MENS #28: Mark Kramer

Het gaat andermaal goed met mis met het aantal coronabesmettingen en de ziekenhuizen stromen weer vol. Amsterdam had in augustus al het aantal besmettingen per inwoner waar Duitsland nu op zit (meer dan 50 per 100.000 mensen per week). Bij de buren volgden direct strenge maatregelen. In Amsterdam gebeurde twee maanden lang vrijwel niks – waarom?

Hebben we níks geleerd van de eerste golf?

‘Zeer zorgwekkend,’ noemt internist Mark Kramer de situatie in deze aflevering van MENS. Kramer is bestuurslid van Amsterdam UMC en voorzitter van de acute zorg in Noord-Holland en Flevoland. Bij de eerste golf zag hij bevestigd dat de zorg in Nederland op het scherpst van de snede werkt: er wordt superefficiënt gewerkt en zodra er iets buitengewoons gebeurt, zijn er al snel te weinig ziekenhuisbedden. Toen in 2018 de gewone griep ongewoon heftig was, ontstonden er direct problemen.

Kenmerk van dit virus is dat het ‘losgaat’, zegt Kramer. Op gegeven moment schieten de besmettingen in versnelling en raakt de hele samenleving ontwricht. Niet alleen door het aantal mensen dat in het ziekenhuis belandt, maar ook door de mensen die weliswaar buiten het ziekenhuis blijven maar toch zo ziek zijn dat ze niet kunnen functioneren.

Argumenten van ondernemers en anderen tegen strenge maatregelen countert hij: juist door strenge maatregelen kan economische activiteit behouden worden en zijn horeca en cultuurinstellingen langer open dan wanneer niet iedereen zich aan zeer strenge regels houdt. Juist voor hen moet alles sneller en beter. ‘Ik zie geen tegenstelling tussen het gezondheidsbelang en het economisch belang,’ zegt hij. Dat laatste ligt juist in het verlengde van de beteugeling van het virus. Uit Amerikaanse studies blijkt dat het economisch herstel van de Spaanse griep in 1918-19 harder ging in gebieden waar de overheid strengere maatregelen had genomen.

Dagelijks domineren actievoerders het nieuws en zaniken bekende Nederlanders bij talkshows over hoe jeugd en economie worden gepakt.

Gevraagd naar zijn bevindingen tijdens de eerste golf, naar of corona zijn opvattingen over de zorg veranderen en wat we moeten willen voor de toekomst, vertelt hij dat er modellen bestaan die het zicht op het virus verbeteren, dat geleerd is hoe Covid-19 beter behandeld kan worden en dat het uitzicht op vaccins en testen serieus is.

Maar Kramer maakt een verbijsterde indruk wanneer hij het over de politieke reactie van nu heeft: burgermeester Halsema van Amsterdam kreeg twee maanden geleden, toen het fout ging, geen steun uit Den Haag. ‘Als Halsema had gezegd: ik ga veel strenger zijn in Amsterdam nu, dan hadden er chocoladeletters op de voorkant van de Telegraaf gestaan nu. Dan was ze geslacht.’

We hebben niks geleerd. Dagelijks domineren actievoerders het nieuws en zaniken bekende Nederlanders bij talkshows over hoe jeugd en economie worden gepakt. Terwijl de medische stand hen zegt dat door te soepel en te laat optreden precíes het omgekeerde gebeurt: halfslachtig gedoe pakt de jongeren en de economie.

Een heftige, korte lockdown plus gedisciplineerd opstarten, dan waren horeca, theaters, scholen, sport waren nu beter af geweest.