De nieuwe minister van Justitie Van der Steur wilde een daad stellen. Daarom moest patholoog-anatoom George Maat het veld ruimen.
‘Onsmakelijk’ en ‘ongepast’, riep minister Ard van der Steur voordat hij forensisch patholoog-anatoom George Maat uit het MH17-identificatieteam smeet. Het is opvallend goedkope emo-retoriek voor de man die er prat op gaat wedstrijd-debater te zijn. Maar je moet wat, als net aangetreden minister. Een daad stellen, dat wilde hij. Eentje die hem street cred zou geven, en hem bovendien met een aura van daadkracht en hoogwaardigheid zou omgeven. Jezelf overschreeuwen heet dat in de volksmond. Politiek is steeds meer emotie.
Maandag werd Maat definitief uit het Team Forensische opsporing gezet is. Volgens het politierapport heeft hij onzorgvuldig gehandeld door tijdens een lezing beelden te tonen van slachtoffers van de crash en onjuistheden te vertellen over het strafrechtelijk onderzoek naar de ramp. Er waren helemaal geen duidelijke kaders met betrekking tot het geven van lezingen, maar de patholoog-anatoom had kennelijk een ongeschreven regel overtreden en dat kost hem nu de kop. Voortaan mogen foto’s alleen worden gebruikt na expliciete toestemming van de nabestaanden.
Minister met geldingsdrang
Maat was niet de enige die uit de school klapte. Vorig jaar onthulde Frans Timmermans als scheidend minister van Buitenlandse Zaken bij Pauw en Witteman dat er een slachtoffer met een zuurstofmasker op was gevonden. Hij deed dat voor een miljoen televisiekijkers, live – toch wat anders dan het zaaltje studenten van professor Maat. Timmermans kreeg de media over zich heen, maar gevolgen voor zijn carrière had zijn optreden niet; zijn promotie naar Brussel ging gewoon door. Helaas voor Maat zat er op een cruciaal moment ineens een minister met geldingsdrang.
Maat levert al tientallen jaren een belangrijke bijdrage aan grote forensische zaken na rampen, zoals de Nederlandse crash in Tripoli, de tsunami in Thailand en de massagraven van Kosovo. Dat doet hij integer en kundig. Maar er was een offer nodig om de kolkende MH17-emoties tot bedaren te brengen en dat was hij. Zou Van der Steur het proportionaliteitsbeginsel uit zijn rechtenstudie soms vergeten zijn? Of ontnam een waas van sentiment hem het zicht op zijn verstand?
George Maat houdt het hoofd koel. Hij heeft voor hetere vuren gestaan: hij identificeerde honderden doden om ze weer een gezicht te geven voor hun nabestaanden. ‘Ik heb geen spijt van de manier waarop ik het deed,’ zei hij maandag in Nieuwsuur over zijn MH17-lezing. Dat getuigt van een rechte rug. Helaas heb je aan een rechte rug niet veel als je in een politieke storm belandt.

