Niet te missen, deze films

The Woman Who Left van Lav Diaz

Een film is zo lang als hij voelt – vergeet wat de klok zegt. De vier uur van het magnifieke The Woman Who Left verglijden als een kalme rivier op een zomeravond. Filipijnse langfilmer Lav Diaz maakte eerder producties van tien uur en ja, die wilden wel eens slepen.

Maar dit keer geeft hij zijn verhaal (dat zoals altijd subtiel de maatschappelijke toestand van het land weerspiegelt) een onderstroom van suspense: The Woman Who Left is een minimalistische thriller over een vrouw die na dertig jaar onterechte gevangenschap, ongebroken en met stugge volharding, op zoek gaat naar wraak. Gouden Leeuw-winnaar in Venetië en een hoogtepunt van het filmjaar.

The beguiled van Sofia Coppola

Dit Amerikaanse-Burgeroorlogsdrama is een lafenis van dromerig licht, zachte tinten en weldadige aankleding – dat is de modebewuste Coppola wel toevertrouwd. Het lijkt me een kwestie van tijd tot iemand alle negentiende-eeuwse foto’s en schilderijen waardoor Coppola zich, neem ik aan, heeft laten inspireren ergens online op een rij zet. Het verhaal is rechtlijnig, maar Colin Farrell en Nicole Kidman vormen een goed duo (net als in The Killing of a Sacred Deer van Yorgos Lanthimos) wanneer hij als gewonde Noordelijke soldaat belandt in haar Zuidelijke meisjesinternaat, omringd door louter vrouwen. Een mannenfantasie, door Coppola (die in Cannes als tweede vrouw ooit de Regieprijs won) consequent bekeken vanuit vrouwelijk perspectief.

Loveless van Andrej Zvjagintsev

Deze fascinerende en regelmatig beeldschone film toont liefdeloosheid op verschillende niveaus. Psychologisch: een scheidend en ruziënd stel wordt gedwongen samen te werken als hun zoontje wegloopt van huis. Maatschappijkritisch: in Rusland biedt de politie in zo’n geval minder hulp dan een vrijwilligersorganisatie. Politiek: metaforisch kun je er verwijzingen in vinden naar de situatie tussen Rusland en Oekraïne. Vooral op maatschappelijk-relationeel niveau sterk: wat betekent de ander voor je? Wat betekent je kind, je partner? Prachtig geconstrueerde film, die met een opeenvolging van onaffe handelingen, scènes en verhaallijnen elke hoop de kop indrukt.

120 BPM van Robin Campillo

De spannendste scènes zijn nota bene de vergaderingen. In een kleurloze ruimte, type tl-buis en systeemplafond, discussiëren aids-activisten op leven en dood. Rekkelijken versus preciezen, overleg versus confrontatie. Er is haast bij, want in de jaren negentig is aids nog een dodelijke ziekte. Maar het mooist zijn de seksscènes, omdat plot en personages zich – wat helaas ongebruikelijk is – ook tijdens de vrijages blijven ontwikkelen, voortgestuwd door afwisselend opwindende, beklemmende en hartverscheurende levenslust. Zo strijdt het deels autobiografische 120 battements par minute (Persprijs en Grote Juryprijs in Cannes) richting het onvermijdelijke einde.

The Net van Kim Ki-duk

Mijn vader bleek ooit, toen hij een recensie van mij had gelezen, niet te hebben begrepen dat ik het woord ‘schematisch’ negatief had bedoeld. Dat vond ik interessant. Critici gebruiken het woord doorgaans in de betekenis van voorspelbaar, ongenuanceerd. Maar in het dagelijks leven is een schema natuurlijk iets positiefs, iets waarmee je ingewikkelde zaken overzichtelijker maakt. The Net is schematisch in beide opzichten: een Zuid-Koreaanse film waarin een Noord-Koreaanse visser per ongeluk de demarcatielijn overschrijdt. Spion, vermoeden de zuiderlingen; overloper, weten de noorderburen. Ki-duk vertelt het allemaal rechttoe-rechtaan: tamelijk ongenuanceerd, maar verhelderend. Een betrokken blik van binnenuit op het Koreaanse Noord-Zuid-conflict.

Blade Runner 2049 van Denis Villeneuve

De Canadees Villeneuve (Arrival, 2016) hoort bij het selecte gezelschap regisseurs dat commercieel succesvol is met intelligente films voor het grote publiek. Aan zijn opvolger van Ridley Scotts Blade Runner uit 1982 (naast Metropolis uit 1927 de meest beeldbepalende sciencefiction-filmklassieker) mag Sylvia Hoeks meedoen, maar interessanter wordt hoe Harrison Ford opnieuw, net als in Star Wars, zijn oude rol mag overdragen aan de nieuwe generatie (in dit geval Ryan Gosling). Zal Blade Runner 2049 de valkuil van (het verder overigens zeer genietbare) Star Wars: The Force Awakens vermijden om feitelijk hetzelfde verhaal, vol citaten uit het origineel, nog een keer te vertellen?

The Mountain Between Us van Hany Abu-Assad

Hany Abu-Assad, die vijfentwintig jaar in Nederland woonde, zette zijn thuisland Palestina internationaal op de kaart met Oscar-nominaties voor Paradise Now (genomineerd namens ‘de Palestijnse gebieden’) en Omar (de eerste film die door de Oscar-Academy werd geaccepteerd als inzending uit de staat Palestina). Dat verdiende succes verzilvert hij nu met The Mountain Between Us, een survivaldrama waarin Kate Winslet en Idris Elba een vliegtuigcrash moeten zien te overleven in besneeuwd Amerikaans berggebied. Zal dit tweede Hollywood-avontuur van de Nederlands-Palestijnse filmmaker de kater wegspoelen van het mislukte The Courier, dat in 2012 – onder meer vanwege een voortdurend dronken Mickey Rourke, aldus Abu-Assad – alleen op dvd uitkwam?

Borg/McEnroe van Janus Metz

Wat een onverwachts moment om zo’n oude sportrivaliteit uit de mottenballen te halen. En wat een geweldig idee om de altijd irritante en altijd fascinerende Shia LaBeouf te casten als John McEnroe (tegenover de onbekendere Sverrir Gudnason als Björn Borg). En wat een intrigerende keuze voor regisseur Metz, bekend van zijn overweldigende oorlogsdocumentaire Armadillo – nogal wat anders dan de Wimbledon-finale van 1980. Toevallig is net ook Battle of the Sexes gemaakt, over de tenniswedstrijd uit 1973 tussen superster Billy Jean King en haar uitdager, ex-topspeler Bobby Riggs, die beweerde als middelbare man nog altijd elke vrouw te kunnen verslaan. Is dit het begin van een retrotennishausse?

Mother! van Darren Aronofsky

De eerste prijs is al binnen: Mother! heeft de mooiste filmposter van 2017 (al heeft hij helaas weinig concurrenten). Daarop reikt een door de Taiwanees-Amerikaanse kunstenaar James Jean met sacrale gezichtsuitdrukking geschilderde Jennifer Lawrence haar bloedend hart aan. Dat biedt hoop dat Aronofsky van zijn kneuterige bijbelfilm Noah is teruggekeerd naar de operateske en wellustige psychohorror van Black Swan en Requiem for a Dream. De soundtrack is van de IJslandse componist Jóhann Jóhannsson, die ook al de muziek voor Blade Runner 2049 verzorgde, en Lawrence’ tegenspeler is Javier Bardem – zal hij, figuurlijk of letterlijk, de ontvanger blijken te zijn van haar uitgerukte offerande?

Star Wars: The Last Jedi van Rian Johnson

Over generatieoverdracht gesproken. Harrison Fords personage Han Solo – spoiler alert – overleefde The Force Awakens niet, actrice Carrie Fisher (die Princess Leia speelt, ook nog in The Last Jedi) overleed in het echt (een dag voor haar moeder, actrice Debbie Reynolds) en dus is van het heldentrio uit de originele Star Wars-films alleen Mark Hamill over, die als Luke Skywalker dan ook prominent op de poster staat. Toevallig: de werktitel was Space Bear, terwijl Hamill binnenkort ook te zien is in Dave McCary’s quirky speelfilmdebuut Brigsby Bear. De echte vraag is echter: overleeft Hamill The Last Jedi? (KD)