Guido Vanheeswijck schreef een cultuurgeschiedenis van Europa aan de hand van Odysseus’ vrouw Penelope. Dwarsliggers trekken hier net als zij altijd opnieuw de draden los.

Het laatste college dat de Franse filosoof Michel Foucault in 1984 gaf aan het Collège de France was getiteld De moed tot waarheid. Het ging over het Griekse begrip ‘parrèsia’, het beste te vertalen als ‘vrijmoedig spreken’. Het betekent je mond ergens over open doen en daarmee een zeker risico lopen. Je uit kritiek, je geeft je mening over een heikele kwestie, je zegt iets dat afwijkt van de meerderheid, je wordt er niet direct populair mee. Kortom, je steekt je nek uit en de uitkomst is ongewis. Dat moet dan maar, dit liever dan dat je je zelf niet meer in de spiegel kunt kijken.

Michel Foucault

De personificatie van parrèsia is Socrates. Hij werd veroordeeld tot het drinken van de gifbeker omdat hij de Atheense jeugd zou hebben bedorven met zijn vrijmoedigheid. Socrates nam niets terug van...