Fysieke zelfverbetering is in deze pandemie de sportieve variant van hamsteren

Er is van alles dat je zou kunnen zien als je in de spiegel kijkt. Buikvet; dat één kant van je gezicht beter toont; tekenen van ouder worden; dat je een goed geslaagd natuurlijk product bent. Of je ziet mogelijkheden tot verbetering: ‘Een kans om sterker te worden, een gelegenheid om jezelf te pushen,’ zoals de makers van de Mirror het beschrijven.

De Mirror is een fascinerend product. Hij houdt het midden tussen een tablet en een passpiegel. Of eigenlijk is het een passpiegel, geïntegreerd in een reusachtig lcd-scherm, zodat je tegelijk naar jezelf kunt kijken en naar wat er op dat scherm is te zien. Op dat scherm vindt een workout plaats. Yoga, boxen, meditatie, rekken en strekken of slingeren met een kettle bell. De bedoeling is dat je meedoet.

Niet alleen omdat het er idioot uit zou zien, je eigen luie spiegelbeeld met op de achtergrond een opzwepende trainer, maar ook omdat het als passief vermaak wel erg prijzig is. De Mirror kost zo’n vijftienhonderd dollar, plus een maandelijks abonnement à veertig dollar. Het is het ideale zelfverbeteringsinstrument voor de elite. Die heeft tevens een huis dat groot genoeg is om hem een mooi plekje te geven. Alicia Keys, Ellen Degeneres en Reese Witherspoon behoorden tot de early adopters. En natuurlijk ook Gwyneth Paltrow – over haar wellness-imperium schreef ik hier al eerder.

Voor een extra veertig dollar per sessie kan met de Mirror een privéles worden gevolgd. De instructeur kan zijn leerling feedback geven dankzij een ingebouwde, af te schermen camera. Die dient ook voor het maken van selfies om anderen te tonen hoe zelfverbeterend je bezig bent.

Het promofilmpje op de website van het bedrijf ziet eruit als de eerste scène van een Black Mirror-aflevering: net iets te perfecte mensen die in net iets te mooie huizen met net iets te vriendelijk daglicht sporten voor hun futuristische apparaat.

Alsof je nauwelijks iets aanhebt

De Mirror-startup werd in 2018 opgezet door Brynn Putnam, een voormalig ballerina, en is onlangs voor een half miljard dollar aangekocht door Lululemon. Dat is het luxe yogabroekenmerk van Chip Wilson, die beruchte uitspraken deed als: ‘De lichamen van sommige vrouwen zijn eerlijk gezegd niet geschikt voor deze broeken.’ En: ‘Ik verlies er geld op als ik de broeken groter maak dan maat 42.’ (Twee jaar geleden werd Wilson ontslagen als CEO.)

Ik ben in het bezit van zo’n Lululemon-legging. Hij werd op de site aangeprezen met de woorden ‘naked sensation’ en zit inderdaad alsof je nauwelijks iets aanhebt. De stof heeft een rubberachtige kwaliteit, maar is zacht en licht als zijde. Volgens mij heb ik de legging in een te grote maat gekocht – het is zo’n merk dat je, geheel in lijn met de uitspraken van Wilson, eraan doet twijfelen of je er eigenlijk wel goed genoeg voor bent. Fijn als je erin past, maar wie hem aantrekt, is zich ook bewust van haar tekortkomingen.

De aankoop van Mirror heeft te maken met Lululemons ambitie ‘middels verscheidene praktijken klanten aan een gezonde en mindful lifestyle te helpen.’

Ik stel me voor dat het gebruik van de Mirror iets soortgelijks met je doet. De lessen die Lululemon al op YouTube aanbood, lieten nog ruimte aan de illusie dat de beoefenaar er in neerkijkende hond even elegant bijstond als de juf. Maar met zo’n spiegel in de mix kan niemand zichzelf meer voor de gek houden.

De aankoop van Mirror heeft te maken met Lululemons ambitie ‘middels verscheidene praktijken klanten aan een gezonde en mindful lifestyle te helpen’, zoals Lululemons nieuwe baas Calvin McDonald dat verwoordde in The New York Times. Hij voegde er nog iets aan toe over ‘loyaliteit’ en de relatie tussen het merk en de klant.

Maar de overname zal in de kern vast niet gaan om de verspreiding van het mindful-leven-evangelie. Want ook met de webcam afgedekt is zo’n manshoge iPad geschikt voor de verzameling van veel relevante data. Met die data kan Lululemon haar positie op de wellness-markt verstevigen.

Wat die positie ook verstevigt, is dat mensen steeds preciezer kijken wat er aan hen mankeert, of waar ze ‘gelegenheden zien om zichzelf te pushen’.

Speuren naar imperfectie

Er zijn meer smart mirrors te koop die van die ontwikkeling profiteren. Kleinere en goedkopere versies brengen het spiegelbeeld van de gebruiker zo dicht bij het online plaatje als mogelijk is, om te zien hoe het beter kan. Voor tweehonderd dollar is op Amazon bijvoorbeeld de HiMirror te koop, een spiegel-tablet van Taiwanese makelij die het volgen van make-up-tutorials op YouTube vergemakkelijkt.

Het apparaatje bevat een functie voor huidanalyse, waarbij alle oneffenheden worden uitgelicht. Vlekjes, poriën en rimpels worden geteld, en de gebruiker krijgt een beoordeling tussen ‘slecht’ en ‘excellent’. Middels een timelapse-compilatie van dagelijks gemaakte foto’s kan de gebruiker zien of zijn (maar meestal haar) gezicht is opgeknapt van een bepaald product.

In Amerika was tijdens de lockdown een run op Pelotons – op het internet aangesloten fitnessapparaten – alsof het wc-papier was.

HiMirror raadt vrouwen aan het gezicht te scheren voor het beste resultaat – een praktijk die de laatste jaren in zwang is geraakt onder beauty-bloggers. Voor een perzikdonsje is geen plaats meer, nu we op de millimeter speuren naar imperfectie.

Zelfverbeteringszucht

Tijdens de lockdown groeide het klantenbestand van de Mirror-passpiegel tot in de tienduizenden. Een effect dat McDonald de ‘accelerated adoption of in-home sweat’ noemt.

Logisch: mensen konden niet meer naar de sportschool, of in de buurt komen van hun personal trainer. Vanaf de eerste dag waren parken gevuld met fanatieke sporterstweetallen die aan intervaltraining deden en met gewichten een trap op en af renden. Zo gaven ze structuur aan hun dag, en probeerden ze misschien ook een gevoel van controle over hun eigen lijf te krijgen. Kettle bells waren online snel uitverkocht. In Amerika was er een run op Pelotons – op het internet aangesloten fitnessapparaten – alsof het wc-papier was. De pandemie gaf een stevig duwtje in de rug van de reeds wijd verspreide zelfverbeteringszucht. Alsof mensen van hun lichaam een onaantastbaar wapen in de strijd tegen het virus probeerden te maken.

Naar binnen gekeerd

Een beetje erg naar binnen gekeerd was dat natuurlijk wel. Of iemand nu thuis voor een dure interactieve spiegel zijn zwakke punten aanpakte, of delen van de openbare ruimte opeiste om te zweten en hijgen.

Ik wandelde in die begintijd eens aan de rechterkant van een breed voetpad, alwaar een hardloper mij stoïcijns in een rechte lijn tegemoet rende. Pas op het laatste moment week hij uit, terwijl hij me als een stuurse gymleraar toeblafte dat ík had moeten oversteken. Het voelde alsof ik in de Albert Heijn had staan ruziën om het laatste blik bruine bonen.

Fysieke zelfverbetering is in deze pandemie ook een beetje de sportieve variant van boodschappen hamsteren: het komt allebei neer op ‘red jezelf’. De Mirror sluit daar naadloos op aan. En Lululemon trouwens ook, alle mindfulness-praat ten spijt. Oprichter Chip Wilson is nota bene een enorme fan van de egoïsme promotende auteur/filosoof Ayn Rand (1905-1982). Hij liet zelfs eens Lululemon-tassen produceren met een beroemde zin van deze über-individualist.

Dat zoiets als een onaantastbaar lichaam helemaal niet bestaat en de pandemie juist een probleem is van het collectief, wordt in de zoektocht naar eigen verbeterpunten gemakkelijk vergeten.