Stephan Sanders was haast vergeten hoe het is om eindeloos onderweg te zijn. Maar als hij werkzaamheden aan de A1 trotseert voor een verjaardagsbezoek, steekt dat oude reisgevoel de kop op. ‘Het gebrek aan bereikbaarheid heeft er voor gezorgd dat onze felicitaties gewicht krijgen.’

Het is geen cryptische boodschap. NRC Handelsblad meldt: ‘Amsterdammers kunnen hun bezoekje aan vrienden of familie in Almere dit weekend beter uitstellen. Zowel de wegen als het spoor zijn goeddeels afgesloten wegens werkzaamheden.’

Het is ‘dit weekend’ als ik het lees, ik ben een Amsterdammer, de tocht voert vandaag per echtgenoot en auto naar Almere, en het komt niet in ons op om ‘het bezoekje’ uit te stellen, want de zoon van vrienden wordt achttien, en dat is een leeftijd waarover je sentimenteel moet doen. Een dag later omhelzen telt niet. Hier jongen, pak aan, ik ken je al van toen je nog zó was.

Dat werd een interessante omweg naar Almere, via Utrecht en Amersfoort met allemaal langzaam rijdend verkeer, kleine files die zich oplossen en dan 4 kilometer verder toch weer opduiken, met telkens die kaart van Nederland voor ogen: hier Amsterdam, daar Almere, en we hanteren vandaag een lusvormige aanpak, alsof Almere een stier is die we van achteren met een lasso moeten overmeesteren. De reis duurt drie keer zo lang als normaal, onderweg krijg ik een licht diligence-gevoel. Herinneringen aan strandvakanties met moeder, vriendin en vijf (!) kinderen, ergens in de jaren zestig van Twente naar Zeeland in een deux-chevauxtje, waarmee wij een hele dag bezig waren om de plaats van bestemming te bereiken. Maar dan had je ook wat: dan was je in Thailand, heel ver weg, over rivieren, met pontjes en om de haverklap plaspauzes.

Ineens, op weg naar Almere, komt dat oude, bijna vergeten reisgevoel terug. Het liefst was ik op de achterbank gekropen om de bijbehorende misselijkheid te voelen. Als we uiteindelijk de tuin met daarin de jarige betreden, stijgt er licht gejuich op: ‘Jullie hebben het gehaald!’ Er zijn wat gasten gestrand, ze bellen vanuit de file en krijgen alternatieve routes voorgelegd. Dit is het gratis avonturenweekend dat Rijkswaterstaat en ProRail ons bezorgen, en we waren het bijna verleerd, de omweg, het improvisatietalent. En omdat er toch niets te doen valt in zo’n langzaam rijdende auto, zie je hoe heel Nederland voortdurend op de schop wordt genomen: nieuwe spoorbrug, viaduct, tunnel in dit land dat toeleeft naar zijn volgende verbouwing.

We waren het bijna verleerd, de omweg, het improvisatietalent.En nu er een beetje moeite is gedaan, zijn de gelukwensen aan de jarige minder vrijblijvend. Het gebrek aan bereikbaarheid heeft er voor gezorgd dat onze felicitaties gewicht krijgen. En dat staat haaks op de 24-uurs online economie, waar van alles gedeeld kan en moet worden, maar wat? Zelf heb ik het idee dat er misschien twee gedachten per etmaal zijn waar ik anderen mee mag storen. Maar ieder moment van de dag alles en iedereen onder handbereik, je moet wel over een enorm conversatietalent of navenante bewustzijnstroom beschikken om zoiets waar te kunnen maken. Communicatie is beslist een heilige graal, maar wat wordt er dan over en weer verteld? Het is toch niet zo dat er sinds vijftien jaar heel veel betere verhalen de wereld in zijn gekomen? Ik heb nooit begrepen wat er allemaal gedeeld kan worden zonder dat de ontvangende partij gek wordt van de onnutte feiten die hem als een zwerm muggen achterna zitten.

Altijddurende bereikbaarheid en communicatie leiden tot conflictoplossing – dat is het idee.

Maar nee. Dit is het alledaagse probleem dat me al jaren dwars zit. Het speelt letterlijk bij mij om de hoek. Daar woont een man, en die groet mij niet. Ik eerst wel en toen voor straf ook niet. Het kost zoveel energie om iemand telkens niet te groeten, kan ik u vertellen.

Misschien is hij een homofobe, racistische fascist – gedag zal ik zeggen. Dit niet zozeer omdat ik met buurman wil ‘communiceren’. Ik wil iets afkopen, met die groet. Want beleefdheid kost minder tijd.