alle partijleiders had uitgenodigd, dus ook Lidewij de Vos. ‘In weerwil van het feit dat FvD door onderzoekers als extreemrechts wordt gekwalificeerd, kunnen wij niet selectief zijn’. De omroep maakt geen inhoudelijk onderscheid tussen partijen, aldus de woordvoerder.
Niemöller, hoofdredacteur van Ongehoord Nederland, liet reeds voor zijn vertrek in een reactie weten dat de omroep ‘een eigen journalistieke opdracht’ heeft: ‘Wij laten onderwerpen en geluiden aan bod komen die elders in het bestel onderbelicht blijven.’ Hij wil niet ingaan op redactionele keuzes.
Niemöller is overigens de eerste die de term ‘omvolking’ in het Nederlandse publieke debat introduceerde, aldus een artikel op de site van Ongehoord Nederland.
