De Poëziepodcast 3: Vicky Francken en de rouwende kat

Toen ik er met Ingmar Heytze plaatsnam stond de kleine zaal van Splendor nog vol met allerlei instrumenten, standaarden en stoelen. Nu is hij leeg, op een vleugel en een klavecimbel na. Ik maak gebruik van de ruimte door het kleine tafeltje in de hoek waar ik de podcasts aan opneem pontificaal middenin de zaal te zetten. Een vergissing. Aflevering drie klinkt alsof ik hem heb opgenomen in een leegstaand appartement (volgende maand kruip ik weer in een hoekje):

Maar nu is er eerst de registratie van mijn gesprek met Vicky Francken (1989), die een paar maanden geleden debuteerde. Onder dichters is ze al langer een bekende naam, in 2008 won ze de Hollands Maandblad Schrijversbeurs voor een tijdschriftpublicatie van enkele gedichten, maar een debuut bleef uit, tot dit jaar Röntgenfotomodel verscheen. Zo bedeesd als ze aanvankelijk misschien overkomt, zo zelfverzekerd is haar poëzie. En tijdens het monteren van de aflevering merkte ik steeds weer hoe aanstekelijk ze giechelt. Waar ik bij Menno, Ingmar en mezelf voortdurend allerlei uh-klanken uit onze spraak moest knippen, waren het bij Vicky hooguit de stiltes tussen zinnen waar ik mee rommelde: ze kiest haar woorden heel zorgvuldig. Dat zie je ook terug in haar bedachtzame gedichten.

Maar voor we kennis maken met haar debuutbundel leest ze het gedicht ‘Goede morgen? Hemelse mevrouw Ping’ van Fritzi Harmsen van Beek, uit de prachtige kloeke uitgave van haar verzameld werk, In goed en kwaad, in 2012 verschenen bij De Bezige Bij. Het oeuvre van Harmsen ten Beek is goed terechtgekomen: behalve deze band met verhalen en gedichten is haar grafische werk in 2015 door J. Kircz en M. Meijer behandeld in Ritseldingen, een schrijversprentenboek, en verscheen van A.H. den Boef en J. Kircz in datzelfde jaar bij uitgeverij Kleine Uil Onbegonnen werk, over de kritische receptie van Harmsen van Beek.

Voor nu houden we het bij dit gedicht, dat ze schreef om haar kat op te beuren na het verlies van enkele kittens.

Behalve over de mevrouwogigheid van poezen gaat ons gesprek over de toegevoegde waarde die poëzie aan het dagelijks leven geeft. Het is heel prettig om over straat te lopen en de werkelijkheid om je heen te kunnen verrijken met het denken aan of het horen van een gedicht. Poëzie in de openbare ruimte is daar ook een mooi voorbeeld van, en het is dan ook goed, vinden Vicky en ik, dat er op de site straatpoezie.nl een database wordt aangebracht van alle poëzie in de Nederlandse en Vlaamse openbare ruimte.

Dan richten we de blik op Röntgenfotomodel, de bundel die Vicky dit jaar bij De Bezige Bij uitbracht. De gedichten in de bundel zijn heel lichamelijk, gaan over de mogelijkheden, maar ook de beperkingen en bedreigingen van ons lichaam. Maar het gedicht dat Vicky heeft gekozen heeft een net wat andere insteek:

De ik in dit gedicht zit niet zozeer in het lichaam, als wel in het hoofd. Het is een opeenstapeling van gedachten, veelal in vraagvorm, maar volgens Vicky is dat juist ook een teken van lichamelijkheid. Zo moe zijn dat er dit soort gepeins uit voortkomt, dat is een extreme fysieke toestand die aansluit op de thematiek in de rest van de bundel.

De Poëziepodcast wordt gepresenteerd en geproduceerd door Daan Doesborgh, en mogelijk gemaakt door de Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam, Vrij Nederland en muziekpodium Splendor, waar de podcast wordt opgenomen. De tune van De Poëziepodcast is een compositie van Bart de Vrees. Het concept is geïnspireerd op de New Yorker Poetry Podcast.