Als Ségolène Royal de eerste vrouwelijke president van Frankrijk wordt, zal het Elysée bruisen van energie. Ze is slim en heeft een groot talent voor het contact met mensen. Maar krijgt ‘het fenomeen Royal’ ook de kans van haar man, haar partij en haar land? Pieter van den Blink ging een dag met haar mee op pre-campagne in de regio: ‘Het is absurd: ik heb nog niks gezegd en ik ben al populair.’

In de schuur van boer Lumbeau zakt een schaap moeizaam door de poten. Het is een van de laatste dieren die nog moeten bevallen, de stal is al vol met blatende, springende lammetjes. Maar de mannen in de stal hebben geen aandacht voor het dier in barensnood. De boer moet een ladder halen. De burgemeester geeft hem aanwijzingen hoe een metersbreed spandoek aan een stapel hooibalen moet komen te hangen. ‘Région Poitou-Charentes’ staat erop. Twee jaar geleden was de Poitou-Charentes nog een bolwerk van rechts. Maar bij de regionale verkiezingen van 2004 boekte links in twintig van de tweeëntwintig regio’s een daverende overwinning. Ook de Poitou-Charentes werd een ‘rode regio’. En de enige met een vrouw aan het hoofd.

Op deze gure maandag gaat Ségolène Royal de boer op in haar regio. Behalve lid van de Assemblée Nationale (het Franse parlement) is zij ook president van de Poitou-Charentes, een functie vergelijkbaar met die van commissaris van de koningin in Nederland. De Poitou is een agrarische regio, beroemd om zijn lamsvlees.

Regen roffelt op het dak van de stal. De burgemeester loopt mopperend door de modder. ‘Ik ben niet officieel op de hoogte gesteld van dit bezoek, c’est une surprise!’ En surprises, daar is het Franse platteland niet van gediend. Net zo min als de Franse politiek. Maar Ségolène Royal heeft plotseling aangekondigd dat zij vandaag op bezoek zal komen.

Frankrijk maakt zich op voor de verkiezing van een nieuwe president, volgend voorjaar, en Ségolène Royal heeft laten weten dat zij kandidaat wil zijn. Sinds dat moment stijgt haar populariteit. Scherp. Meer dan de helft van de Franse bevolking zou willen dat zij meedoet aan de verkiezingen. Dat is beduidend meer dan waar bijvoorbeeld oud-premier Lionel Jospin op kan rekenen. De socialistische partij lijkt er niet omheen te kunnen haar als kandidaat aan te wijzen, hoezeer deze ‘mauvaise surprise’ een aantal oude partij-olifanten ook tegen de borst stuit.

De burgemeester heeft toch maar koekjes en appelsap meegebracht voor het hoge bezoek. Net zoals de beesten in de stal kennen Franse lokale bestuurders hun plaats in de hiërarchie.

Boer Lumbeau is pas tweeëndertig jaar. In het woonhuis aan de andere kant van het erf geeft zijn vrouw hun kind de borst. Zij hebben de boerderij kunnen overnemen met steun van de regio. Dat ook de Franse staat en de Europese Unie elke dag diep in de buidel tasten om het Franse boerenbedrijf een schijn van levensvatbaarheid te gunnen, is geen geheim, maar dat mag vandaag de sfeer niet bederven.

Het spandoek hangt, de mannen vatten post bij de schuurdeur en wachten af. Eindelijk! Een Renault Espace stuift het erf op. Daar is ze. Twintig minuten te laat, merkt de burgemeester nog even op. Maar daar is ze. Zonder aarzelen plant Ségolène Royal haar leren laarzen in de modder. Ze draagt een mooie zwart met grijze rok en daarboven een zwarte coltrui. In een soort stoffen broche ter hoogte van haar linker sleutelbeen komt het patroon van de rok terug. Haar openhangende jas is lang en wit. De ceintuur is aan één kant losgeraakt uit de lussen en bungelt aan haar andere zij als een slordig detail in een verder perfect geheel.

Binnen in de stal heeft het barende schaap geen kracht meer om te blaten. Ze bloedt. De andere dieren staan eromheen en kijken niet anders dan wanneer dat bloed er niet zou zijn.

Het gezicht van Ségolène Royal laat zich nog niet lezen, zo snel buigt en lacht en knikt ze naar links en rechts. Bonjour, bonjour. Zij is president van deze regio, identificeert zich beroepshalve met ‘het terrein’, maar als ze uit de auto stapt is het eerste wat je denkt: Parijs. Glorieus, geraffineerd, pijlsnel Parijs. Natuurlijk woont ze daar ook, in de lichtstad, en niet hier in de regio. Het is maar anderhalf uur met de TGV vanuit Poitiers.

Misschien wacht haar over veertien maanden het bladgoud en marmer van het presidentieel paleis, nu moet zij in de stal een plaats vinden waar het dak niet lekt. De burgemeester is op een trog gaan staan om haar toe te spreken. Hij zegt niet veel, maar wat hij zegt, leest hij met grote moeite van papier en daardoor duurt het toch lang. Aanvankelijk luistert Ségolène Royal geconcentreerd naar hem. Ze heeft helderblauwe ogen. Haar neus is te recht om krom te heten. Terwijl ze luistert, heeft haar gesloten mond iets hards. Haar gezicht is regelmatig, glad, jukbeen en kaak zijn door moeder natuur met liefde op hun plaats gezet. Een mooie vrouw van tweeënvijftig jaar. Voor het hardnekkige gerucht dat zij een buitenechtelijke dochter is van François Mitterrand, is in haar gelaatstrekken geen bewijs te vinden.

In haar privéleven ligt wel een knoop te wachten die nog doorgehakt zal moeten worden.

Is het in de geschiedenis eerder voorgekomen dat een man en een vrouw aan de keukentafel tegenover elkaar moesten gaan zitten, de kinderen naar bed, om te beslissen wie van hen beiden staatshoofd gaat worden? In huize Royal is het zover. Want ook haar man wil meedoen aan de presidentsverkiezingen. Als partijsecretaris van de Parti Socialiste heeft hij een goede uitgangspositie. Maar de uitstraling van zijn bollewangenhapsnoet is een andere dan die van het aristocratische gelaat van Ségolène Royal, en in de polls ligt hij ver op zijn eega achter. François Hollande en Ségolène Royal zijn al vijfentwintig jaar samen, ongetrouwd maar met vier kinderen. Nog veertien maanden tot de presidentsverkiezingen.

De huidige president, Chirac, is oud en afgeleefd. Hij wekt de indruk dat hij met moeite de rit uitzit. Het land hunkert naar een nieuwe inspirator. Tot voor kort leek het dat gegadigden voor die rol alleen aan de rechterkant van het politieke spectrum te vinden waren. Maar toen stapte Ségolène Royal naar voren uit het verdeelde linkse kamp en werd met open armen ontvangen door de publieke opinie. De zogenaamde precampagne voor de presidentsverkiezingen is inmiddels begonnen, en alle andere kanshebbers zoeken naar een antwoord op het fenomeen Royal.

Ondertussen zijn er tussen Royal en Hollande nog zoveel hachelijke kwesties dat het keukenraam ervan beslaat. Als de een het wordt, kan de ander dan minister worden? Als degene die het probeert de strijd verliest van een andere kandidaat, zal de ander dan troostende woorden spreken of zich verbijten met de gedachte: dat was mij niet overkomen? Het stel heeft aangekondigd tijdig met een beslissing te komen wie van hen verdergaat in de campagne.

Dat ook haar levenspartner presidentiële ambitie heeft, is slechts één aspect van het verhaal-Ségolène Royal. Misschien blokkeert François Hollande met zijn macht in de partij haar kandidatuur. Want de verlokkingen van de macht zijn groot, ook al heb je samen vier kinderen. Maar als Hollande haar wel ruim baan geeft, dan wachten haar buiten de keuken andere gevaren. De reacties van collega-politici op haar presidentiële ambitie waren van een stuitende (vrouw)vijandigheid. ‘Een presidentsverkiezing is geen schoonheidswedstrijd’, ‘Wie moet er dan op de kinderen passen?’ en ‘Ik zal een extra kogel in mijn geweer stoppen’ – en dat waren dan alleen haar socialistische partijgenoten. Ségolène Royal kan erop rekenen dat haar nog meer te wachten staat als ze zich werkelijk kandidaat stelt.

Waarom zouden de heren partijbaronnen zich zo druk maken? Omdat ze haar vrezen. Deze vrouw belichaamt de mogelijkheid van een radicale verandering, en voor verandering zijn Fransen over het algemeen bang. Met de komst van Ségolène Royal in het presidentieel paleis, of alleen al als kandidaat in de verkiezingsstrijd, zou Frankrijk in één klap afscheid moeten nemen van de mannelijke overheersing, die naarmate je hoger in de macht kijkt steeds nadrukkelijker is. Met haar zou het gezicht van de macht van oud en mannelijk veranderen in vrouwelijk en jong. En het verdeelde linkse kamp zou zich opnieuw kunnen opbouwen rondom een figuur die ondanks een lange staat van dienst nog niet vastzit aan oude verplichtingen of slepende vetes. Ook dat maakt haar tot een uitzondering in de Franse politiek.

In de stal van boer Lumbeau verliest Ségolène Royal na twee minuten haar aandacht voor de burgemeester. Ze fluistert iets tegen haar assistent, een hologige en gespannen figuur die Guillaume blijkt te heten. Later op de dag zal duidelijk worden hoe het komt dat hij er zo slecht uitziet. Hij reikt haar een paar velletjes papier aan, waarin ze begint te bladeren. Als de burgemeester aan het einde van zijn verbale worsteling weer opkijkt van zijn papier, staan haar blauwe ogen precies op tijd klaar om zijn blik op te vangen. Dan neemt ze met een warme stem zelf het woord.

Tijdens haar opsomming van wat de regio voor de jonge boeren doet, wil ze af en toe een precisering hebben van Guillaume of van de eveneens aanwezige delegatie van het ‘schapenoverleg Poitou-Charentes’. ‘Hoeveel jonge boeren hebben we nu geholpen om zich in de regio te vestigen?’ vraagt ze bijvoorbeeld. ‘Vijfendertig tot nu toe, het streven is vijftig,’ luidt het antwoord. Waarop zij zegt: ‘Alors, dat is perfect,’ alsof ze daarmee hem en niet zichzelf prijst.

Ondertussen is er een prachtig lammetje ter wereld gekomen. Het moederschaap lijkt er matig mee in haar sas. Ze voelt misschien dat het resultaat van haar inspanningen binnen de kortste keren met steun van de regio, de staat en Europa naar de slachtbank wordt geleid.

‘En het scheren van de schapen, gaat dat goed?’ wil Ségolène Royal weten. Rode blossen verschijnen op de wangen van de boer als hij zegt: ‘Eh… daarvoor laat ik de schapenscheerder komen.’

Terwijl Ségolène Royal in de stal haar rol van geïnteresseerde gast combineert met die van gezaghebbende politica, leest de rest van het land over haar: ‘De PS zit in de put, Ségolène is in haar nopjes’. Die kop heeft de grootste Franse ochtendkrant Aujourd’hui en France/Le Parisien vandaag over de hele breedte van de voorpagina staan.

Nieuwe peilingen bevestigen de trend van de laatste maanden: Ségolène Royal is zeer populair bij het electoraat.

Dat de Parti Socialiste verder zo verdeeld is dat de socialisten in de put, of beter: in een stuk of vijf putten zitten, mag zo zijn, maar het is de vraag of Royal daarvan in haar nopjes moet zijn. Want zonder de steun van de partij zal ze nooit president van het land worden.

Zou die partij de voorkeur geven aan haar man François of aan een andere kandidaat, dan zou ze in theorie uit de partij kunnen stappen en zich als onafhankelijke kandidaat presenteren. Gezien haar populariteit en het slechte imago van de PS is dat niet ondenkbaar, maar tot nu toe richt zij zich op een kandidatuur binnen de partij. Die maakt haar keuze in november. Het gesprek aan de keukentafel zal waarschijnlijk in september plaatsvinden.

Ook in de andere kranten is Royal vandaag weer volop aanwezig. Onder de titel ‘Bij gelijke geschiktheid, liever Royal’ stelt Michel Tréguer in Libération: ‘Als zij zou toetreden tot het presidentschap van de Republiek bezorgt dat het land een elektroshock van een heel andere orde, dat zou andere horizonten openen dan wanneer het een van haar olifanten-kameraden zou zijn, echtgenoot of collega, ook al hebben ze dezelfde denkbeelden en affiniteiten.’

De krant besteedt ook aandacht aan de uitspraak van minister Bussereau van Landbouw dat Ségolène Royal ‘schittert in de kunst der teleurstelling’ doordat zij ‘veel communiceert, weinig nadenkt en geen boodschap heeft’.

Maar Libération doet dat op een manier die eerder de spreker dan zijn onderwerp in een kwaad daglicht stelt, door er een potsierlijke opmerking van Bussereau op te laten volgen. Die zou Ségolène Royal regelmatig in de trein ontmoeten ‘en daarbij bevindt zij zich nooit in de tweede klas’. Over zulke dingen gaat het in de Franse politiek. Het komische effect van die insinuatie leidt de aandacht af van Bussereaus opmerking dat Royal geen brede visie heeft. Maar dat is al eerder vastgesteld.

Het bezoek aan de jonge boer loopt ten einde, ook al is het eigenlijk net begonnen. Met een lammetje op de arm poseert Ségolène Royal nog even voor de camera van de plaatselijke pers.

Het onderschrift bij zulke foto’s van haar bevat steevast een verwijzing naar ‘the beauty and the beast’. De koekjes van de burgemeester heeft ze nog niet eens zien staan. En weg is ze. Op naar Mouton Village (Schaapdorp), een toeristische attractie rond het thema van dit wollige dier. ‘De rest van het appelsap en de koekjes mag u houden,’ zegt de burgemeester ten afscheid tegen de jonge boer. Wie van hen zal op Ségolène Royal stemmen als zij zich kandidaat stelt? Boer noch burgemeester wil het zeggen. In elk geval niet in elkaars bijzijn.

Een visie op wát ze met het land zou willen doen, heeft ze nog niet geformuleerd, maar hoe ze wil besturen wel. Participatie is het handelsmerk van Ségolène Royal. De burger moet meepraten, meedenken, meebeslissen. Haar regio heeft ze aangewezen als proeftuin voor de participatieve democratie. En half februari lanceerde ze een website met ongebreidelde mogelijkheden tot interactiviteit. Behalve een vage welkomsttekst is er van Ségolène Royal zelf geen woord te vinden op de site. Het is de bedoeling dat het publiek discussieert over een aantal thema’s als ‘sociale zekerheden vandaag en morgen’ of ‘aan iedereen de mogelijkheid om zijn eigen leven te kiezen’. Een weerlegging van de kritiek dat zij geen visie heeft, vormen deze open vragen zeker niet. De site, zelf spreekt ze van een ‘forum’, is te beschouwen als de eerste stap in haar landelijke campagne voor het presidentschap, een slimme manier om haar populariteit te peilen.

In het kader van de Ségolènoscopie, het vorsen door de media in alles wat deze vrouw doet of nalaat, heeft een Franse krant onmiddellijk contact gezocht met de eerste vijf personen die op die site een steunbetuiging achterlieten. Wat opvalt is dat ze op een na boven de veertig zijn. Terwijl Ségolène Royal via het internet juist met de jeugd in contact hoopte te komen. Zij bewondert Tony Blair omdat het hem gelukt is de jongeren aan te spreken en de werkloosheid in Engeland te bestrijden. Ségolène Royal distantieert zich van Blairs opstelling ten aanzien van Irak, maar dat zij de naam van de liberaal-socialist überhaupt in de mond heeft genomen, is haar door de oude garde in de PS nog niet vergeven.

‘Wij zijn u dankbaar voor het vinden van een gaatje in uw drukke agenda, die volgend jaar waarschijnlijk nog veel drukker gaat worden,’ zegt de directeur van Mouton Village. Royal vertrekt geen spier bij deze toespeling op haar presidentiële ambitie, wetend dat er altijd een kwade genius in de zaal kan zitten die de volgende dag gaat roepen dat Ségolène Royal haar positie als president van de regio misbruikt om campagne te voeren voor zichzelf.

In Mouton Village moet vervolgens een convenant worden ondertekend. De directeur van het dorp constateert tevreden dat zijzelf, Ségolène Royal en nog twee ondertekenaars allen vrouw zijn. Een schaterlach van Royal valt haar ten deel. ‘Het streven blijft parité (evenredige vertegenwoordiging), meer niet! U moet de mannen niet bang maken.’

Het imago van feministe heeft Ségolène Royal sinds ze op haar achttiende de Franse staat een brief schreef met het verzoek te mogen dienen in het leger. Ook al was het jeugdliefde voor een vriendje dat onder de wapenen werd geroepen en geen streven naar parité dat haar tot die stap bracht.

Sindsdien werd Ségolène Royal drie keer minister en vier keer moeder. Vriend en vijand zijn het erover eens dat ze die twee hoedanigheden met allure samensmeedt. De combinatie van harde werker en gezinsmens maakt van Ségolène Royal een droomvrouw voor bladen als Elle. Royal is het toonbeeld van de moderne feministe. Geen mannenhaatster maar een vrolijke leeuwin. Zij hoeft de mannen niet meer bang te maken, omdat ze zelf niet bang is voor hen. Zelfs haar eigen man hoeft niet te vrezen dat hij in haar schaduw komt te staan – zolang hij tenminste geen president van Frankrijk wil worden.

Als aandenken aan het schaapdorp krijgt Ségolène Royal een lange wollen foulard. Ze doet hem meteen om. De Parijse allure die haar omringt moet de rest van de dag wedijveren met een krachtige stallucht.

In de auto op weg naar de volgende afspraak is ze bereid over alles te praten, zegt ze vrolijk. Maar eerst moet er even iets geregeld worden. Voorin, naast de chauffeur, zit haar assistent Guillaume. Ségolène Royal buigt zich naar hem toe. Guillaume kan het niet zien maar haar ogen krijgen iets ijskouds op dat moment. ‘Guillaume, waarom heb ik de regionale bladen niet gekregen deze week?’ De rug van Guillaume verkrampt. Eerder op de dag was al duidelijk dat hij er van voren beroerd uitzag, nu blijkt dat ook zijn rug in een jas er echt afgemat bij kan hangen. ‘Je wéét toch dat ik de regionale bladen wil zien, Guillaume?’ De aangesprokene draait zich om in zijn stoel. Zijn oogkassen hebben de kleur van zware regenwolken. Diep daarbinnen liggen twee kleine rode oogjes. Daarmee biedt hij haar zijn onderwerping aan. Een moment is het stil in de auto. Dan valt Ségolène Royal keihard aan. Guillaume is toch niet achterlijk? De regionale bladen, dat is toch niet zo moeilijk? Hoe vaak heeft ze het nou al gevraagd, de bladen? Nee, Guillaume, hóé váák? Weet Guillaume dat niet? Nou zij weet het wel. Ze lijkt gevoelloos te zijn geworden, gaat maar door, het ergste is: ze geneert zich niet. Dan valt ze terug in haar stoel en slaat haar foulard weer om. Een wolf in schaapskleren zoals je er zelden een ziet.

Mitterrand, haar politieke peetvader, schijnt dat ook gehad te hebben, die meedogenloze omgang met medewerkers. Ségolène Royal en François Hollande kwamen samen terecht in het ad hoc geformeerde team van Mitterrands politieke adviseurs, toen hij in 1981 de verkiezingen won. In dat team waren ze twee buitenbeentjes omdat zij de ENA (École Nationale d’Administration) hadden doorlopen, de eliteopleiding voor Franse bestuurders. Een in linkse kringen dermate verdacht instituut dat de auteur van een net verschenen hagiografie over Royal het nodig acht haar de daar doorgebrachte jaren ‘te vergeven’. Ségolène Royal is jaargenote van de huidige premier De Villepin. In 1992 kreeg Royal haar eerste ministerspost.

Maar de naam Mitterrand valt niet in de auto. Op de vraag wie haar voorbeelden of inspiratoren zijn, antwoordt ze ontwijkend. Op 8 januari, toen de partijtop bijeen was in Mitterrands geboorteplaats om le vieux te gedenken op zijn tiende sterfdag, was Ségolène Royal nadrukkelijk afwezig. Ze was afgereisd naar Chili om Michelle Bachelet, inmiddels president van dat land, te steunen in haar campagne. Een dubbele meesterzet. Niet alleen ontweek zij een bijeenkomst in de slangenkuil van mogelijke socialistische presidentskandidaten, de media toonden die dag hoe zij met presidentiële egards ontvangen werd in Zuid-Amerika.

‘Ik lees alles, maar ik ben liever in direct contact met de mensen,’ zegt Ségolène Royal, terwijl de sfeer in de auto weer enigszins verbetert. ‘Alles,’ herhaalt ze op de vraag wat ze dan precies leest. Na enig aandringen opent ze haar tas en haalt Le modèle danois (Het Deense model) van de Deense socialistische voorman Mogens Lykketoft te voorschijn. Dat vindt ze interessant. Want: ‘In Denemarken zijn de sociale voorzieningen geweldig goed.’ Maar Denemarken wordt ook, samen met Nederland, vaak genoemd als voorbeeld van het hardste vreemdelingenbeleid in Europa. Royal: ‘Dat komt doordat die landen het debat over immigratie lange tijd uit de weg zijn gegaan. Daardoor schiet het nu misschien door.’

Dat lijkt een analyse die eerder op haar eigen land van toepassing is. Gevoelige onderwerpen als discriminatie op de arbeidsmarkt of gettoïsering van de voorsteden zijn zeker in Frankrijk door links jarenlang onder het tapijt geveegd. Hoe zou Ségolène Royal reageren op een geweldsuitbarsting in de voorsteden zoals afgelopen november? ‘De kern van het probleem met de jongeren ligt in de families. Die moeten we helpen.’ Het woord helpen ligt haar op de lippen bestorven. Hoe anders dan de socialistische raadsvoorzitter in Amsterdam-Slotervaart, die vreest dat sommige jongeren zodanig zijn ontspoord dat eliminatie uit de maatschappij de enige oplossing is. Wat vindt zij daarvan? ‘Internaten zijn misschien een oplossing. Ik heb het altijd jammer gevonden dat de dienstplicht in Frankrijk is afgeschaft.’

Ze geeft korte antwoorden en dwingt dan met haar ogen een volgende vraag af. Het gesprek krijgt daardoor iets haastigs. Misschien dat een vraag over haar grote passie, de participatieve democratie, dat staccato eruit kan halen. Hoe ziet zij het voor zich, wil ze de burgers alleen raadplegen of ook laten beslissen, bijvoorbeeld in referenda? ‘Ja, stemmingen zijn denkbaar. In de regio laat ik nu al scholieren stemmen over de bestemmingen van het schoolbudget. Dat werkt goed.’

Maar zullen die stemmingen op nationaal niveau bindend zijn of consultatief? ‘Het blijft aan de gekozen volksvertegenwoordiger om te beslissen. Die is verantwoordelijk. Participatieve democratie is gebaseerd op de veronderstelling dat de mensen iets intelligents te zeggen hebben. Als ik iets moet beslissen over landbouwgelden, ga ik eerst naar de boeren luisteren. Vervolgens ben ik het die beslist. Maar ik geloof dat de mensen van alles te zeggen hebben. Soms zijn ze de politiek ver vooruit weet u. De mensen zijn de experts van hun eigen behoefte.’

Twee dagen per week besteedt Ségolène Royal aan contact met de bevolking. Ze leeft, zegt ze ‘in symbiose met de regio’ en dat is de basis voor wat ze doet en zegt in Parijs. Refererend aan de stal van boer Lumbeau zegt ze: ‘Met ochtenden als deze heb ik geen communicatieadviseur nodig. Hetzelfde geldt voor de website, het forum, ik zet de mensen aan het werk, en dat lukt, ha ha. Ze discussiëren onderling, gisteren heeft iemand me zelfs een gedicht gestuurd.’ Het grootste risico van de site is dat ze er zelf aan verslaafd raakt, zegt Ségolène Royal en haar aristocratische lach klinkt weer door de auto.

Het bestuur van de regio is gevestigd in Poitiers, in een modern gebouw op de fundamenten van een nonnenklooster. De werkkamer van Ségolène Royal is modern ingericht. Een knalrode leren fauteuil aan een keurig opgeruimd donkerbruin bureau. De ruimte wekt niet de indruk dat er vaak iemand is. Op de grond staan ingelijste krantenpagina’s die allemaal betrekking hebben op haar presidentiële ambities. Als ze elke aan haar gewijde voorpagina zou inlijsten zou de kamer te klein zijn. ‘Ja, dat vind ik leuk,’ zegt ze met gekrulde lippen. Het is de enige keer dat iets blijkt van wat kwade tongen ‘het ego van Ségo’ noemen. Dan, ernstig: ‘C’est absurde. Ik heb nog niks gezegd en ik ben al populair.’ Ze weet dat het gebrek aan inhoud haar kan opbreken, zegt ze, maar ze heeft geen zin om zich uit te spreken voordat ze zich daar ‘klaar’ voor voelt. Tot het zover is kunnen de mensen hun mening vormen op basis van het verleden. Als minister (eerst van milieu, toen van onderwijs later van familie en sociale zaken) nam ze veel maatregelen waarin het beginsel van ‘de mensen helpen’ tot uitdrukking komt. Haar grootste wapenfeit is de instelling van ouderschapsverlof voor vaders.

‘Ik schrijf nu aan twee dingen,’ zegt ze terwijl ze haar jas uittrekt: ‘Het nieuwe verkiezingsprogramma van de PS, in de commissie, dat is collectief. En een eigen boek, dat dezelfde titel zal hebben als de website’ (Désirs d’avenir – verlangens naar de toekomst).

‘Maar mijn boek wordt geen programma, geen catalogus van ideeën! Zulke boeken horen bij de oude politiek, en die heeft gefaald. De mensen geloven nu meer in daadkracht dan in boeken.’

Haar stem krijgt iets zangerigs als ze opsomt wat de kiezer volgens haar tegenwoordig wil. ‘Analytisch vermogen, de wil om vooruit te gaan, het vermogen om te luisteren en een zeker gezag.’ Het zijn grote woorden en haar opsomming klinkt willekeurig. Verwacht de kiezer van de nieuwe president niet ook een visie? ‘Precies, een visie,’ reageert ze blij. ‘En een nieuw enthousiasme, een wilskracht om het land vooruit te helpen. Het een modern imago te geven. Dat iemand tegen de mensen zegt: Allez, ertegenaan. Pak je kansen! In mijn boek ga ik de vraag opwerpen wat dat wil zeggen, een land leiden vandaag de dag. Wat is leadership tegenwoordig?’ In een interview gaf ze daarop al eens het antwoord: ‘Besturen is je weten te omringen met de beste mensen.’

Als Ségolène Royal de eerste vrouwelijke president van Frankrijk wordt, zal het Elysée bruisen van energie. Of met haar ook het visionaire denken, na twaalf jaar Chirac, zal terugkeren in het presidentieel paleis, moet de toekomst leren. Ségolène Royal maakt een ongelofelijk intelligente, slimme indruk, en ze heeft een groot talent voor het contact met mensen. Om te bewijzen dat ze méér kan, zal ze van haar man, haar partij en haar land de kans moeten krijgen. En steun. Maar als zij zich voor het grote werk inderdaad weet te omringen met de beste mensen, zou in deze vrouw een ijzersterke president kunnen schuilen.

In een zaaltje naast haar werkkamer wordt vergaderd over de toestand van de cinematografie in de regio Poitou-Charentes. Ségolène Royal stapt binnen, leest de stukken terwijl ze luistert naar de sprekers, neemt nog even haar mobiel aan, speelt met haar haar terwijl ze nadenkt en zegt dan: geef me de tien beste films van de regio, misschien kunnen we er iets mee doen. Ik bedoel niet een lijstje titels, maar de films, hè, zodat ik ernaar kan kijken.’ Dan verontschuldigt ze zich, wegens ‘een heel belangrijke vergadering’. Een klaarstaande auto scheurt haar naar het station, ze haalt op het nippertje de TGV naar Parijs. ‘Ze wilde vanavond vroeg bij haar kinderen zijn,’ weet een medewerkster.